لاریجانی: نظارت آژانس بر تاسیسات هسته‌ایِ حتی زیر کوه را می‌پذیریم

لاریجانی: نظارت آژانس بر تاسیسات هسته‌ایِ حتی زیر کوه را می‌پذیریم

لاریجانی در مصاحبه با الجزیره گفت حتی اگر بخش‌هایی از فناوری هسته‌ای زیر کوه‌ها قرار داشته باشد، باز هم می‌تواند زیر نظارت آژانس باشد. او گفت ایران می‌تواند نوع فناوری‌های خود را روشن کند تا آژانس آن را راستی‌آزمایی کند.علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در گفتگو با شبکه الجزیره تأکید کرد که با پذیرش معاهده ان‌پی‌تی، ایران اصل نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را پذیرفته و “بازرسان آژانس می‌توانند به شکل‌های مختلف، ماهانه یا حتی روزانه، بازرسی انجام دهند”. لاریجانی افزود حتی اگر بخش‌هایی از فناوری هسته‌ای زیر کوه‌ها قرار داشته باشد، باز هم می‌تواند زیر نظارت آژانس باشد و در این زمینه مشکلی وجود ندارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به‌گفته او، ساخت سلاح هسته‌ای بدون الزامات فنی مشخص ممکن نیست و ایران می‌تواند نوع فناوری‌های خود را روشن کند تا آژانس آن را راستی‌آزمایی کند.

دفاع از اورانیوم ۲۰ درصد و رد غنی‌سازی صفر

لاریجانی در بخش دیگری از سخنانش، روایت‌های رسانه‌ای درباره مطالبات آمریکا را غیرواقعی توصیف کرد و گفت: «در دور قبلی گفت‌وگوها با واشینگتنهیچ سخنی درباره غنی‌سازی صفر یا کاهش سطح غنی‌سازی مطرح نشده‌ است.»

او با لحنی تندتر افزود: «صفر کردن غنی‌سازی اساساً بی‌معناست.»

او در ادامه مدعی شد کشوری که به فناوری غنی‌سازیدست یافته، از نظر فنی نمی‌تواند این دانش را از بین ببرد، و ایران برای تأمین نیازهای خود به سطحی از غنی‌سازی نیاز دارد. لاریجانی در ادامه مدعی شد که تعداد زیادی بیمار مبتلا به سرطان در ایران نیازمند رادیودارو هستند و راکتور تهران برای تولید این داروها به اورانیوم غنی‌شده ۲۰ درصد نیاز دارد؛ موضوعی که پنهان نیست و آژانس می‌تواند آن را به‌طور میدانی بررسی کند.

او افزود در کار سیاسی نباید مسئله را مبهم مطرح کرد، بلکه باید واقعیت فنی و ظرفیت‌های موجود را صریح روی میز گذاشت تا آژانس بتواند آن را ببیند و ارزیابی کند.

حمله به نقش اسرائیل و جداسازی پرونده مذاکرات

لاریجانی در ادامه، بدون نام‌بردن مستقیم از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مدعی شد تل‌آویو به‌دنبال “بهانه‌سازی برای جنگ” است و جنگ با ایران را آن‌ها آغاز کردند و در عین حال خودشان نیز ضربه خوردند. او اشاره کرد که نتانیاهو با شتاب راهی واشنگتن شده تا “چارچوب مذاکرات” را به آمریکایی‌ها آموزش بدهد و نقش “معلم” را بازی کند.

دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد طرف گفت‌وگوهای هسته‌ای برای ایران “آمریکاست، نه اسرائیل” و این‌که تل‌آویو به گفته او در روند مذاکرات دخالت می‌کند، از نظر تهران اقدامی برای تخریب مسیر دیپلماتیک است. او ادعا کرد اسرائیل تنها علیه ایران برنامه ندارد، بلکه برای کشورهایی مانند قطر و عربستان سعودی نیز طرح‌هایی در سر دارد و مقام‌های این کشورها می‌دانند تل‌آویومی‌تواند عامل بی‌ثباتی منطقه باشد.

او برای توضیح این ادعا به حمله ایران به پایگاه آمریکایی در قطر پس از حملات آمریکا اشاره کرد و گفت از نگاه تهران، هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا به‌معنای حمله به خاک این کشورها نیست، زیرا “وقتی کشوری پایگاه ایجاد می‌کند، آن پایگاه ماهیت آمریکایی پیدا می‌کند” و ایران قطر را کشوری دوست می‌داند.

ترامپ، “انعطاف ایران” و فاصله واشینگتن از تل‌آویو

لاریجانی در بخش پایانی سخنانش به ارزیابی مواضع دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، و نسبت آن با فشارهای اسرائیل پرداخت. او به این نکته اشاره کرد که ترامپ در اظهارات اخیر خود از انعطاف بی‌سابقه جمهوری اسلامی سخن گفته و مدعی شده تهران به‌دنبال توافق است و نتایج غافلگیرکننده‌ای در راه خواهد بود؛ لحن او به‌گفته لاریجانی “تا حدی مثبت‌تر” شده‌است.

با این حال، اسرائیل به‌گفته او در برابر این سیگنال‌ها موضعی بسیار سخت‌گیرانه اتخاذ کرده و تلاش می‌کند چارچوب مذاکرات را به‌سمت مطالبات حداکثری سوق دهد. لاریجانی گفت پاسخ روشن به این‌که آیا آمریکا از موضع اسرائیلفاصله گرفته یا نه، هنوز ممکن نیست، اما افزود که به‌نظر او آمریکایی‌ها “منطقی‌تر از آن هستند که جایگاه خود را به‌خاطر اسرائیل تضعیف کنند”.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او تأکید کرد هرچند واشینگتن و تل‌آویو متحدند، اما “هر کشور منافع خاص خود را دارد” و نشانه‌هایی از گفت‌وگوهای مثبت دیده می‌شود که باید منتظر نتایج عملی آن در مراحل بعدی مذاکرات ماند.

ادامه شعارهای شبانه علیه حکومت، برنامه دیدار عراقچی با گروسی در ژنو

ادامه شعارهای شبانه علیه حکومت، برنامه دیدار عراقچی با گروسی در ژنو

عباس عراقچی پس از ورود به ژنو در پیامی گفت “با ایده‌های واقعی” برای دستیابی به توافق آمده و آن چیزی که در دستور کار قرار ندارد، “تسلیم شدن در برابر تهدیدهاست.” در تهران و برخی شهرها شعارهای شبانه علیه حکومت ادامه یافت.هیأت جمهوری اسلامی به سرپرستی عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، بامداد دوشنبه ۱۶ فوریه (۲۷ بهمن) وارد ژنو شد. دور جدید مذاکرات میان تهران و واشنگتن قرار است روز سه‌شنبه (۲۸ بهمن) به میزبانی عمان در این شهر برگزار شود.

عراقچی با انتشار پیامی در ایکس در تشریح دستور کار سفر خود نوشت که روز دوشنبه همراه با گروهی از کارشناسان هسته‌ای ایرانی برای “مباحث فنی دقیق” با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دیدار خواهد کرد.

او افزود: «من با ایده‌هایی واقعی برای دستیابی به توافقی برابر و عادلانه در ژنو حضور دارم. آنچه روی میز نیست: تسلیم شدن در برابر تهدیدها.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به نوشته رویترز، هیأت آمریکایی شامل استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ و جرد کوشنر، داماد و مشاور رئیس‌جمهور آمریکا صبح سه‌شنبه با مقامات ایرانی دیدار می‌کنند و نمایندگانی از عمان نیز به عنوان میانجی در این دور از مذاکرات حضور خواهند داشت.

شعارهای شبانه برای دومین شب متوالی

یک روز پس از تجمع‌های چند صد هزار نفره ایرانیان خارج از کشور علیه جمهوری اسلامی، شعارهای شبانه علیه حکومت در شماری از شهرهای داخل ایران در شامگاه یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) برای دومین شب متوالی ادامه داشت. برخی از ساکنان تهران در چندین منطقه، از پنجره‌ها و بالکن‌های خود علیه علی خامنه‌ای و جمهوری اسلامی شعار دادند.

حساب کاربری “شهرک اکباتان” در شبکه ایکس ویدئوهایی را منتشر کرد که در آن شنیده می‌شود ساکنان این منطقه مسکونی در غرب تهران شعارهایی از جمله “جاوید شاه”، “خامنه‌ای ضحاک، می‌کشیمت زیر خاک” و “مرگ بر دیکتاتور” را فریاد می‌زنند.

ویدئوهایی از شعارهای شبانگاهی مردم معترض در شهرهای دیگر نظیر بروجرد، مشهد، کرج نیز منتشر شده است.

در همین حال برخی گزارش‌ها حاکی از فشارهای شدید نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی علیه خانواده کشته‌شدگان اعتراضات برای لغو یا تعلیق مراسم چهلم عزیزانشان است. خانواده تعدادی از جاویدنامان با انتشار پیام‌هایی در اینستاگرام از به تعویق افتادن مراسم چهلم خبر دادند. در استوری اینستاگرام فاطمه مشتاقی، خواهر مهرداد (متین) مشتاقی متنی منتشر شده که در آن آمده، “نظر به تعطیلی آرامستان و بنا به ملاحظات و دلایل امنیتی و همچنین عدم امکان برگزاری مراسم”، آیین چهلمین روز درگذشت این جاویدنام “تا اطلاع ثانوی” به تعویق افتاده است.

اعضای خانواده اسماعیل گنج‌گلی نیز از جابه‌جایی تاریخ مراسم چهلم به دلیل محدودیت‌های ایجاد شده خبر دادند.

در همین حال بنا بر برخی گزارش‌ها نیروهای امنیتی روز یکشنبه با استقرار در آرامستان اراک مانع از برگزاری مراسم چهلم پرستو جراحیان و احسان اکبری شدند.

اعتراض دانشجویان علیه مجازی کردن کلاس‌ها

گزارش‌ها از چند دانشگاه همچنین حاکی از اقدامات مقامات برای تعویق ترم تحصیلی و مجازی‌ کردن کلاس‌های درس به دلیل نگرانی از اعتراضات دانشجویی در چهلم کشته‌‌شدگان ۱۸ و ۱۹ دی است.

به گزارش کانال تلگرامی “دانشجویان متحد” معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران از مجازی شدن تمام کلاس‌های نظری از شروع نیمسال دوم تا پایان سال تحصیلی خبر داد. شورای صنفی کل دانشگاه تهران نیز با انتشار بیانیه‌ای نوشت بر اساس اظهارات مسئولان دانشگاه، با وجود موافقت ریاست دانشگاه با برگزاری حضوری کلاس‌ها، به دلیل مانع‌تراشی و عدم صدور مجوز نهایی از سوی وزارت علوم و دیگر نهادهای غیردانشگاهی، احتمال برگزاری مجازی کلاس‌ها یا تعویق برگزاری حضوری آن‌ها (از ۹ اسفند) افزایش یافته است.

این شورا در بیانیه خود این وضعیت را “غیرقابل قبول” خوانده و تأکید کرد حتی در صورت مجازی شدن کلاس‌ها، استفاده از خوابگاه و خدمات تغذیه حق مسلم دانشجویان است.

شماری از دانشجویان کارشناسی در دانشگاه شیراز نیز با نصب پوستر، کلاس‌های مجازی را تحریم کرده و خواستار برگزاری کلاس‌ها به صورت حضوری شدند.

به نوشته کانال تلگرامی “دانشجویان متحد”، ۱۱ دانشکده و پنج تشکل علمی، صنفی و سیاسی دانشگاه علم و صنعت نیز در بیانیه‌هایی اعلام کرده‌اند که برگزاری کلاس‌ها به صورت مجازی را غیرقابل قبول می‌دانند و خواستار آزادی هرچه زودتر مجید جمشید‌زاده، یکی از دانشجویان بازداشتی، هستند. بنا بر این گزارش، نیروهای حراست مانع ورود دانشجویان به این دانشگاه و همچنین خوابگاه‌ها شده است.

سخنگوی طالبان: در صورت حمله مطابق توان با ایران همکاری می‌کنیم

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در گفت‌وگویی با رادیو پشتوی برون مرزی صدا‌وسیما با اشاره به افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا گفت، در صورت حمله افغان‌ها آماده‌اند تا مطابق توان خود با ایران “همکاری و ابراز همدردی” کنند. او در اظهاراتی محتاطانه تأکید کرد که طالبان خواستار درگیری بین تهران و واشنگتن نیست، اما “اگر هر درخواستی از ما شود، افغان‌ها آماده‌اند مطابق توان خود در بخش مشکلات جنگ با ملت ایران همدردی و همکاری داشته باشند.”

ذبیح‌الله مجاهد مدعی شد که در جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، تهران “برنده” بود و در صورت حمله احتمالی آمریکا، “باز هم ایران برنده خواهد بود.”

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در جریان جنگ میان ایران و اسرائیل، ارتش آمریکا نیز با عملیات “چکش نیمه‌شب” در این جنگ مشارکت داشت و تأسیسات هسته‌ای ایران را بمباران کرد.

رادیو پشتوی ایران همچنین از مجاهد نقل کرده است که ایران “می‌تواند بار دیگر پیروز شود” زیرا “توانایی لازم را دارد، بر حق است و حق دفاع از خود را دارد.”

نتانیاهو: توافق آمریکا با ایران باید به برچیدن زیرساخت هسته‌ای بیانجامد

نتانیاهو: توافق آمریکا با ایران باید به برچیدن زیرساخت هسته‌ای بیانجامد

بنیامین نتانیاهو گفت که هفته گذشته به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفته هرگونه توافق ایالات متحده با ایران باید شامل برچیدن کامل زیرساخت‌های هسته‌ای ایران باشد، نه صرفاً توقف روند غنی‌سازی.نتانیاهو در سخنرانی در کنفرانس سالانه “کنفرانس رؤسای سازمان‌های عمده یهودی آمریکایی” در اندیشکده مطالعات یهود، روز یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) گفت نسبت به دستیابی به توافق بدبین است، اما تأکید کرد هر توافقی باید شامل خروج مواد غنی‌شده از ایران باشد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او گفت: «نباید هیچ‌گونه توانایی غنی‌سازی وجود داشته باشد، نه صرفاً توقف روند غنی‌سازی، بلکه برچیدن تجهیزات و زیرساخت‌هایی که اساساً امکان غنی‌سازی را فراهم می‌کنند.»

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین شروط کلیدی دیگری را که به گفته او برای توافق لازم است، از جمله محدودیت‌هایی بربرنامه موشک‌های بالستیک ایران، تشریح کرد. او با اشاره به محدودیت برد ۳۰۰ کیلومتری در چارچوب “رژیم کنترل فناوری موشک” (MTCR) گفت این توافق باید برنامه موشکی بالستیک ایران را نیز در برگیرد.

قرار است دور دوم مذاکرات میان آمریکا و ایران سه‌شنبه ۱۷ فوریه در ژنو برگزار شود. بنا بر گزارش‌ها، یک دیپلمات ایرانی روز یکشنبه گفته است که ایران در پی توافق هسته‌ای با آمریکا است که برای هر دو طرف منافع اقتصادی به همراه داشته باشد.

ایران و آمریکا اوایل این ماه مذاکرات را برای رسیدگی به اختلافات چند دهه‌ای خود بر سر برنامه هسته‌ای تهران و جلوگیری از رویارویی نظامی جدید از سر گرفتند. مقام‌های آمریکایی به رویترز گفته‌اند ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر را به منطقه اعزام کرده و در صورت ناکامی مذاکرات، خود را برای احتمال یک کارزار نظامی طولانی‌مدت آماده می‌کند.

قول ترامپ به نتانیاهو برای حمایت از حمله احتمالی به ایران

از سوی دیگر شبکه CBS نوشته است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دیداری با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در مارالاگو در ماه دسامبر گفته بود که اگر توافقی میان واشنگتن و تهران حاصل نشود، از حملات اسرائیل علیه برنامهٔ موشکی بالستیک ایران حمایت خواهد کرد. این خبر را دو منبع آگاه از موضوع که برای بحث دربارهٔ مسائل امنیت ملی به‌شرط ناشناس ماندن با شبکهٔ CBS گفت‌وگو کرده‌اند، تأیید کرده‌اند.

بیشتر بخوانید: ایران در شکاف واشنگتن-تل‌آویو؛ مذاکره، فشار یا سناریوی جنگ؟

دو ماه بعد شبکه CBS مطلع شده که گفت‌وگوهای داخلی میان مقام‌های ارشد نظامی و اطلاعاتی آمریکا آغاز شده و احتمال حمایت از دور تازه‌ای از حملات اسرائیل علیه ایران مورد بررسی قرار گرفته است.

به گفتهٔ دو مقام دیگر آمریکایی که از این موضوعات اطلاع دارند، تمرکز بحث‌ها کمتر بر این بوده که آیا اسرائیل قادر به اقدام است یا نه، و بیشتر بر این بوده که آمریکا چگونه می‌تواند کمک کند، از جمله تأمین سوخت‌گیری هوایی برای جنگنده‌های اسرائیلی و مسئله حساس دریافت مجوز عبور از حریم هوایی کشورهایی که ممکن است در مسیر این حملات قرار گیرند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

هنوز روشن نیست کدام کشورها حاضر خواهند شد برای سوخت‌گیری جنگنده‌های اسرائیلی در مسیر یک حمله احتمالی، اجازه عبور از حریم هوایی خود را بدهند. اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی همگی به‌طور علنی اعلام کرده‌اند که اجازه نخواهند داد از حریم هوایی‌شان برای هیچ حمله‌ای علیه ایران یا حملات ایران علیه کشور دیگری استفاده شود.

از سوی دیگر روز پنجشنبه ۱۲ فوریه، شبکهٔ CBS گزارش داد که دومین ناو هواپیمابر آمریکا، “یواس‌اس جرالد آر. فورد” به‌همراه ناوهای همراهش، به خاورمیانه اعزام خواهد شد. چهار مقام آمریکایی گفته‌اند که انتظار می‌رود این گروه رزمی از دریای کارائیب به منطقه منتقل شود.

مقام‌های ایرانی نشانه‌هایی از آمادگی مشروط برای محدود کردن بخشی از غنی‌سازی اورانیوم در ازای کاهش تحریم‌های شدید اقتصادی بروز داده‌اند، اما هنوز روشن نیست این آمادگی دقیقاً چه ابعادی دارد و مذاکرات تاکنون به هیچ توافق مکتوبی منجر نشده است.

کنفرانس مونیخ، ایران بحران‌زده؛ آیا اروپا تنها تماشاگر است؟

کنفرانس مونیخ، ایران بحران‌زده؛ آیا اروپا تنها تماشاگر است؟

در کنفرانس امنیتی مونیخ امسال، شاهزاده رضا پهلوی، از رهبران اروپایی خواست تا به ایرانیان برای سرنگونی رژیم کمک کنند. اما آیا اروپا اصلاً اهرم فشاری برای انجام چنین کاری در دست دارد؟تنش‌های جاری در ایران امسال یکی از محورهای اصلی کنفرانس امنیتی مونیخ (MSC) بود؛ رویدادی که پس از سرکوب مرگبار معترضان توسط حکومت اسلام‌گرای ایران و در حالی برگزار شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان بر تهران برای پایان دادن به برنامهٔ هسته‌ای‌اش فشار وارد می‌کند.

در حالی که حاکمان تندروی ایران پس از بزرگ‌ترین اعتراضات ضدحکومتی دهه‌های اخیر همچنان بر قدرت تکیه زده‌اند، رضا پهلوی، پسر ارشد آخرین شاه ایران و فعال سیاسی در تبعید، در این کنفرانس حضوری پررنگ داشت و برای تغییر حکومت در ایران تلاش می‌کرد.

در پنلی که روز جمعه ۱۳ فوریه (۲۴ بهمن) دربارهٔ آیندهٔ ایران در حاشیه کنفرانس مونیخ برگزار شد و همچنین در یک نشست خبری در روز شنبه، رضا پهلوی رژیم ایران را به‌خاطر نقض شدید حقوق بشر محکوم کرد؛ به‌ویژه سرکوب خونین شهروندان در جریان اعتراضات ضدحکومتی دی ماه که به‌گفتهٔ گروه‌های حقوق بشری هزاران کشته بر جای گذاشت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

رضا پهلوی که بسیاری از ایرانیان او را چهره‌ای می‌دانند که می‌تواند ملت را علیه حکومت علی خامنه‌ای، رهبر ۸۶ سالهٔ جمهوری اسلامی، متحد کند، در کنفرانس مونیخ نقشه‌راهی برای آیندهٔ سیاسی ایران و یک “دولت انتقالی” ارائه داد.

در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، روز شنبه ۱۴ فوریه حدود ۲۵۰ هزار نفر در تظاهراتی علیه رژیم ایران و در حمایت از اپوزیسیونِ تحت رهبری او در مونیخ شرکت کردند.

او در سخنرانی خود در این تجمع گفت: «من اینجا هستم تا گذار به آینده‌ای سکولار و دموکراتیک را تضمین کنم.»

بیشتر بخوانید: تاکید شاهزاده رضا پهلوی بر لزوم کمک ترامپ به مردم ایران

او افزود: «متعهد هستم که رهبر دوران گذار برای شما باشم تا روزی بتوانیم سرنوشت کشورمان را از طریق یک روند دموکراتیک و شفاف در صندوق رأی تعیین کنیم.»

با این حال، تشکیل هرگونه دولت انتقالی منوط به فروپاشی حکومت کنونی است.

با وجود چالش‌های بی‌سابقه‌ای که قدرت حاکم در ایران را تهدید می‌کند، رژیم همچنان به کار خود ادامه می‌دهد و گزارش‌ها حاکی از آن است که سرکوب داخلی را نیز تشدید کرده است.

با این همه، در کنفرانس امنیتی مونیخ بحث‌های گسترده‌ای دربارهٔ امکان تغییر رژیم در ایران مطرح شد.

آیا آمریکا به ایران حمله خواهد کرد؟

ظواهر امر نشان می‌دهد که بخشی از اپوزیسیون ایرانی در تبعید انتظار دارد ایالات متحده دست به حملاتی بزند که در نهایت به فروپاشی رژیم بنیادگرای ایران منجر شود.

در جریان اعتراضات ضدحکومتی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌طور مکرر اعلام کرده بود که برای مردم ایران “کمک در راه است”.

اکنون اما دولت ترامپ در حال مذاکره با تهران بر سر برنامهٔ هسته‌ای ایران است؛ امری که تحلیلگران می‌گویند بعید است به نتیجه‌ای روشن منجر شود.

رضا پهلوی در یکی از پنل‌های کنفرانس مونیخ گفت: «فکر می‌کنم بسیاری از ایرانیان داخل و خارج کشور امیدوارند یک مداخله که ابزار سرکوب رژیم را خنثی کند، سرانجام فرصتی برای یک راه‌حل نهایی فراهم کند.» او تأکید کرد که خواهان یک “مداخلهٔ بشردوستانه” است تا از کشته شدن بیشتر افراد بی‌گناه جلوگیری شود.

پس از آن‌که ترامپ از تهدید مداخلهٔ نظامی به‌خاطر کشته‌شدن معترضان عقب‌نشینی کرد، بار دیگر تهدید کرد که اگر رژیم ایران دربارهٔ یک “توافق” جدید بر سر برنامهٔ هسته‌ای مذاکره نکند، از زور استفاده خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: تجمع ۲۵۰هزار نفری در مونیخ در اعتراض به حکومت جمهوری اسلامی

هفتهٔ گذشته، آمریکا سری دوم ناوهای هواپیمابر را به دریای عرب اعزام کرد و ترامپ روز جمعه هشدار داد که اگر رژیم ایران توافق نکند، “روز بسیار بدی” برای ایران خواهد بود.

رضا پهلوی اذعان کرد که رئیس‌جمهور آمریکا باید پیش از روی آوردن به راه‌حل نظامی، به دیپلماسی فرصت بدهد. او تأکید کرد که ترامپ می‌داند مردم ایران همچنان به وعده‌ای که او در اوج اعتراضات دی ماه داده بود باور دارند.

با این حال، کریم سجادپور، تحلیلگر اندیشکدهٔ “کارنگی برای صلح بین‌المللی”، گفت تغییر رژیم در حرف آسان است اما در عمل سخت.

او در یکی از پنل‌های کنفرانس مونیخ گفت: «همهٔ افراد در واشنگتن، از جمله رئیس‌جمهور ترامپ، اگر می‌توانستند با فشار دادن یک دکمه رژیم ایران را از میان بردارند، بدون تردید این کار را می‌کردند.» او افزود که دولت ترامپ احتمالاً نگران پیامدهایی است که پس از مداخلهٔ نظامی آمریکا در عراق و لیبی دیده شد.

با این حال، سجادپور احتمال حملهٔ آمریکا به ایران را منتفی ندانست.

او گفت: «ترامپ در سال ۲۰۱۸ از توافق هسته‌ای خارج شد. در سال ۲۰۲۰ قاسم سلیمانی [فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران] را ترور کرد. تابستان گذشته هم ۱۴ بمب سنگرشکن بر تأسیسات هسته‌ای ایران انداخت.» سجادپور افزود به باور او احتمال حملهٔ ترامپ به ایران بیشتر از احتمال رسیدن دو طرف به یک توافق هسته‌ای است.

اروپا ترجیح می‌دهد دیپلماسی به‌کار رود، نه زور

در حالی که آمریکا همچنان با تهدید به استفاده از زور بر رژیم ایران فشار وارد می‌کند، اتحادیهٔ اروپا خواستار کاهش تنش شده و ترجیح خود را برای استفاده از تحریم‌ها و حمایت از جامعهٔ مدنی داخل ایران نشان داده است.

در ماه ژانویه، زمانی که دولت ترامپ به نظر می‌رسید در آستانهٔ حمله به ایران باشد، بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، در یک نشست خبری در کنار کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیهٔ اروپا، گفت مردم ایران “نمی‌خواهند تغییر رژیم از سوی قدرت‌های خارجی بر آنان تحمیل شود” و نسبت به پیامدهای پیش‌بینی‌ناپذیر چنین حمله‌ای هشدار داد.

کالاس گفت تاریخ “پر است از نمونه‌هایی” که در آن رژیم‌ها سرنگون شده‌اند، “اما پرسش این است که بعد از آن چه می‌شود”.

او افزود: «برای داشتن یک دولت کارآمد، واقعاً باید جایگزین‌هایی از درون خود کشور وجود داشته باشد.»

بیشتر بخوانید: كنفرانس مونیخ؛ تأکید شاهزاده رضا پهلوی بر لزوم اتحاد مردم

برای شاهزاده رضا پهلوی این‌که اروپایی‌ها از حمایت صریح از اقدام نظامی آمریکا علیه رژیم خودداری می‌کنند، می‌تواند معادلِ “هیچ کاری نکردن” برای کمک به براندازی رژیم تلقی شود.

اظهارات مطرح‌شده در کنفرانس امنیتی مونیخ هیچ نشانه روشنی از موضع اروپا در صورت حمله احتمالی آمریکا به ایران ارائه نکرده‌اند، چرا که مقام‌های اروپایی همچنان بر دیپلماسی به‌جای توسل به زور تأکید می‌کنند و نقش مهمی در اعمال تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی دارند.

در سال ۲۰۱۵، قدرت‌های بزرگ اروپایی در شکل‌گیری توافقی تاریخی نقش کلیدی داشتند؛ توافقی که هدفش محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران، به‌ویژه غنی‌سازی اورانیوم، در ازای لغو تحریم‌های اقتصادی بود.

“برنامهٔ جامع اقدام مشترک” (برجام) در ژوئیهٔ ۲۰۱۵ میان ایران و کشورهای ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه به‌همراه آلمان) امضا شد.

ترامپ این توافق را “وحشتناک” و “یک‌طرفه” توصیف کرد و در سال ۲۰۱۸، در نخستین دورهٔ ریاست‌جمهوری‌اش، آمریکا را از آن خارج کرد؛ اقدامی که موجب نارضایتی شدید شرکای اروپایی واشنگتن شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اکنون که ترامپ در پی دستیابی به یک توافق هسته‌ای جدید با ایران است و گزینهٔ نظامی را نیز روی میز نگه داشته، اروپایی‌ها شاید ناچار باشند منتظر بمانند و نظاره کنند.

رابرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «نقطهٔ آغاز باید خواست مردم ایران برای آزادی باشد و اروپا باید اقدامات خود را با این واقعیت هماهنگ کند.»

او استدلال کرد که تصمیم اتحادیهٔ اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی یک نقطهٔ عطف است و افزود که زمان “دیپلماسیِ معمول” به پایان رسیده است.

او تأکید کرد: «اروپا باید پیامی روشن به کسانی که جان خود را در اعتراضات به خطر می‌اندازند بفرستد: ما در کنار شما هستیم.»

آیا بازگشت به “وضعیت عادی” با ایران ممکن است؟

سال گذشته، اروپا نیز با استناد به نقض توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) از سوی تهران، با فعال‌سازی مکانیسم ماشه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را دوباره اعمال کرد و فشار مالی بیشتری بر رژیم وارد آورد. اعتراضات دی ماه نیز تا حدی ناشی از نارضایتی‌های اقتصادی، از جمله بیکاری بالا و تورم بود.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، اذعان کرده که ادامهٔ “روال عادی” یا بازگشت به وضعیت عادی با ایران شاید دیگر ممکن نباشد. پس از حملهٔ آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، تهران همکاری خود با آژانس را متوقف کرد.

گروسی تأکید کرد: «این وضعیت نمی‌تواند برای همیشه ادامه پیدا کند. اینجا یک وضعیت سیاسی وجود دارد… از طرف ما، مقداری پیشرفت داشته‌ایم، اما این تأسیسات [هسته‌ای] وجود دارند، مواد هسته‌ای هم وجود دارد، به‌ویژه اورانیوم با غنای بالا که باید همچنان آن را تحت نظارت نگه داریم. بنابراین همه‌چیز به‌صورت موازی پیش می‌رود.»

قرار است دور دیگری از مذاکرات هسته‌ای میان نمایندگان آمریکا و ایران هفتهٔ آینده در ژنو برگزار شود و عمان بار دیگر نقش میانجی را ایفا خواهد کرد.

امکان “همکاری‌های اقتصادی ایران با آمریکا” در صورت موفقیت مذاکرات

امکان “همکاری‌های اقتصادی ایران با آمریکا” در صورت موفقیت مذاکرات

معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفته در توافق قبلی منفعت اقتصادی نصیب آمریکا نشد. به گفته قنبری در صورت موفقیت این دور از مذاکرات دو کشور می‌توانند در صنایع نفت و گاز و حتی خرید هواپیما همکاری اقتصادی داشته باشند.حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ایران، روز یکشنبه ۲۶ بهمن (۱۵ فوریه) در جلسه‌ای در اتاق بازرگانی درباره مذاکرات ایران و آمریکا گفت ایران در حال پیگیری توافقی هسته‌ای با ایالات متحده است که می‌تواند برای هر دو طرف منافع اقتصادی به همراه داشته باشد.

به گفته این عضو گروه مذاکره‌کننده هسته‌ای “منافع مشترک در حوزه‌های نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایه‌گذاری‌های معدنی و حتی خرید هواپیما در متن مذاکرات گنجانده شده است”.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گزارش خبرگزاری فارس، این مقام وزارت خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه در توافق قبلی، منفعت اقتصادی نصیب آمریکا نشد، گفته است: «این بار برای پایداری توافق، ضروری است که آمریکا نیز بتواند در حوزه‌هایی با بازده اقتصادی بالا و سریع، بهره‌مند شود.»

قنبری برای مثال به حوزه‌هایی اشاره کرده که به گفته او “کمترین حساسیت داخلی را داشته باشد”.

معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین به پول‌ها و دارایی‌های مسدود شده ایران اشاره کرد و افزود: «این منابع نیز بخشی از توافق خواهند بود و آزادسازی آن‌ها باید واقعی و قابل استفاده باشد، نه صرفاً نمادین یا مقطعی.»

او گفت آزادی این اموال می‌تواند به شکل گام به گام یا یک‌باره انجام شود و حتی “ایران می‌تواند در مقابل آن بدهی‌هایی را به عنوان وثیقه قرار دهد تا آزادی واقعی تأمین شود”.

معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی در عین حال تصریح کرد: «کشور باید برای همه شرایط آماده باشد، اما هم‌زمان مذاکرات را نیز به طور جدی دنبال می‌کنیم.»

این سخنان چند روز پیش از دور دوم گفت‌وگوهای تهران و واشنگتن منتشر شده است. این دور قرار است روز سه‌شنبه ۱۷ فوریه (۲۸ بهمن) در ژنو برگزار شود. به گفته خبرگزاری‌های داخلی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در رأس یک هیئت دیپلماتیک و تخصصی برای انجام دومین دور مذاکرات هسته‌ای تهران را به مقصد ژنو ترک کرد.

بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ: تغییر رژیم در ایران می‌تواند بهترین اتفاق باشد

ایران و آمریکا اوایل ماه جاری میلادی مذاکرات‌شان را از سر گرفتند تا به اختلاف چند دهه‌ای خود بر سر برنامهٔ هسته‌ای جمهوری اسلامی رسیدگی کنند و از یک رویارویی نظامی تازه جلوگیری شود. مقام‌های آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر را به منطقه اعزام کرده و خود را برای احتمال یک رویارویی نظامی طولانی‌مدت در صورت شکست مذاکرات آماده می‌کند.

ایران تهدید کرده که در صورت هرگونه حملهٔ آمریکا پاسخ خواهد داد اما رویترز سخنان قنبری را دارای “لحنی آشتی‌جویانه” دانسته است.

روبیو: ترامپ خواهان توافق است

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، در یک نشست خبری در براتیسلاوا گفت که دونالد ترامپ به‌روشنی اعلام کرده که ترجیح می‌دهد از مسیر دیپلماسی و یک توافق مذاکره‌شده پیش برود. روبیو افزود: «هیچ‌کس تاکنون نتوانسته با ایران یک توافق موفق انجام دهد، اما ما تلاش خود را خواهیم کرد.»

روبیو گفت: «استیو ویتکاف و جرد کوشنر در حال سفر هستند، فکر می‌کنم همین حالا در راهند تا دیدارهای مهمی داشته باشند و خواهیم دید نتیجه چه خواهد شد.»

بیشتر بخوانید: وزیر خارجه آمریکا: ترامپ حتی حاضر است با خامنه‌ای دیدار کند

روز جمعه ۱۳ فوریه یک منبع به خبرگزاری رویترز گفته بود که هیأتی آمریکایی شامل فرستادگان استیو ویتکاف و جرد کوشنر روز سه‌شنبه ۱۷ فوریه در ژنو با مقام‌های ایرانی دیدار خواهد کرد. این خبر را یک مقام ارشد ایرانی روز یکشنبه برای رویترز تأیید کرد.

در حالی که مذاکرات منتهی به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ چندجانبه بود و سه کشور اروپایی به همراه چین و روسیه نیز در آن شرکت داشتند، گفت‌وگوهای کنونی تنها میان ایران و ایالات متحده انجام می‌شود و عمان نقش میانجی را بر عهده دارد.

دور اول این مذاکرات روز ۶ فوریه در مسقط پایتخت عمان برگزار شد.

آمادگی برای مصالحه

مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) در گفت‌وگو با شبکه جهانی بی‌بی‌سی از آمادگی ایران برای مصالحه در برنامهٔ هسته‌ای خود در برابر رفع تحریم‌ها خبر داد و گفت اکنون “توپ در زمین آمریکاست تا ثابت کند که می‌خواهد توافقی انجام شود.”

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این مقام ارشد به سخنان رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اشاره کرد که گفته بود این کشور می‌تواند در ازای لغو تحریم‌ها با رقیق‌سازی اورانیوم با غنای بالا موافقت کند؛ موضوعی که تخت‌روانچی آن را نشانهٔ انعطاف‌پذیری ایران دانست.

با این حال، او بار دیگر تأکید کرد که تهران غنی‌سازی صفر را نخواهد پذیرفت. این موضوع در مذاکرات تابستان گذشته یکی از نقاط اصلی اختلاف بود و در حالی که واشنگتن غنی‌سازی در داخل ایران را مسیری بالقوه به‌سوی تولید سلاح هسته‌ای می‌بیند و آن را نمی‌پذیرد، ایران چنین هدفی را رد می‌کند.

هم زمان با این مذاکرات، آمریکا همچنین فشار اقتصادی بر ایران را نیز افزایش می‌دهد. بنا بر گزارش وب‌سایت آکسیوس در روز شنبه، ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در نشستی در کاخ سفید اوایل همین هفته توافق کردند که آمریکا برای کاهش صادرات نفت ایران به چین تلاش کند.

بیش از ۸۰ درصد صادرات نفت ایران توسط چین خریداری می‌شود، بنابراین هرگونه کاهش در این تجارت می‌تواند درآمد نفتی ایران را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

ایران در شکاف واشنگتن-تل‌آویو؛ مذاکره، فشار یا سناریوی جنگ؟

ایران در شکاف واشنگتن-تل‌آویو؛ مذاکره، فشار یا سناریوی جنگ؟

پس از اعتراضات و سرکوب خونین در ایران، اختلافات آمریکا و اسرائیل بر سر نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی آشکارتر شده است. واشنگتن بر فشار برای توافق تأکید دارد، در حالی که تل‌آویو خواهان تعیین تکلیف نهایی است.پس از اعتراضات گسترده دی ماه ۱۴۰۴ در ایران و سرکوب خونینی که به کشته شدن هزاران نفر از معترضان انجامید، پرونده جمهوری اسلامی بار دیگر به یکی از اصلی‌ترین محورهای تنش در سیاست خاورمیانه‌ای ایالات متحده و اسرائیل تبدیل شده است.

همزمانی این تحولات داخلی با تشدید فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا، افزایش حضور نظامی واشنگتن در منطقه، و سفرهای مکرر بنیامین نتانیاهو به پایتخت آمریکا، بار دیگر اختلافات راهبردی و تاکتیکی میان دو متحد اصلی غرب در قبال ایران را برجسته کرده است.

در ماه‌های اخیر، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بارها به‌صراحت اعلام کرده است که ایران “باید مذاکره کند” و هشدار داده در صورت خودداری تهران از مذاکره، فشارهای اقتصادی و نظامی افزایش خواهد یافت. او حتی در روزهای اخیر از “تغییر رژیم” در ایران به عنوان گزینه‌ای که می‌تواند “ایده خوبی” باشد یاد کرده است؛ موضعی که اگرچه به‌عنوان سیاست رسمی اعلام نشده، اما نشان‌دهنده تشدید فشار روانی و سیاسی بر جمهوری اسلامی است.

در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائيل با تاکید بر تهدیدات ناشی از برنامه هسته‌ای، موشکی و شبکه نیروهای نیابتی ایران، خواهان برخوردی قاطع‌تر و جامع‌تر با تهران است. به گفته تحلیلگران سیاسی، نتانیاهو تلاش دارد پرونده جمهوری اسلامی را در همین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ به نقطه تعیین تکلیف برساند؛ دوره‌ای که به باور او، فرصت مناسبی برای اعمال فشار حداکثری و جلوگیری از هرگونه مصالحه ناقص با تهران است.

در چنین شرایطی، این پرسش اساسی مطرح می‌شود که اختلافات آمریکا و اسرائیل بر سر ایران تا چه اندازه عمیق و ساختاری است و آیا این اختلافات می‌تواند بر سرنوشت مذاکرات، فشارها یا حتی سناریوهای نظامی اثرگذار باشد؟ برای بررسی این موضوع، دویچه‌وله فارسی در گفت‌وگو با شکریا برادوست، تحلیلگر سیاست خارجی و امنیتی خاورمیانه در واشنگتن و رضا طالبی، تحلیلگر سیاسی از شهر لایپزیگ آلمان دیدگاه‌های آنها را مرور کرده است.

راهبرد ایالات متحده؛ فشار حداکثری برای توافق

چند روز پس از انجام دیدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید، سایت خبری اکسیوس روز شنبه ۱۴ فوریه (۲۵ بهمن) با استناد به اظهارات مقام‌های آگاه جزییاتی در مورد این دیدار منتشر کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بنا بر این گزارش دو مقام آمریکایی گفته‌اند که ترامپ و نتانیاهو بر سر افزایش فشار بر اقتصاد جمهوری اسلامی به توافق رسیده‌اند؛ فشاری که بیش از همه قرار است “بر فروش نفت ایران به چین” متمرکز باشد.

اکسیوس در گزارش خود خاطرنشان کرد که رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل در دیدار روز چهارشنبه گذشته (۱۱ فوریه / ۲۲ بهمن) در مورد “وضعیت نهایی دلخواه” که ایرانی عاری از توان دستیابی به سلاح هسته‌ای است، توافق اما در مورد مسیر رسیدن به این هدف اختلاف نظر داشتند.

در گزارش اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی آمده است: «نتانیاهو به ترامپ گفت که کسب توافقی خوب با ایران ناممکن است و حتی در صورت امضای توافق ایران به آن پایبند نخواهد بود.» به گفته این مقام ترامپ معتقد است که “هنوز شانسی برای رسیدن به توافق وجود دارد و باید این را را امتحان کرد”.

این سایت خبری در گزارش خود همچنین به رایزنی‌های اخیر ترامپ با مشاوران خود، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در مورد احتمال موفقیت مذاکرات آتی در ژنو با جمهوری اسلامی اشاره کرده است.

شکریا برادوست در این میان و در تحلیل تطبیقی راهبردهای آمریکا و اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی تأکید می‌کند که میان برنامه ایالات متحده و اسرائیل تفاوت‌های مبنایی وجود دارد. به گفته او، هدف اصلی دونالد ترامپ دست‌یابی به یک توافق جدید است و برای نیل به این هدف، حداکثر فشارهای نظامی و اقتصادی را بر رژیم جمهوری اسلامی اعمال می‌کند.

او توضیح می‌دهد که در حوزه اقتصادی، واشنگتن با انسداد تمامی مسیرهای فروش و صادرات نفت، حصاری پیرامون منابع درآمدی ایران ایجاد کرده تا تنها روزنه تنفسی رژیم را قطع نماید. به گفته برادوست، این تحریم‌ها با هدف در تنگنا قرار دادن سیستماتیک اقتصاد ایران و اجبار رژیم به تسلیم صورت می‌گیرد.

رضا طالبی اما معتقد است که به‌طور کلان، میان ایالات متحده و اسرائیل درباره ماهیت تهدید ایران اختلاف بنیادینی وجود ندارد و هر دو خواهان جلوگیری از تبدیل ایران به یک قدرت هسته‌ای و مهار نفوذ منطقه‌ای تهران هستند. با این حال، به گفته او، در سطح اجرایی و تاکتیکی اختلاف‌هایی جدی دیده می‌شود: «ترامپ معتقد به عملیات نظامی احتمالی محدود است، در حالی که اسرائیل خواهان گسترش ورود مستقیم‌تر آمریکاست. به گفته او، این اختلاف نشان می‌دهد که ترامپ به مدیریت فشار باور دارد، نه ورود به یک جنگ جامع منطقه‌ای.»

او سیاست فعلی ترامپ را “کندن پوست پیاز” توصیف می‌کند؛ یعنی افزایش تدریجی فشار اقتصادی و نظامی تا نقطه تسلیم، بدون ورود مستقیم به جنگ گسترده. در مقابل، نتانیاهو تلاش می‌کند پرونده ایران در همین دوره ریاست‌ جمهوری ترامپ تعیین تکلیف شود، چرا که تضمینی وجود ندارد دولت بعدی آمریکا همین رویکرد را ادامه دهد.

“هر گونه واکنش ایران به معنای پذیرش مسئولیت شروع جنگ خواهد بود”

در حوزه نظامی نیز، به گفته شکریا برادوست، فشارها به گونه‌ای تنظیم شده که جمهوری اسلامی توان انجام هیچ‌گونه عملیات، عکس‌العمل یا حتی مانور نظامی جدی را ندارد؛ چرا که هرگونه خطای محاسباتی کوچک می‌تواند جرقه‌ای برای آغاز یک جنگ فراگیر و حمله مستقیم آمریکا باشد. برادوست اضافه می‌کند که در این میان، وقوع انفجارهای داخلی در ایران، که پیش‌تر نیز پیش‌بینی شده بود، در حالی صورت می‌گیرد که رژیم علیرغم آگاهی از نقش اسرائیل در این حوادث، توان پاسخگویی ندارد؛ زیرا هرگونه واکنش به معنای پذیرش مسئولیت شروع جنگ خواهد بود.

اشاره این تحلیلگر مسائل امنیتی خاورمیانه به گزارش‌های پی در پی رسانه‌های داخلی ایران در روز ۱۱ام بهمن ماه از وقوع انفجارهایی در شهرهای بندرعباس، اهواز و رباط کریم است. بنا به ادعای شهرداری اهواز، این حادثه در این شهر به همراه ۴ کشته مربوط به انفجار گاز شهری در منطقه کیانشهر اهواز بوده است. مدیر کل مدیریت بحران استانداری هرمزگان نیز در همان روز صدای انفجار مهیب در بندرعباس را که به مصدومیت دست‌کم ۱۰ نفر انجامید، به انفجار در یک ساختمان هشت طبقه در بلوار معلم بندرعباس نسبت داده بود. همزمان فرماندار رباط کریم مدعی شد که تصاویر دود گسترده در شهر پرند مربوط به آتش‌سوزی در نیزارهای خشک بوده است.

سناریوهای تقابل و بقای رژیم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه ۲۴ بهمن (۱۳ فوریه) در پایگاه نظامی فورت براگ در ایالت کارولینای شمالی در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره اینکه آیا خواهان “تغییر رژیم” در ایران است، گفت: «به نظر می‌رسد این بهترین اتفاقی باشد که می‌تواند رخ دهد.»

ترامپ با اشاره به دهه‌های پس از انقلاب ۵۷ ایران افزود: «۴۷ سال است که آنها فقط حرف می‌زنند و حرف می‌زنند. در همین حال ما افراد زیادی را از دست داده‌ایم، در حالی که آنها صحبت می‌کنند.»

رئیس‌جمهور آمریکا از پاسخ به این پرسش که چه کسی می‌تواند امور را برعهده بگیرد، خودداری کرد و تنها گفت: «افرادی هستند.»

هم‌زمان با این تهدید، ترامپ به بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، “یواس‌اس جرالد آر. فورد”، که در عملیات ونزوئلا مشارکت داشت، اشاره کرد، ناوی که به گفته او قرار است خیلی زود از دریای کارائیب به سمت خاورمیانه حرکت کند تا به ناوگروه آبراهام لینکلن بپیوندد.

بیشتر بخوانید: “ترامپ و نتانیاهو بر سر فشار حداکثری بر ایران توافق کردند”

این جابه‌جایی سریع در چارچوب بررسی‌های دونالد ترامپ برای احتمال اقدام نظامی علیه ایران صورت گرفته است. او گفته است اگر در مذاکرات هسته‌ای با ایران توافقی حاصل نشود، به این ناو هواپیمابر نیاز خواهد داشت.

برادوست در ادامه تحلیل خود می‌گوید از منظر ترامپ، حمله نظامی آخرین گزینه است.

او یادآور می‌شود که ترامپ همواره مخالف جنگ‌های طولانی‌مدت و فرسایشی بوده و برنامه‌ای برای اعزام نیرو یا اشغال خاک ایران جهت تغییر رژیم ندارد.

بیشتر بخوانید: نتانیاهو در سفرش به واشنگتن به دنبال چیست؟

به گفته او، جمهوری اسلامی با درک این موضوع، خود را برای دو سناریو آماده کرده است: «سناریوی نخست تلاش برای دست‌یابی به یک توافق موقت سه‌ساله است؛ توافقی که منطبق بر دوره ریاست‌جمهوری ترامپ باشد و به رژیم امکان دهد از بحران عبور کرده و پس از پایان دوره وی به برنامه‌های پیشین بازگردد. سناریوی دوم، در صورت شکست مذاکرات و وقوع حمله نظامی محدود از سوی آمریکا فعال می‌شود. در این حالت، رژیم با سرکوب شدید داخلی و ساکت کردن معترضان، تلاش می‌کند ساختار قدرت خود را حفظ نماید.»

با این حال، برادوست هشدار می‌دهد که ریسک بزرگ در اینجا وقوع سناریوی “ونزوئلا پلاس” است؛ یعنی احتمال توافق پنهانی گروهی از بدنه داخلی سیستم با آمریکا و اسرائیل برای تغییر موازنه قدرت.

تمایز راهبردی اسرائیل و مطالبات منطقه‌ای

رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود که کاهش فعالیت هسته‌ای ایران اولویت اصلی اوست، اما روز جمعه تاکید کرد که این موضوع تنها یکی از مطالبات آمریکا از ایران به شمار می‌رود.

علاوه بر برنامه هسته‌ای، آمریکا سه موضوع دیگر را نیز محور مذاکرات با ایران قرار داده است؛ موشک‌های بالستیک، حمایت جمهوری اسلامی از گروه‌های نیابتی و نحوه مواجهه با مردم داخل کشور.

جمهوری اسلامی در واکنش به این درخواست‌ها اعلام آمادگی کرده است که درباره محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای خود در ازای لغو تحریم‌ها گفت‌وگو کند، اما گفت‌وگو درباره برنامه موشکی را رد کرده است.

تحلیلگر سیاست خارجی و امنیتی خاورمیانه اما همچنان یکی از اختلافات اصلی اسرائیل با آمریکا را در نپذیرفتن قطعی توافقات موقت یا توافقاتی می‌داند که صرفاً محدود به برنامه هسته‌ای باشد.

به گفته برادوست، پس از جنگ دوازده‌ روزه میان اسرائيل و ایران کشورهای منطقه، حتی کشوری مانند قطر، به این نتیجه رسیده‌اند که هرگونه توافق با جمهوری اسلامی باید شامل “توانمندی‌های موشکی” و “فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی” نیز باشد: «کشورهای عربی به دنبال یک چارچوب امنیتی جدید در خاورمیانه هستند، چرا که تهدیدات موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران، به‌ویژه در سوریه، امنیت آن‌ها را مستقیماً به خطر انداخته است.»

بازی پیچیده اسرائیل با کارت‌های داخلی ایران

به گفته برادوست، اسرائیل از طریق نفوذ به اثبات رسیده خود در ساختارهای رژیم، به‌ویژه سپاه پاسداران، با گروه‌هایی در داخل در ارتباط است. او می‌گوید سناریوهای اسرائیل شامل بازی با تمامی کارت‌های موجود است؛ از بهره‌گیری از مجاهدین خلق و جریان پهلوی گرفته تا نفوذ در بدنه سپاه.

هدف نهایی، به گفته او، در صورت حذف فیزیکی یا تضعیف رهبری، یا بر سر کار آوردن گروهی متمایل به اسرائیل از دل خود سیستم است، و یا ایجاد یک خلأ قدرت و هرج‌ومرج که ایران را به کشوری ناامن و ضعیف تبدیل کند.

دیپلماسی نتانیاهو در واشنگتن

برادوست سفرهای مکرر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن، از جمله هفتمین دیدار او با ترامپ را حامل چند پیام می‌داند. به گفته او، در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای، این سفرها با هدف بازسازی چهره اسرائیل پس از انزوای ناشی از جنگ غزه و نمایش اتحاد گسست‌ناپذیر با آمریکا به کشورهای عربی انجام می‌شود. در سطح سیاست داخلی نیز، نتانیاهو از این روابط برای بهره‌برداری انتخاباتی و همسو نشان دادن منافع اسرائیل با سیاست‌های ترامپ استفاده می‌کند.

بیشتر بخوانید: آمریکا در تدارک اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه

طالبی نیز با تائيد این اظهارات تأکید می‌کند که پس از جنگ غزه، جایگاه اسرائیل در افکار عمومی آمریکا و اروپا تضعیف شده و شخص بنیامین نتانیاهو در پایین‌ترین سطح مقبولیت بین‌المللی خود قرار دارد. به گفته او، این تغییر فضا بر محاسبات کاخ سفید تأثیر می‌گذارد و در نتیجه، واشنگتن نمی‌خواهد در هر سناریویی به‌عنوان شریک بی‌قید و شرط یک عملیات گسترده اسرائیلی علیه ایران شناخته شود. او هم‌زمان به نگرانی دولت‌های عربی اشاره می‌کند و می‌گوید برخی اقدامات منطقه‌ای اسرائیل موجب نگرانی این کشورها شده است؛ کشورهایی که اگرچه از مهار ایران استقبال می‌کنند، اما از بی‌ثبات‌سازی گسترده منطقه نیز هراس دارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تحلیلگر سیاست خارجی و امنیتی خاورمیانه در این میان اضافه می‌کند که نتانیاهو با چالشی متفاوت نسبت به دوران اوباما روبه‌روست، چرا که دیگر نمی‌تواند برای مقابله با تصمیمات رئیس‌جمهور آمریکا به لابی‌گری در کنگره یا سنا متوسل شود. به گفته او، در دولت فعلی، ترامپ تنها تصمیم‌گیرنده نهایی است و نتانیاهو ناچار است ضمن حفظ روابط گرم با ترامپ، سیاست‌های خود را به‌گونه‌ای تنظیم کند که حتی در صورت اتخاذ تصمیمی برخلاف میل تل‌آویو از سوی واشنگتن، حاشیه مانور خود را حفظ کند.