by Esmaeil Moradi | نوامبر 24, 2025 | Uncategorized
آتشی که در دو مرحله حدود یک ماه جنگلهای الیت چالوس را فرا گرفته بود ظاهرا بالاخره مهار شده است. اما علت این آتشسوزیهای مداوم چیست و برای مهار و پیشگیری آن چه باید کرد؟یک ماه است که آتشبه جان جنگلهای الیت چالوس افتاده است. مقامات رسمی میگویند آتش در مرحله اول مهار شد اما مرحله دوم از حدود یک هفته پیش دوباره آغاز شد. یکشنبه شب دوم آذر منابع رسمی اعلام کردند که آتش مهار شده است. منابع محلی به دویچه وله گفتهاند که آتش به صورت نقطهای باقی مانده و “در حال لکهگیری منطقه هستند”.
این اولین بار نیست که آتش، جنگلهای ایران را خاکستر میکند. در سالهای اخیر میزان آتش سوزی در جنگلهای ایران سیری به طور محسوس صعودی داشته است؛ از زاگرس تا خزر جنگلها دچار حریق شده و بخشی از آنها کاملا از بین رفته است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
بر اساس دادههای مرکز کوپرنیک ESSD (سیستم دادههای علمی زمین) آتشسوزیها در فصل پاییز ۲۵-۲۰۲۴ در ایران از نظر تعداد و مساحت آتشسوزیها یکی از شدیدترین موارد از سال ۲۰۰۲ به این سو بوده است. در این بازه زمانی چندین آتشسوزی در جنگلهای استانهای خوزستان، کردستان و جنگلهای هیرکانی در شمال ایران رخ دادهاند.
سال گذشته تقریبا همین روزها بود که ۷۰ نفر از کارشناسان و اساتید جنگلداری و مرتع در ایران نامهای به مسعود پزشکیان نوشته و از او خواستند قوانین مصوب درباره جنگلها را اجرایی کند. نویسندگان این نامه مشخصا خواستههای زیر را مطرح کردند: « توجه بیشتر و جدی به وضعیت جنگلهای کشور، پایبندی به قانون، ارتقای جایگاه شورای علمی-فنی سازمان با تصویب هیات دولت، استمرار فعالیت طرحهای متوقف شده بدون برداشت درختان سرپای سالم و امکان نظارت انجمنهای علمی بخش بر فعالیتهای سازمان منابع طبیعی.» و این خواستها را “کمترین توقعی” دانستند که از دولت انتظار میرود.
اینک یک سال از ارسال این نامه میگذرد و بار دیگر آتش به جان جنگلهای ایران افتاده است.
لیلا مرگن، دانشآموخته علوم جنگل و خبرنگار محیط زیست یکی از امضاکنندگان این نامه بود. او به دویچه وله میگوید در یک سال اخیر دو نامه به رییس جمهوری نوشته شده و در نامه دوم مشخصا از ریاست جمهوری درخواست شده تا طرحهای مدیریتی جنگلهای ایران در ابتدای برنامه ششم توسعه برای جلوگیری از بهرهبرداری بیش از حد از جنگلها را که متوقف شده بود دوباره راهاندازی کند. قرار بود ظرف سه سال برنامه جایگزین برای این طرحها ارائه شود، ولی با گذشت نزدیک به ۱۰ سال هنوز برنامه جایگیزینی برای آن ارائه نشده است.
به گفته این کارشناس، راه افتادن این طرحها باعث حضور بیشتر نیروهای تخصصی و نیز حضور بیشتر بخش خصوصی در عرصه جنگلداری شده و احتمال مقابله با حریق و پیشگیری از حریق به صورت زمینی بیشتر فراهم میشود. اما متاسفانه هیچیک از این خواستها هنوز برآورده نشده است.
“انفعال” سازمان محیط زیست
جنگلهای الیت چالوس که این بار طعمه حریق شدند در داخل منطقه محافظتشده بودند و در حقیقت سازمان حفاظت از محیط زیست موظف بوده از این مناطق حفاظت ویژه کند. این در حالی است که به گفته خانم مرگن، بعد از گذشت ۱۸ تا ۱۹ روز از آغاز آتشسوزی تازه سازمان حفاظت از محیط زیست وارد عمل شده و بر عملیات اطفای حریق نظارت میکند.
لیلا مرگن میگوید: «همه جنگلها مهم هستند، چه حفاظت شده و چه غیر حفاظت شده ولی ما عرصهای را حفاظت شده اعلام میکنیم که واجد ارزشهای زیستی خاصی هستند و برای همین حفاظت شده اعلام میشوند ولی میبینیم که سازمان محیط زیست در قبال منطقه حفاظت شده تحت مدیریت خودش خوب عمل نکرد، حداقل اگر نگوییم منفعل بوده ولی خوب عمل نکرده و با تاخیر عمل کرده است.»
علت وقوع آتش؛ از احتمال عامل انسانی تا خشک بودن زمین
هربار که آتشسوزی در جنگلهای ایران رخ میدهد عوامل گوناگونی برای علت وقوع آن اعلام میشوند اما بیش از همه بر عوامل انسانی تاکید میشود.
بیشتر بخوانید:کمک ترکیه و آمادگی روسیه و بلاروس برای مهار آتش در جنگل الیت
در جریان آتشسوزی اخیر جنگل الیت نیز رضا افلاطونی رییس سازمان جنگلها درباره علت اولیه این آتشسوزی گفت: «گروههای کارشناسی در محل حضور دارند و منشأ دقیق حادثه را بررسی میکنند. با این حال شواهد اولیه احتمال دخالت عامل انسانی را تقویت میکند.»
لیلا مرگن با اشاره به موقعیت این جنگلها و صعبالعبور بودن آنها احتمال شروع آتشسوزی توسط گردشگران را منتفی میداند و معتقد است اگر عامل انسانی دخیل بوده باشد تنها میتواند “کار شکارچیان باشد”.
او میگوید: «جامعه محلی و مردم عادی که برای تفرج، بی قاعده وارد جنگل میشوند در مناطق صعب العبور تردد نمیکنند. مناطق صعبالعبور فقط محلهایی است که افراد خاصی با اهداف خاص در آن تردد میکنند و یک گروه از این افراد میتوانند شکارچیان باشند. حداقل برآوردهای ما این را نشان میدهد.»
او با اشاره به اینکه ایران امسال خشکترین پاییز صد سال اخیر را تجربه میکند میگوید: «از تابستان کف جنگلهای هیرکانی ترک خورده بود و لاش-برگهای زیادی که کف جنگل جمع شده بودند خودشان مثل یک مخزن باروت هستند. ما نمیدانیم چه عاملی باعث آتش سوزی شده یعنی عمدی بوده، یکی رفته کبریت زده و این لاش-برگها را سوزانده یا پوکه داغ فشنگ یک شکارچی توانسته یک همچین بلایی سر جنگلها نازل بکند.»
اما چرا و چگونه شکارچی میتواند وارد منطقه حفاظتشده بشود؟
پاسخ این پرسش از دید خانم مرگن تنها کمبود نیروی انسانی است. او برای ما توضیح میدهد که منابع محلی به او گفتهاند “تنها یک محیطبان در سراسر این عرصه وجود داشته است و خب مسلم است که یک نفر نمیتواند منطقهای با آن وسعت را به طور کامل تحت نظر بگیرد.”
به گفته مرگن پس از شروع آتشسوزی تنها محیطبان منطقه سراغ منابع طبیعی میرود، منابع طبیعی پنج نفر را در اختیار او میگذارد و این شش نفر چهار روز به تنهایی سعی در کنترل آتش داشتهاند که مشخص است موفق نشدهاند.
“این آینده جنگلهای ماست که میسوزد”
به گفته این کارشناس محیط زیست اگر در همان ساعات اولیه، آتشسوزی جدی گرفته میشد و از سوی برخی اعلام نمیشد که “فقط دود است” یا “آتشسوزی سطحی است” و بلافاصله ستاد بحران تشکیل میشد شاید دامنه آتش اینقدر گسترش نمییافت. به خصوص در زمانی که همه کارشناسان نسبت به خشک بودن این پاییز و وزش بادهای گرم از مدتها پیش هشدار داده بودند.
او ادامه میدهد: «ما در هر آتش سوزی یک نسل از جنگل را از دست میدهیم، معمولا نهالهای بین یک تا ده ساله آسیب میبینند و وقتی که اعضای جوان یک جمعیت حذف بشوند، در آینده و توالی آن اکوسیستم تاثیر خیلی جدی دارد. ولی من واقعا نمیدانم چرا در ایران آتش سوزیهای سطحی را جدی نمیگیرند و میگویند آتش سوزی سطحی است و ما آتشسوزی تنهای و تاجی نداریم. بله ممکن است بگوییم تعداد درختانی که آتش گرفته خیلی کم است ولی مهم آینده جنگل است و ما داریم آینده جنگلهایمان را با همین آتشسوزی که اسمش را سطحی میگذاریم، از دست میدهیم.»
گردشگری بیقاعده؛ بلای جان جنگلها
برای از بین رفتن جنگلهای ایران دلایل گوناگونی از سوی کارشناسان مطرح میشود از جمله آنها میتوان به زمینخواری، جنگلزدایی، دپوی زباله، چرای بیرویه دامها و عوامل دیگری اشاره کرد. اما از دید خانم مرگن در آتشسوزی جنگلها بیش از همه گردشگری بیرویه مقصر است.
او میگوید: «گردشگری به عنوان نسخه شفابخش و نجات دهنده جنگلهای هیرکانی معرفی میشود در صورتی که گردشگری بی قاعده خودش بزرگترین سم و تهدید برای جنگلهای ایران است چون گردشگرها به دوردست ترین نقاط رفته و زبالهها را به آنجا منتقل میکنند و هیچکس هم نیست زبالهها را جمع کند.»
کافی است زبالههایی که گردشگران به جا میگذارند حاوی قوطی کنسرو یا یک تهسیگار یا یک تکه آینه باشد، این ترکیب حتی نیاز به صاعقه هم ندارد بلکه با تابش مستقیم خورشید تبدیل به آتشی میشود که آینده ایران را میسوزاند.
این خبرنگار محیط زیست به عادت ایرانیها در گردشگری اشاره میکند و اینکه هرجا که گردشگران میروند بلافاصله آتش روشن میکنند و همین در بسیاری موارد نقطه شروع جنگل سوزی است. به همین دلیلی خانم مرگن تاکید میکند که به هیچ وجه نباید در جنگلها آتش روشن کرد. همچنین باید بسیار حساس بود و به محض دیدن هر دودی موضوع را به مراجع ذیصلاح اطلاع داد.
او به نقش مدیریت دولتی در این میان اشاره کرده و میگوید: «در فصلهای خشک، دولت باید سختگیریهای بیشتری برای حضور گردشگر در طبیعت داشته باشد. در فصلهای خشک صدور مجوز شکار باید قدغن بشود یا حداقل با نظر کارشناسان این حوزه طوری مدیریت شود که شکارچی کاملا کنترلشده به محیط برود که اگر پوکه فشنگی افتاد بلایی سر منطقه نیاید.»
با این همه مرگن تایید میکند که همه اینها به پول، امکانات و نیروی انسانی نیاز دارد که به گفته او “متاسفانه هیچ کدامش را نداریم” و به همین دلیل او میگوید: «اینقدر مشکل داریم که محقق کردن نسخههایی که کارشناسان میپیچیند کار بسیار سختی خواهد بود.»
شاید به همین دلیل است که نهادهای مدنی و گروههای محیط زیستی تمرکزشان را بر روی مردم گذاشتهاند و بیش از همه دست یاری به سوی مردم دراز کردهاند، مردمی که باید بدانند مرگ جنگلها مرگ فرزندان آنهاست.
“ریههای ایران” در حال سوختن
ایران کشوری خشک و کمآب است و این یک واقعیت است اما روند خشکتر شدن این کشور حداقل از دهه ۱۳۹۰ تسریع شده است. از همان زمان آتشسوزیهای گسترده در جنگلها نیز بیشتر شد و اکنون با گذشت بیش از یک دهه مشکلات همچنان پابرجاست.
لیلا مرگن در این باره میگوید: «تا به امروز هر بار که سالهای خشک آمده و ما بحران آتش سوزی در جنگل داشتیم بحث این بوده که باید در کشور پایگاههای تخصصی اطفای حریق تشکیل شود. یک روز گفتند جا برای فرود هلیکوپتر نداریم، یک روز گفتند پول نداریم بالگرد بخریم، هر دفعه یک موضوعی مطرح شده ولی واقعیت این است که اطفای حریق یک موضوع کاملا تخصصی است. ما در جریان اطفای حریق جنگل کشته میدهیم.»
بیشتر بخوانید: پس از سه هفته آتش در جنگلهای هیرکانی شدت بیشتری گرفته است
او تصریح میکند که اطفای حریق با نوع برخورد با سیل و زلزله و رانش زمین فرق میکند و نیاز به افراد آموزشدیده و همکاریهای بینالمللی دارد: «ما نیاز به همکاریهای بینالمللی داریم، نیاز داریم تا به مجموعههای جهانی که برای اطفاء حریق شکل گرفته بپیوندیم، از نسخهها، توصیهها، عکسهای هوایی و امکاناتی که آنها دارند استفاده بکنیم. ما خیلی جنگل نداریم که بنشینیم نگاه کنیم که بسوزند. اینها ریههای ایران و ریههای جهان هستند و باید حفظشان کنیم.»
“قبل از دیر شدن به داد هیرکانی برسیم”
از آستارا در شمال غربی ایران تا گلیداغ در شرق استان گلستان خطی سبز در امتداد خزر به طول تقریبی ۵۰۰ کیلومتر کشیده شده که ریه ایران است. جنگلهای هیرکانی نامش را از نام قدیم گرگان؛ “هیرکان” گرفته و عمری بالغ بر ۴۰ میلیون سال دارد.
۶۰ گونه پستاندار، ۱۸۰ گونه پرنده و بیش از ۳۰۰ نوع گونه گیاهی در این جنگلها حیات دارند. وسعت این گونه جنگل حدود دو میلیون هکتار است که بزرگترین منطقه جنگلی ایران محسوب میشود اما در مقایسه با مساحت کل ایران و وسعت کویر ایران چیزی شبیه “یک ابروی باریک” است.
لیلا مرگن با ذکر این تشبیه میگوید: «جنگل های هیرکانی کانون جذب رطوبت و در واقع ابرهای آسمانند و اگر این جنگلها نباشند یا در واقع به خاطر شرایط حذف شوند، امکان سکونت در شمال ایران از دست میرود.»
او تاکید میکند که “نشانههای بیابانی شدن در جنگلهای هیرکانی به وضوح خودش را نشان میدهد” و میگوید: «بستر پارک ملی گلستان تبدیل شده به کانون ریزگرد و ریزگردهای کف جنگل دارد مردم استان گلستان را دچار مشکل میکند. پارک ملی گلستان منطقه تحت حفاظت سازمان محیط زیست است و سازمان محیط زیست نباید اجازه میداد ما به این نقطه برسیم. من فکر میکنم جنگلهای هیرکانی دارد روند وحشتناکی را به سمت از بین رفتن طی میکند و کاش قبل از اینکه خیلی دیر شود به دادشان برسیم.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
از او میپرسم اگر همین حالا دولت ایران به او تمام اختیارات لازم را برای حفظ جنگلها بدهد، اولین و مهمترین اقدامی که میکند چیست؟
لیلا مرگن میگوید: «اولین اقدامی که برای جنگلهای از نفس افتاده ایران میکنم، اعلام قرق و ممنوعیت هر نوع بهره برداری به هرشکلی از اکوسیستمهای جنگلی است. سعی میکنم فرمولهایی برای معیشت جایگزین جامعه محلی داشته باشم، نه با تزریق پول بلکه با ایجاد شغل. جنگلها نیاز به یک تنفس واقعی دارند و فعلا نباید وارد جنگلها شد، یک دوره استراحت نیاز دارند تا اکوسیستم، خودش را بازیابی کند. در کنارش برای جنگلها اقدامات حمایتی انجام میدهم یعنی جاهایی که نیاز به خراش سطحی دارد برای زادآوری خراش سطحی انجام میدهم، بذرپاشی را در دستور کار قرار میدهم. بعد از بذرپاشی برای مناطقی که خیلی اوضاع خراب است نسخه نهال کاری را میگذارم و سعی میکنم جنگل را به بهترین شکل ممکن، حالا نه مثل روز اول ولی به بهترین شکل ممکن به نقطهای برگردانم که بتواند خودش را بازیابی کند، توانش برگردد و دوباره اجزای اصلیاش سر جای اولشان بازگردند.»
این روزها همزمان با سوختن جنگلهای هیرکانی، این شعر در فضای مجازی دست به دست میشود:
به که بسپارمت ای خاک به بادت ندهد؟
به که بسپارمت ای خانه که ویران نشوی؟
by Esmaeil Moradi | نوامبر 24, 2025 | Uncategorized
در حالی که عدم آمادگی حزبالله برای خلع سلاح عامل عمدهای در تداوم حملات اسرائیل و کشتن فرماندهان حزبالله تلقی میشود، جمهوری اسلامی لازمه مقابله با این حملات را “مقاومت و تجدید نظر در خویشتنداری” حزبالله میداند.جمهوری اسلامی نسبت به کشتهشدن رئیس ستاد نظامی حزبالله لبنان با آمیزهای از خشم و تهدید واکنش نشان داده است. هیثم علی طباطبایی که از نظر فرماندهی تنها یک رتبه پایینتر از نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، محسوب میشد، روز یکشنبه ۲۳ نوامبر (۲ آذر) در حملههدفمند اسرائیل در جنوب بیروت کشته شد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی صبح روز بعد در بیانیهای اقدام اسرائیل را “عمل تروریستی و جنایت جنگی” توصیف کرد و خواهان آن شد که به دلیل “نقض فاحش آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ و تعرضی وحشیانه علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی لبنان” رهبران اسرائیل محاکمه و مجازات شوند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
بیانیه همچنین با متهم کردن سازمان ملل و شورای امنیت به “بیعملی و سکوت” در برابر اقدامات اسرائیل خواهان “اقدام جدی از سوی جامعه بینالمللی برای مقابله با تروریسم سازمانیافته و جنگافروزی رژیم صهیونیستی علیه لبنان و دیگر کشورهای منطقه ” شده است.
گرچه در بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی شعار و تهدید همیشگی حکومت علیه موجودیت اسرائیل به صراحت مطرح نشده، ولی در موضعگیری خشمآلود علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی این تهدید دوباره محوریت دارد. او در پیامی در شبکه اکس نوشت «طباطبایی و همراهانش به آرزوی خود (شهادت) رسیدند، اما نتانیاهو آنقدر ماجراجویی خود را ادامه میدهد تا همه دریابند راهی جز مقابله با این رژیم جعلی باقی نمانده است.»
در تعلیق میان خلع سلاح و حملات اسرائیل
حزبالله لبنان به عنوان یکی از مقتدرترین شاخههای “محور مقاومت” و “نیروهای نیابتی” جمهوری اسلامی بهخصوص از زمان حمله حماس به اسرائیل و تحرکات نظامیای که در همبستگی با این گروه تروریستی در پیش گرفت زیر سنگینترین ضربات ارتش اسرائیل بوده که به نابودی بخش بزرگی از ساختارها و کادر فرماندهی آن و ویرانیهای گسترده در لبنان انجامیده است.
شلیک موشکی حزبالله به شمال اسرائیل، که از روز پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، موجب تخلیه ۶۰ هزار نفر و وارد شدن خسارت گسترده به چندین منطقه در این کشور شد. تشدید تنش در شهریور ۱۴۰۳به جنگی تمامعیار انجامید که اسرائیل در آن بخش بزرگی از رهبری و زرادخانه حزبالله را نابود کرد.
توافق آتشبسی که یک سال پیش حدودأ در چنین روزهایی امضا شد، از جمله ناظر بر خلع سلاح حزبالله در قبال عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیل از جنوب لبنان است.
اسرائیل در هفتههای اخیر حملات خود علیه حزبالله را افزایش داده و این گروه را متهم میکند که آتشبس یکساله را نقض کرده، در حال بازسازی تواناییهایش است و دولت لبنان نیز در خلع سلاح این گروه کوتاهی میکند.
یک منبع امنیتی اسرائیل به شبکه العربیه الحدث گفت که با تنها چند روز جنگ میتوان حزبالله را برای سالها ضعیف کرد. او افزود که دولت لبنان به تعهدش در خلع سلاح حزبالله عمل نخواهد کرد و اسرائیل نیز منتظر نخواهد ماند. این منبع تأکید کرد که اگر اسرائیل تا پایان سال علیه حزبالله اقدام نکند، این گروه ممکن است حمله غافلگیرانهای انجام دهد.
بر خلاف همه سالهای گذشته که حزبالله در سطح بینالمللی برای خلع سلاح زیر فشار بود، حالا دولت لبنان نیز برای حصول صلح با اسرائیل و تمرکز بر اقتصاد بحرانزده این کشور، فشار را بر حزبالله تشدید کرده است، سیاستی که به برخی تنشها میان این دولت و جمهوری اسلامی نیز منجر شده است. حزبالله که با سلاح و امکانات خود دولتی در دولت لبنان تلقی میشود، به رغم ضرباتی که از اسرائیل خورده، همچنان از خلع سلاح خود امتناع میکند و جمهوری اسلامی نیز حامی این رویکرد است.
این رویکرد یکی از دشوارترین وضعیتها را برای حزبالله رقم زده است، وضعیتی که محملی برای اقدامات نظامی اسرائیل علیه باقیمانده ساختارهای سیاسی و نظامی این گروه است بدون آن که امکان مقابله و رویارویی داشته باشد.
“حزبالله خویشتنداری را کنار بگذارد”
با این همه محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه خواهان تجدیدنظر در سیاست صبر و خویشتنداری حزبالله شده است. او روز دوشنبه در یک سخنرانی در کرمان گفت: « حزبالله با صبر و خویشتنداری راهبردی در حال مدیریت میدان است. اگرچه ما دستوردهنده به جبهه مقاومت نیستیم و این نیروها مستقل تصمیم میگیرند، اما به نظر من این صبر و خویشتنداری باید مورد تجدید نظر قرار گیرد.»
علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و نماینده کنونی علی خامنهای در شورای دفاع کشور نیز بدون اشاره به موضوع خلع سلاح حزبالله “مقاومت” را اجتنابناپذیر خوانده و نوشته است: «رژیم جعلی صهیونیستی (اسرائیل) جز زبان مقاومت را نمیفهمد.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این واکنشها در جمهوری اسلامی نسبت به کشتهشدن طباطبایی در میان ناظران باعث شگفتی شده و به عنوان نشانهای از آچمزی و سردرگمی در تهران و عدم ارزیابی درست از معادلات تازه در منطقه تلقی میشود، اشتباهی که نهایتا میتواند باز هم به ضرر صلح و ثبات و به زیان منافع ملی ایران و کشورهای منطقه تمام شود.
در همین حال، ارتش اسرائیل خود را برای احتمال پاسخ حزبالله آماده کرده، هرچند دستورالعملهای مربوط به غیرنظامیان تغییر نکرده است.
به گزارش رسانههای اسرائیلی گرچه اطلاعات معینی مبنی بر آمادگی حزبالله برای شلیک موشک به اسرائیل وجود ندارد، ولی نیروی هوایی این کشور سامانههای دفاع هوایی در شمال را برای احتمال شلیک موشک از لبنان تقویت کرده و سطح آمادهباش خود را افزایش داده است.
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرده است که رزمایشی را در مرزهای لبنان و سوریه در دست انجام دارد که هدف آن “ارزیابی و بهبود آمادگی ارتش برای انواع سناریوها” است.
by Esmaeil Moradi | نوامبر 24, 2025 | Uncategorized
در ادامه بحران آلودگی هوا در شهرهای مختلف ایران، کیفیت هوا در ۸ شهر بزرگ کشور در وضعیت ناسالم قرار گرفت. در حال حاضر هوای شهرهای تهران، اهواز، اصفهان، ارومیه، مشهد، تبریز، کرج و قزوین در وضعیت بسیار نامناسبی قرار دارند.رسانههای داخلی از تداوم بحران آلودگی هوا در شهرهای مختلف ایران خبر میدهند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، کیفیت هوا در ۸ شهر بزرگ کشور در وضعیت بحرانی و ناسالم قرار گرفته است.
تا لحظه تنظیم این خبر، شهرهای تهران، اهواز، اصفهان و ارومیه در وضعیت قرمز و “ناسالم برای همه افراد” طبقهبندی شدهاند و شهرهای مشهد، تبریز، کرج و قزوین در وضعیت نارنجی و “ناسالم برای گروههای حساس” قرار دارند.
علاوه بر این شاخص آلودگی در تبریز به ۱۸۴ رسیده و هوای ۹ شهر استان خوزستان در وضعیت قرمز اعلام شده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
طبق اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، روز دوشنبه ۳ آذر، میانگین کیفیت هوای پایتخت روی عدد ۱۶۸ قرار دارد که این میزان برای تمامی شهروندان، خطرناک و ناسالم است.
در همین راستا شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، با بیان این که هوای این شهر اکنون در وضعیت قرمز قرار گرفته اعلام کرد که “در این شرایط به تمامی آحاد جامعه توصیه میشود از تردد در فضای باز خودداری کنند.”
بیشتر بخوانید: تهران در سهگانه بحران: خاموشی، بیآبی، آلودگی هوا
بر اساس گزارشهای منتشر شده مناطق ۱۳، ۱۴، ۱۸، ۱۹ و ۲۰ از جمله آلودهترین مناطق تهران و در مرز محدوده “بسیار ناسالم” قرار دارند.
گزارشها حاکی از آنند که از ابتدای سال خورشیدی تاکنون، کیفیت هوای تهران تنها ۶ روز پاک و ۱۲۳ روز قابل قبول داشته است. همچنین هوای تهران از ابتدای سال تا کنون ۱۰۶ روز ناسالم برای گروههای حساس، ۹ روز ناسالم، ۲ روز بسیار ناسالم و ۲ روز خطرناک را پشت سر گذاشته است.
بیشتر بخوانید: ۵۱ روز هوای ناسالم در تهران از شروع سال ۱۴۰۴ تا کنون
پدیده اینورژن (وارونگی) در هوای تهران همه ساله با آغاز فصل سرما در زمستان، به یکی از معضلات زندگی روزمره تبدیل میشود.
وارونگی زمانی رخ میدهد که لایههای بالایی هوا به خاطر تابش نور خورشید، از هوای نزدیک سطح زمین گرمتر میشوند.
در حال حاضر بر اثر این پدیده، افزون بر تهران، شهرهای اصفهان، تبریز، کرج، اهواز و مشهد نیز در وضعیت نارنجی قرار گرفتهاند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
از تبریز گزارش میرسد که شاخص کیفی هوای این شهر طی ۲۴ ساعت گذشته، به ۱۸۴ رسید و هوای این شهر در وضعیت ناسالم قرار گرفت.
کارشناسان در خصوص پیامدهای تنفسی برای شهروندان هشدار دادهاند. پیشبینیها حاکی از آنند که این آلودگی در روزهای آینده نیز ادامه خواهد یافت. برخی از متخصصان، مازوتسوزی در نیروگاهها را یکی از دلایل اصلی آلودگی هوای کلانشهرهای ایران میدانند.
by Esmaeil Moradi | نوامبر 24, 2025 | Uncategorized
پایگاه خبری “واینت” گزارش داد که جمهوری اسلامی با کمک مستقیم روسیه به طور پنهانی در حال پیشبرد برنامه تسلیحات اتمی خود است. هدف این همکاریها “تکمیل مرحله نهایی” برنامه حکومت ایران برای “طراحی سلاح اتمی” عنوان شده است.وبسایت خبری اسرائیلی “واینت” با استناد به اظهارات منابع اطلاعاتی گزارش داد که جمهوری اسلامی با کمک مستقیم و مخفیانه روسیه، به طور پنهانی در حال پیشبرد برنامه تسلیحات اتمی خود است. هدف این همکاریها، “تکمیل مرحله نهایی” برنامه حکومت ایران برای “طراحی سلاح اتمی” عنوان شده است.
گزارش روز یکشنبه ۲۳ نوامبر (۲ آذر) این پایگاه خبری، از بازدید یک هیات اعزامی وزارت دفاع جمهوری اسلامی از یک شرکت فناوری نظامی روسیه پرده برداشته است. بر اساس این گزارش، شرکت روسی مذکور در فهرست تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار دارد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
این گزارش با اشاره به این که “تهدید ایجادشده از سوی جمهوری اسلامی بهتازگی از یک آستانه قطعی و غیرقابل برگشت عبور کرده است” میافزاید: «در حالی که جهان همچنان با جنگهای نیابتی و مانورهای دیپلماتیک سرگرم باقی مانده است، گزارشهای اطلاعاتی تایید میکنند که تهران بهصورت مخفیانه برنامه تسلیحات هستهای خود را با کمک مستقیم و پنهانی دولت روسیه پیش میبرد.»
گزارش واینت با اشاره به این که “این همکاری راهبردی بهطور بنیادی چشمانداز امنیتی کل خاورمیانه را تغییر میدهد” مینویسد: «این همکاری دو واقعیت ترسناک را ثابت میکند: ایران فعالانه ساخت سلاح را دنبال میکند، و روسیه در نقش شریک ژئوپولیتیک اصلی آن عمل میکند و به تهران کمک میکند نظارت بینالمللی را دور بزند و فاصله خود تا رسیدن به قابلیت هستهای را بهسرعت کاهش دهد.»
در این گزارش آمده است که هدف سفر محرمانه هیات وابسته به وزارت دفاع جمهوری اسلامی به روسیه این بوده که روسیه به ایران کمک کند “بدون انجام یک آزمایش انفجاری هستهای از درست بودن طراحی سلاح هستهای مطمئن شود.”
بیشتر بخوانید: اخلال در زنجیره تامین پهپادهای ایران در آفریقا توسط اسرائیل
به گفته این پایگاه خبری، این ماموریت از سوی شرکت “دماوند تک” هدایت و سازماندهی شده است. دماوند تک، یک شرکت پوششی برای “سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی” (سپند) و همان نهادی است که پیش از سال ۲۰۰۳، برنامه پژوهشهای تسلیحات هستهای ایران را هدایت میکرد.
این گزارش با بیان این که “این یک سفر پژوهشی غیرنظامی نبوده”، این بازدید را “احیای پرونده هستهای نظامی” ایران خوانده و گفته که این امر، “نقش مسکو را بهعنوان یک تسهیلکننده فعال و آگاه تایید میکند و به یک ناقض پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) کمک میکند تا نظارت بینالمللی را دور بزند.”
به گزارش واینت هدف حکومت ایران از این اقدام این است که با استفاده از مدلسازی رایانهای پیشرفته و فناوری لیزر، به شکل مخفیانه مطمئن شود که طراحی سلاح درست بوده است یا خیر.
در ادامه این گزارش آمده است: «این کار میتواند سازوکارهای نظارت بینالمللی یعنی پایش لرزهای و نظارت ماهوارهای را که زمانی توسعه فیزیکی را کنترل میکردند بیاثر کند و زمانبندی رسیدن به یک سلاح را به شدت کوتاه کند، در عین حال، حکومت ایران، این دروغ آشکار و بیدردسر خود را حفظ میکند که همچنان متعهد به دیپلماسی باقی مانده است.»
بیشتر بخوانید:احتمال افزوده شدن ایران به فهرست “تحریم شرکای تجاری روسیه”
در این گزارش همچنین با بیان این که “این تهدید فزاینده هستهای، توجیه نهایی و غیرقابلانکاری را برای موضع سازشناپذیر اسرائیل در مورد امنیت خود فراهم میکند” آمده است: «افشای کمک فعال روسیه در طراحی سلاح هستهای ثابت میکند که نگرانیهای امنیتی اسرائیل مطالبات سیاسی حداکثری نیستند؛ این نگرانیها الزامات حداقلی ضروری برای بقا به شمار میروند.»
در پایان این گزارش آمده است: «جهان باید تشخیص دهد که در نبود موضع امنیتی سازشناپذیر اسرائیل، کل منطقه در برابر محور وابسته به حکومت ایران که مصمم است از بالا گرفتن تنش اتمی برای دستیابی به هژمونی منطقهای استفاده کند بیدفاع باقی میماند.»
سفرهای پیدرپی دانشمندان و مهندسان هستهای ایرانی به روسیه
گزارش واینت در حالی منتشر میشود که پیش از این فایننشال تایمز نیز در گزارشی در تاریخ ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) خبر داده بود که دانشمندان و مهندسان هستهای ایرانی در نوامبر ۲۰۲۴ برای دومین بار در سفری اعلامنشده به روسیه رفتند.
سفری که به گفته این روزنامه، نگرانیهای واشنگتن درباره احتمال همکاری دو کشور در حوزه فناوریهای با کاربرد دوگانه را برانگیخته و آمریکا را به این نتیجه رسانده است که این فناوریها ممکن است در ارتباط با تسلیحات هستهای باشند.
بیشتر بخوانید: روسیه در صدد گسترش نیروگاههای هستهای در ایران است
طبق گزارش فایننشال تایمز، این سفر بخشی از تبادلات گستردهتر میان سازمانهای پژوهشی وابسته به نیروهای مسلح ایران و نهادهای دفاعی روسیه بوده و مدارک این موضوع از طریق دادههای افشاشده سفر، فهرستهای تحریم و اسناد ثبتی شرکتها راستیآزمایی شده است.
بر اساس این تحقیقات، هیات بازدیدکننده شامل فیزیکدانها و مهندسان ایرانی با گذرنامههای دیپلماتیک دارای شمارههای پیدرپی بود؛ موضوعی که بهگفته این روزنامه، نشاندهنده وجود یک ماموریت سازمانیافته دولتی است.
در آن گزارش همچنین آمده بود که “دماوندتک” و مدیر آن، علی کالوند، در اکتبر ۲۰۲۵ بهدلیل تسهیل فعالیتهای تدارکاتی برای سپند و برنامهریزی سفر دانشمندان هستهای ایرانی به روسیه از سوی وزارت خارجه آمریکا تحریم شدهاند.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، این دومین سفر گزارششده از این نوع بوده است. در اوت ۲۰۲۴ نیز دانشمندان ایرانی در چارچوبی مشابه به روسیه سفر کرده بودند. گفته میشود کالوند که تحصیلات خود را در موسسه پلیتکنیک کییف گذرانده، سرپرستی هیات نخست را بر عهده داشته است.
اسنادی که فایننشالتایمز بررسی کرده بود نشان میدادند که دیدارهای ماه نوامبر در سنپترزبورگ انجام شد و نمایندگان شرکت سیستمهای لیزری، تحت عنوان “همکاریهای فنی”، میزبان نمایندگان حکومت ایران بودند.
در این گزارش همچنین آمده بود که بازدیدکنندگان در واقع وابسته به دانشگاهها و مراکز پژوهشی مرتبط با وزارت دفاع ایران بودند و ربطی به شرکت “دماوندتک” که ادعای نمایندگی آن را میکردند، نداشتند.
بیشتر بخوانید: همکاری کارشناسان هستهای ایران و روسیه در زمینه فناوری لیزری
فایننشال تایمز همچنین در مورد دیگری گزارش داد که آندری ساوین، مدیر فنی سابق شرکت سیستمهای لیزری و مدیر توسعه کنونی شرکت “تکنولوژیهای جت” در سنپترزبورگ، در فوریه ۲۰۲۵ به تهران سفر کرده بود.
این افشاگری توجهها به فعالیتهای هستهای ایران را بیشتر کرده است. در ژوئن ۲۰۲۵، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که آژانس شواهد قطعی از وجود برنامه تسلیحاتی ندارد، اما فعالیتهای ایران “ابهام قابل توجهی” ایجاد کرده است.
گروسی در آن زمان گفت: «هیچ کشوری در جهان اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی نمیکند جز ایران.» او افزود که این سطح “از نظر فنی تقریبا معادل” غنیسازی۹۰ درصدی مورد استفاده در سلاح هستهای است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
جمهوری اسلامی همواره ادعا کرده که برنامه هستهایاش صرفا به منظور اهداف صلحآمیز است و هدف آن ساخت سلاح نیست. اما مقامهای اسرائیلی بر این باورند که حکومت ایران در حال توسعه فناوری چاشنیهای لازم برای فعالسازی یک کلاهک هستهای است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه اوایل ژوئیه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که مسکو پیشنهاد خود را برای دریافت اورانیوم غنیشده مازاد ایران جهت پردازش و بازگرداندن آن در قالب رقیقشده مناسب برای استفاده انرژی غیرنظامی، بار دیگر تکرار کرده است. این پیشنهاد پیش از این در توافق هستهای ۲۰۱۵ نیز آمده بود.
by Esmaeil Moradi | نوامبر 21, 2025 | Uncategorized
سه سال پس از “روز سیاه جوانرود” که در آن نیروهای حکومتی به جمعیت عزادار شلیک کردند، متین هاشمی هنوز گلولهای را که کلیه چپش را از او گرفت را نگه داشته است. او میگوید: «این گلوله روزی در دادگاه گواهی خواهد داد.»«اول مثل نیش زنبور بود. بعد کل بدنم یخ کرد. خون از شکمم میجوشید. بیهوش شدم. دوباره با صدای دوشکا به هوش آمدم.»
متین هاشمی این جملات را آرام میگوید، اما دستش هنوز روی جای زخم شکمش است. او یکی از دهها نفری است که در “روز سیاه جوانرود” با سلاح جنگی هدف قرار گرفتند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در روز ۳۰ آبان ۱۴۰۱، در روزهای اوج خیزش سراسری زن، زندگی، آزادی شهر جوانرود در استان کرمانشاه شاهد یکی از بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی بود.
طبق گزارش ۹۴ صفحهای مشترک “کمپین حقوق بشر در ایران” و “شبکه حقوق بشر کردستان” که شهریور ۱۴۰۲ منتشر شد، بین مهر تا دی ۱۴۰۱ در شهر جوانرود دستکم ۸ شهروند از جمله یک کودک کشته و بیش از ۸۰ نفر با گلوله جنگی زخمی شدند؛ ۸۹ نفر از جمله ۲۶ کودک خودسرانه بازداشت و بسیاری شکنجه شدند؛ بیمارستان به قرارگاه شناسایی معترضان تبدیل شد و شهر برای هفتهها در محاصره کامل نظامی بود.
“زن قهرمانی کە جلوینیروهای سرکوب ایستاد”
متین هاشمی، از زخمیشدگان خیزش زن، زندگی، آزادی کە اکنون در مونیخ آلمان زندگی میکند، دربارە آن روز میگوید: «۳۰ آبان، ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر به سمت قبرستان شیخصفاالدین رفتیم تا در مراسم خاکسپاری عرفان کاکایی و بهاءالله ویسی ۱۶ ساله شرکت کنیم. زنان جلوتر از مردها بودند. اما ناگهان همه چیز متشنج شد. ماموران حکومتی پس از شنیدن شعارهای اعتراضی مردم، به سمت معترضان شلیک کردند».
بیشتر بخوانید: اعزام نیروی سرکوب در آستانه چهلم جانباختگان جوانرود
او در ادامە میگوید: «با دوشکا به سمت مردم شلیک میکردند. در خیابان طالقانی چند نفر مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. من هم در ورودی یک کوچه خوردم زمین. میخواستند مرا ببرند، اما یک زن جلویشان ایستاد و نگذاشت. از خانهای به خانه دیگر بردندم تا بالاخره به بیمارستان رسیدیم. پزشکان گفتند کلیه چپ را باید بردارند.»
“عاملان جنایت آزاد؛ قربانیها تحت فشار”
با گذشت سه سال، شکایت برخی از خانوادەها، راه بە جایی نبردە است. عدنان حسنپور، عضو شبکه حقوق بشر کردستان، به دویچهوله فارسی گفت: «برای برخی از کودکان در همان هنگام پروندەسازی شد و پروندەی آنان بە مراجع قضایی ارجاع و در سابقەی آنها ثبت شد. یعنی نە تنها حمایتی از آنان نشد بلکە بە نحوی عمل شد کە آیندەی آنان نیز در معرض تبعات این وقایع قرار بگیرد. بە عبارت سادەتر آنان در آیندە نیز با پیامدهای سرکوب آبان دست بە گریبان خواهند بود.»
هاوری جاف (نام مستعار)، یک فعال مدنی جوانرودی، نیز بە دویچە ولە فارسی گفت: «جمهوری اسلامی به جای دلجویی و برگزاری دادگاه برای عاملان این جنایت، تلاش کرده است خانوادههای جانباختگان خیزش ژن، ژیان، ئازادی را تهدید و تحت فشار قرار دهد و با ارائه مشوقهای مالی، آنها را مجاب کند که تحت پوشش بنیاد شهید قرار گیرند. به این معنا که بپذیرند عاملان این جنایت نه خود جمهوری اسلامی، بلکه نیروهای مخالف بودهاند. اما خانوادهها از پذیرش چنین مسئلهای سر باز زدهاند.»
بیشتر بخوانید:جوانرود در قرق سپاه، هلیکوپترهای نظامی بر فراز کردستان
این فعال جوانرودی تاکید میکند کە جنایات صورت پذیرفتە نە تنها در جوانرود، بلکه در تمام ایران تاثیرات عمیقی روی مردم گذاشتە است. او میگوید کە مردم این روزها را فراموش نمیکنند و بە بهانەهای مختلف از جملە سالگرد یا تولد کشتەشدگان آن روزها را یاد میکنند و کماکان در پی دادخواهی هستند.
حقیقتیاب مستقل سازمان ملل و سازمان عفو بینالملل گزارشهای جداگانهای درباره جوانرود منتشر کردند. متین هاشمی میگوید کە همان گلوله را در مونیخ به اعضای کمیته حقیقتیاب مستقل سازمان ملل نشان دادە است و داستان خود را برای آنها روایت کردە است. اما تاکنون هیچ پیگرد قضایی الزامآوری علیه فرماندهان سپاه یا مقامهای ایرانی آغاز نشده است.
عدنان حسنپور تأکید میکند: «در کل با توجە بە عدم تمکین و فشارپذیری حکومت ایران نمیتوان بە نتیجەبخش بودن پیگیری نهادهای بینالمللی چندان امیدوار بود. البتە نفس ثبت جنایات و سرکوبها در روند پیگیری و عدالت انتقالی احتمالی در آیندە بی تردید موثر خواهد بود.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
سه سال بعد، متین هاشمی هنوز همان گلوله را کە از بدنش خارج شدە است را در جیبش نگه داشته است. او میگوید: «این گلوله روزی در دادگاه گواهی خواهد داد. برای من زن، زندگی، آزادی تمام نشده و هر روز با خودم میگویم، مقاومت یعنی زندگی.»
by Esmaeil Moradi | نوامبر 21, 2025 | Uncategorized
قرار است رئیس کمیسیون اروپا درباره ابتکار صلح آمریکا با رهبران اروپایی و در حاشیه اجلاس جی۲۰ رایزنی کند. در مقابل، نمایندگان اوکراین هرگونه تغییر مرزی و محدودیت بر توان دفاعی را رد کردند.اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا در ژوهانسبورگ گفت وضعیت پیشنهادات صلح را با رهبران اروپایی و اوکراینی بررسی خواهد کرد. همزمان، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، اعلام کرد متن پیشنهادی صلح آمریکا هنوز بهطور رسمی از سوی واشینگتن به اتحادیه ارائه نشده است. این در حالی است که آمریکا امسال در نشست جی۲۰ حضور ندارد.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
پیشنویس ۲۸بندیِ طرح صلحِ مورد حمایت دونالد ترامپ برای پایان بخشیدن به جنگ اوکراین موجی از تردید را در اروپا برانگیخته است.
این طرح شامل واگذاری عملیِ بخشهایی از خاک اوکراین به روسیه، منع عضویت کییف در ناتو و سقفگذاری ۶۰۰هزارنفری برای ارتش این کشور بههمراه برپایی انتخابات ظرف ۱۰۰ روز و استفاده از ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده روسیه برای بازسازی است.
این در حالی است که کرملین میگوید، رایزنی رسمی جریان ندارد.
در این سند که همچنان در دست بررسی است، اوکراین باید ارتش خود را به سقف ۶۰۰هزار نفر محدود کند و در برابر، “تضمینهای امنیتی قوی” دریافت کند. عضویت اوکراین در ناتو ممنوع میشود و استقرار نیروهای ناتو در خاک اوکراین قدغن خواهد بود.
به علاوه کریمه، لوهانسک و دونتسک، حتی بخشهایی که روسیه هنوز نتوانسته آنها را تصرف کند بهعنوان قلمرو “عملاً روسی” از جمله از سوی ایالات متحده به رسمیت شناخته میشوند. همچنین، برگزاری انتخابات در اوکراین ظرف ۱۰۰ روز الزامی است.
موضع اوکراین: «تمامیت ارضی قابل مذاکره نیست»
سفیر اوکراین در آمریکا اعلام کرد تمامیت ارضی و تغییر مرزها بر میز مذاکره قرار نمیگیرد و طرح محدودسازی ارتش یا منع عضویت در ناتو پذیرفتنی نیست. او گفت کییف آماده گفتوگوی دقیق درباره خط تماس برای آتشبس بالقوه است، اما این موضوع تاکنون وارد گفتوگو نشده است. نماینده اوکراین در شورای امنیت نیز تأکید کرد هیچ شکلِ شناساییِ اشغال سرزمینهای اوکراین پذیرفته نخواهد شد و حق حاکمیت برای انتخاب اتحادهای امنیتی محفوظ است.
برلین و مسکو؛ تأکید آلمان بر حمایت از کییف، فشار کرملین برای مذاکره
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، سند ارائهشده از سوی واشینگتن را فهرست موضوعات فوری برای مذاکره میان کییف و مسکو توصیف کرد و گفت تصمیم درباره مصالحهها با اوکراین است و روسیه نیز باید امتیازهای متقابل بدهد. او تأکید کرد اروپا در کنار اوکراین میایستد تا از موضع قدرت گفتوگو کند. در مسکو، دیمیتری پسکوف هشدار داد “بهتر است اکنون مذاکره شود تا بعداً” و مدعی شد با پیشرویهای میدانی، فضای تصمیمگیری برای زلنسکی در حال محدود شدن است؛ با این حال گفت کرملین هنوز متن رسمی از آمریکا دریافت نکرده است.
مذاکرات هیئت نظامی آمریکا در کییف
همزمان با انتشار اخبار مبنی بر طرح “محرمانه” آمریکا و روسیه برای پایان جنگ اوکراین، برخی از گزارشها حاکی از آنند که یک هیئت نظامی آمریکا برای پیشبرد پارهای مذاکرات در کییف به سر میبرد.
در همیت راستا دنیس شمیهال، وزیر دفاع اوکراین از دیدار خود با دنیل دریِسکول، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور ارتش، خبر داد. بنا بر گفته شمیهال، اوکراین برای ایالات متحده یک شریک قابل اعتماد است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
شمیهال در تلگرام نوشت که در این دیدار، توسعههای جدید در فناوری پهپادهای اوکراینی را به مهمانان معرفی کرده است. بنا بر گزارش رسانههای آمریکا، سه ژنرال و افسران دیگری نیز عضو این هیئت بازدیدکننده بودهاند. گفته میشود که آنها همچنین با زلنسکی که چهارشنبه شب از یک سفر چندروزه خارجی به اوکراین بازگشت نیز گفتگو میکنند.
بیشتر بخوانید: پسلرزههای افشای رسوایی فساد گسترده مالی در دولت اوکراین
برخی از کارشناسان، دیدار هیئت پنتاگون با مقامهای اوکراینی را بهعنوان تاکتیک ایالات متحده ارزیابی میکنند که گفتگو با کییف را به سمت موضوعات نظامی منتقل میکند.
در حال حاضر وضعیت جبههها برای ارتش اوکراین خوب نیست و کییف مجبور است در بسیاری از مناطق در برابر حملات مداوم روسیه عقبنشینی کند.
