سربازی اجباری در ایران؛ بردگی مدرن یا خدمت نظام؟

سربازی اجباری در ایران؛ بردگی مدرن یا خدمت نظام؟

سربازی اجباری برای بسیاری از مردان ایرانی بی‌شباهت به نوعی از بردگی مدرن نیست؛ دوره‌ای که تنها نتیجه‌اش، بدون آموزش هدفمند و مؤثر یا بهره‌وری، فرسودگی نسل جوان است. در همین رابطه پای صحبت دو مرد جوان نشسته‌ایم.برای بسیاری از مردان ایرانی، ورود به دوره سربازی نه یک انتخاب، بلکه عبور اجباری از مرحله‌ای است که یکی از پرفشارترین برهه‌های زندگی‌آنان در ایران به شمار می‌رود. دوره‌ای که در آن مسیر شغلی و تحصیل متوقف، برنامه‌ریزی‌های فردی بی‌اعتبار، و چشم‌انداز آینده تیره می‌شود.

در دوره خدمت سربازی، فرد ناگهان وارد ساختاری می‌شود که نه با نیازهای امروزی‌اش سازگار، و نه با ظرفیت‌های انسانی جوانان همخوان است.

فشار روانی و مشکلات بی‌شمار سربازی اجباری، این دوران را به تجربه‌ای تبدیل می‌کند که اثرات آن سال‌ها پس از پایان خدمت نیز در روح و روان افراد باقی می‌ماند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله

از همین رو بسیاری از مردان برای رهایی از این بار طاقت‌فرسا دست به اقدامات مختلفی می‌زنند تا بتوانند راه گریزی بیابند. آمارهایی که در رسانه‌های داخلی ایران منتشر شده‌اند، از وجود سه میلیون سرباز فراری خبر می‌دهد.

خدمت سربازی در ایران اجباری است و بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، تمام مردان ایرانی بالای ۱۸ سال، به جز در موارد استثنائی، مجبور به گذراندن ۲۴ ماه خدمت نظام وظیفه‌اند. حداقل خدمت سربازی نیز ۱۴ ماه است.

فرهاد*، مرد جوانی که تجربه سربازی اجباری را داشته و در یگان تکاور نیروی زمینی ارتش خدمت کرده است، می‌گوید آزاردهنده‌ترین بخش، “اتلاف وقت و عمر بدون هیچ حاصل و سودی” است.

او ساعات اولیه آغاز خدمت سربازی‌اش را اینگونه توصیف می‌کند: «در بدو ورود به طرز واقعا بی‌ادبانه‌ای بازرسی بدنی شدم. شاید بتوان بخشی از آن را درک کرد که مجبورند برای پیشگیری از هر اتفاقی شما را همه جوره بگردند. اما می‌توانست محترمانه‌تر باشد، نه با الفاظ و کلمات تحقیر‌آمیز. سربازهایی که قدیمی‌تر بودند حس می‌کردند برتری ویژه‌ای نسبت به سربازان تازه‌وارد دارند و نگاهشان تمسخرآمیز و تحقیرآمیز بود؛ حتی کسانی که مدرک تحصیلی پایین‌‌تری از برخی سربازان جدید داشتند. کارهایی می‌خواستند که تحقیرآمیز بود و به عنوان تقسیم وظایف دیده نمی‌شد؛ یعنی تمام سربازهای قدیمی یک یگان منتظر هستند تا این کارها را به سربازان تازه‌وارد واگذار کنند و به آنها بخندند. این جو خیلی آزاردهنده بود.»

فرهاد می‌گوید وقتی سرباز قدیمی شده بود سعی می‌کرد با سربازان جدید بدرفتاری نکند و چرخه را قطع کند: «به نظر من کسانی که خودشان چنین کاری می‌کردند آسیب‌دیده این موضوع بودند و قدیمی‌ها همین رفتار را کرده بودند و فکر می‌کردند باید همین دور را ادامه دهند. متاسفانه با همین رفتارها مورد حمایت فرماند‌هان و مسئولان هم بودند، چون ابزار و اهرمی برای کنترل بهتر پادگان به حساب می‌آمدند.»

این مرد جوان از مشاهداتش در مورد تلاش افراد دیگر برای معافیت از سربازی، به دویچه وله فارسی می‌گوید: «یکی از آشنایان من منتظر است تا با گذشت هشت سال و نرفتن به سربازی بتواند از قانونی در همین رابطه استفاده کند و سربازی‌اش را بخرد. خودم شاهد موردی بودم که پدر و مادر فردی طلاق صوری گرفتند تا او بتواند به وسیله کفالت مادرش از سربازی معاف شود. خیلی از افراد سعی کردند به روش‌های مختلف از معافیت پزشکی استفاده کنند. حتی یک مورد بود که فرد خود را به جنون زده و مدارک پزشکی تهیه کرده بود تا بتواند معافیت پزشکی بگیرد. حتی افرادی بودند که به خودشان آسیب‌هایی وارد کردند که از خدمت معاف شوند.»

فرهاد سخت‌ترین بخش دوران سربازی خود را همزمانی با بیماری سرطان پدرش توصیف می‌کند: «علاوه بر این، احساس اسارتی بود که در آنجا داشتم. خیلی وقت‌ها مرخصی هفتگی من را منوط به کار خاصی می‌کردند و من احساس می‌کردم به بردگی گرفته شده‌ام.»

رضا، مرد جوان دیگری که مسیر زندگی‌اش با فعالیت سیاسی تغییر کرده و تجربه بازداشت و بازجویی در ۱۸ سالگی را داشته است و به همین علت اکنون در خارج از ایران زندگی می‌کند، نیز به دویچه وله فارسی می‌گوید هرگز دلش نمی‌خواسته برای نظامی که به او ظلم کرده، آسیب زده و آینده‌اش را هدف گرفته، خدمت اجباری انجام دهد.

او در همین رابطه می‌افزاید: «روایت‌های دیگران از تحقیر، بیگاری، تنبیه و استفاده ابزاری از سربازها رویم تاثیر داشت، ولی اصل تصمیم من از زخم و تجربه مستقیم خودم آمد. وقتی خودت ظلم را تجربه کردی، حرف دیگران فقط واقعیتی که دیده‌ای را تایید می‌کند.»

وضعیت اسفبار اسکان و بهداشت

روایت بسیاری از مردانی که به سربازی رفته‌اند نشان می‌دهد شرایط اسکان و بهداشت در بسیاری از پادگان‌ها در سراسر ایران به شدت نامناسب است.

به گفته فرهاد، بیشتر پادگان‌های ارتش واقع در خارج از بافت‌شهری تهران، به شدت فرسوده، قدیمی و با امکانات حداقلی هستند: «چه از لحاظ بهداشتی و چه از لحاظ تغذیه و دارو و درمان واقعا در بدترین وضعیت ممکن؛ طوری که فکر می‌کردی در شرایط جنگی هستی. هیچ‌وقت یادم نمی‌رود حتی اگر برای یک سرماخوردگی ساده به بهداری مراجعه می‌کردی یک ورق کامل قرص نمی‌دادند، بلکه با قیچی می‌بریدند و بسته به وضعیت فرد یا دو قرص یا چهار قرص می‌دادند. تغذیه فاجعه بود. کیفیت وحشتناک بود و مقدار غذا به هیچ عنوان کافی نبود. مجبور بودیم تعداد وعده‌ها را زیاد و از جیب هزینه کنیم.»

او بهداشت پادگان محل خدمتش را “فاجعه‌بار” توصیف می‌کند: «در ساختمانی که من بودم که قدیمی و پنج طبقه بدون آسانسور بود، هیچ سرویس بهداشتی‌ای نبود و باید اگر طبقه چهارم بودی باید تمام طبقات را پایین می‌آمدی و بعد مسیری حدود ۳۰ تا ۵۰ متر را طی می‌کردی و آنجا توالت عمومی بود. خیلی تاسف‌بار است، اما اگر کسی نیمه‌های شب احتیاج به دستشویی داشت، به جای رفتن آن مسیر طولانی انتخابش راهرو بود و همین موجب وضعیت تاسف‌بار بهداشتی شده بود که حتی حرف زدن درباره‌اش حال آدم را بد می‌کند.»

فقدان آموزش نظامی مناسب

در بسیاری از پادگان‌های ایران تجهیزات نه‌تنها مدرن و استاندارد نیستند، بلکه در بسیاری موارد فرسوده، ناکارآمد و فاقد کیفیت لازم برای آموزش مؤثر به شمار می‌روند. سربازان معمولا با اسلحه‌های قدیمی، لباس‌ها و پوتین‌های بی‌کیفیت و امکانات آموزشی محدود مواجه‌اند.

فرهاد از انتخاب برخی نقاط عجیب برای نگهبانی که به عقیده او تحقیرآمیز بوده، می‌گوید: «مثلا انباری بود که در تمام طول خدمت من بسته بود و چیزی آنجا نبود و مسئولان پادگان فقط می‌خواستند تعدادی از بچه‌ها را درگیر نگهبانی از آنجا بکنند و این واقعا انرژی می‌گرفت.»

روایت او از آموزش نظامی نیز شوکه‌کننده است: «در یگان خودم ما باید هر روز قطعات یک سلاح دوربرد را به یک محوطه بزرگ می‌بردیم و و سر هم می‌کردیم و آموزش می‌دیدیم. جالب اینجاست که آن سلاح اصلا امروزه کاربردی ندارد. یعنی شاید مناسب زمان جنگ با عراق بود. سلاح‌ها واقعا فرسوده بودند. اگر قرار بود در شرایط جنگی از این سلاح استفاده شود، خود فرد در کنارش امنیت نداشت و جانش در خطر بود.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این مرد جوان آموزش این سلاح را عذاب‌آورترین بخش می‌نامد که تا آخرین روز تغییر نکرد و فقط هرروز آموزش همین یک سلاح را می‌دید: «جملات تکراری، اتفاقات تکراری، تصاویر تکراری.»

فرهاد می‌گوید همیشه به این فکر می‌کرده که کاش سربازان را بر اساس توانایی‌هایشان تقسیم می‌کردند و به مناطق محروم می‌فرستادند؛ اگر کسی زبانش خوب بود معلم می‌شد، اگر از کادر درمان بود در خانه بهداشت کار می‌کرد و دست‌کم فایده‌ای به مناطق محروم می‌رسید. به گفته او، به دلیل فقدان مدیریت مناسب روزانه حجم زیادی از نیرو، انرژی و استعدادی که می‌تواند در جاهای بهتری استفاده شود در پادگان‌ها هدر می‌رود.

او می‌گوید در زمان خدمتش حقوق و مزایای سربازان، بسته به مدرک تحصیلی، به طور متوسط ماهانه ۴۰ تا ۸۰ دلار می‌شد.

آزار و تحقیر دائمی، حتی تا روز آخر

روایت‌های متعدد سربازان نشان می‌دهد که تحقیر، فشار روانی شدید و برخوردهای خشونت‌آمیز جزء جدایی‌ناپذیر خدمت سربازی در ایران هستند؛ وضعیت تاسف‌باری که همیشه همه سربازان از زیر بار فشار آن یکسان بیرون نمی‌آیند.

در سال‌های گذشته رسانه‌های داخلی و خارجی اخبار متعددی درباره خودکشی سربازان تحت فشارهای شدید روانی منتشر کرده‌اند.

فرهاد از نیاز به مدیریت بسیاری چیزها می‌گوید تا فرد دچار فروپاشی روانی نشود؛ از افرادی که لایق نیستند، اما سمت‌های مهم دارند: «خدمت من به دلیل شرایط پدرم کمی زودتر تمام شد، چون کفالتش را به عهده گرفتم. روز آخر که اواخر اسفندماه هم بود، باید از تمام قسمت‌ها امضا جمع می‌کردم. در یکی از قسمت‌ها به من گفته شد که موهایت خیلی بلند است و امضا نمی‌کنم و باید موهایت را با نمره چهار بزنی. من هم چون می‌دانستم که معافیتم می‌آید و نزدیک عید نوروز است موهایم را کوتاه نکردم و موهایم به نسبت بقیه کمی بلند بود. رفتم موهایم را کوتاه کردم و برگشتم که امضا بگیرم. باز آن فرمانده به من نگاه کرد و گفت: نه خیلی بلند است. برو دوباره کوتاه کن. مشخص بود که این رفتار از یک عقده قدیمی می‌آمد که این فرد دوست داشت سر بقیه خالی کند. من موهایم را کلا از ته تراشیدم و برگشتم و امضا را گرفتم. موی من دوباره در آمد، اما این رفتار خیلی چیزها را به من نشان داد که چه کسانی پشت میز نشسته و برای بچه‌های مردم تصمیم می‌گیرند.»

این مرد از اتلاف طلایی‌ترین روزهای یک جوان و از دست رفتن زمان برای خودش می‌گوید: «قطعا من اگر سربازی نمی‌رفتم دو سال در زندگی جلوتر می‌بودم و شاید اتفاقات بهتری برایم می‌افتاد، یک زبان جدید یاد می‌گرفتم و می‌توانستم برای رشد خودم کارهای بهتری انجام دهم. اما درگیر چیزهایی بودم که دو سال از زندگی‌ام را تلف کرد. شرایط به گونه‌ای است که بدون کارت پایان خدمت و اتمام سربازی، مردان از بسیاری از حقوق و مزایای شهروندی محروم می‌شوند و در بسیاری موارد چاره‌ای جز رفتن به سربازی نیست.»

بیشتر بخوانید: “بازداشت” سربازی کە پنج نفر از همرزمان خود را کشت

رضا نیز می‌گوید آزاردهنده‌ترین بخش سربازی در ایران برای او آنجاست که عمر و انرژی جوانان را به اجبار، نه برای آموزش یا تامین امنیت، بلکه برای کارهای خدماتی و استفاده ابزاری در سیستمی به‌کار می‌گیرند که خودش به مردمش ظلم کرده است.

او معتقد است که سربازی باید مرحله‌ای برای یادگیری مهارت و خدمت به جامعه باشد، اما در ایران اغلب به انجام کارهای بیهوده، تحقیرآمیز یا صرفا پر کردن خلأهای اداری تبدیل می‌شود.

رضا می‌افزاید: «تلخ‌تر از همه این است که این خدمت در نهایت به تقویت همان ساختاری کمک می‌کند که بارها به شهروندانش، از جمله خود من، آسیب زده است. مهم‌ترین بخش آزاردهنده برای من این بود که نمی‌توانم خودم را در موقعیت یک سرباز تصور کنم که باید طبق دستور مافوق یا افسر خودم به شهروند ایرانی حمله کند، یا به سمت کولبران، صیادان یا سوخت‌بران شلیک کند، یا در خیابان با باتوم مقابل معترضان بایستد و گاز اشک‌آور پرتاب کند. این تناقض برای من از هر چیز دیگری سنگین‌تر و غیرقابل‌پذیرش بود.»

بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان معتقدند که سربازی در ایران باید بازبینی و بازتعریف شود و به شکل کنونی به هیچ عنوان نه با شرایط مردان و جامعه و نه با نیازهای دفاعی منطبق نیست. به باور آنان، باید مسیر سربازی حرفه‌ای با انتخاب داوطلبانه، خدمت تخصصی و شرایط انسانی بهتر دنبال شود تا حقوق انسانی و آینده جوانان نیز مدنظر قرار گیرد.

* اسامی به دلایل امنیتی تغییر داده شده‌اند.

خبرگاه؛ رسانه‌های ایران تصاویر حملات اسرائیل به پایگاه‌های نظامی را منتشر کردند

شماری از رسانه‌های ایران تصاویر جدیدی از حملات اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه منتشر کرده‌اند. در این ویدئوها دیده می‌شود که اتاق عملیات با حضور افسران هدف قرار می‌گیرد و همچنین یک سامانه راداری نیز مورد اصابت واقع می‌شود.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در “خبرگاه” می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رسانه‌های ایران تصاویر حملات اسرائیل به پایگاه‌های نظامی را منتشر کردند
شماری از رسانه‌های داخلی در ایران تصاویر تازه‌ای از حملات اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه ماه ژوئن منتشر کرده‌اند.

در این ویدئوها دیده می‌شود که اتاق عملیات با حضور افسران هدف قرار می‌گیرد و همچنین یک سامانه راداری نیز مورد اصابت واقع می‌شود.

اسرائیل اعلام کرده است که حملات گسترده‌اش علیه فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی، دانشمندان هسته‌ای، تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم و برنامه موشکی بالستیک “ضروری” بوده تا مانع از تحقق هدف اعلام‌شده جمهوری اسلامی مبنی بر نابودی اسرائیل شود.

در ۱۳ فروردین ۱۴۰۳ ارتش اسرائیل ساختمان کنسول‌گری ایران در دمشق را مورد حمله قرار داد. ۲۵ فروردین همان سال ایران با پرتاب ۳۰۰ موشک بالستیک اسرائیل را مورد حمله قرار داد.

اولین حمله مستقیم اسرائیل به داخل خاک ایران ۵ آبان ۱۴۰۳ انجام شد. در دور بعدی حملات، اسرائيل در بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ دهها شهر در ایران را مورد حمله قرار داد.

در جریان این حملات چندین فرمانده ارشد سپاه از جمله سرلشگر حسین باقری فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح و حسین سلامی فرمانده کل سپاه کشته شدند.

عوامل یک برنامه طنز در یوتیوب در ایران بازداشت شدند
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه‌ قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد که گروهی از سازندگان یک برنامه منتشرشده در یوتیوب بازداشت شده‌اند. دلیل این اقدام “تهیه و انتشار محتوایی مغایر با هنجارهای اخلاقی و اجتماعی” عنوان شده است.

در این گزارش نام برنامه یا هویت بازداشت‌شدگان ذکر نمی‌شود، اما این خبرگزاری با انتشار تصویری از تیتراژ برنامه‌ای با عنوان “کمدی نصف شب” که تاکنون سه قسمت از آن در یوتیوب منتشر شده، توضیح داده است که این برنامه در حضور تماشاگر ضبط می‌شود و نوعی اجرای تعاملی میان مجری و حضار است.

طبق گزارش منتشرشده، هفت نفر از تیم تولید برنامه مذکور با دستور مقام قضایی بازداشت شده‌اند. همچنین آمده است که مجری این برنامه پس از ضبط و انتشار چند قسمت، با دستور قضایی بازداشت شده و برای او پرونده قضایی نزد بازپرس تشکیل شده است.

هم‌زمان، برخی رسانه‌های داخلی گزارش داده‌اند که علی صبوری، تهیه‌کننده و مجری این برنامه نیز در میان بازداشت‌شدگان قرار دارد.

قوه‌ قضاییه در ادامه توضیح داده که “بخشی از عوامل” پس از صدور قرار وثیقه تا زمان رسیدگی قضایی آزاد شده‌اند، اما “چند نفر دیگر” از گروه تولید همچنان در بازداشت به سر می‌برند.

در سال‌های اخیر، تولید برنامه‌های ویژه یوتیوب در موضوعات مختلف در ایران رشد چشمگیری داشته و بسیاری از آن‌ها، به‌ویژه محتوای طنز، با استقبال گسترده مخاطبان روبه‌رو شده‌اند. این در حالی است که یوتیوب سال‌هاست به دستور مقام‌های جمهوری اسلامی در ایران مسدود است.

آمریکا: در ایران ساده‌ترین نیاز روزانه خانواده‌ها چالش بزرگی شده است
صفحه رسمی وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی روز جمعه ۷ آذر (۲۸ نوامبر) در گزارشی کوتاه که در شبکه اکس (توییتر سابق) منتشر شده به معیشت خانواده‌ها و اوضاع اقتصادی ایران پرداخته و نوشته است که “در ایران تحت حکومت فعلی، حتی ساده‌ترین نیاز روزانه خانواده‌ها، یعنی تأمین غذا، به یک چالش بزرگ تبدیل شده است”.

در ادامه این گزارش گفته می‌شود قیمت‌های مواد غذایی حداقل ۶۴٪ رشد کرده است؛ این مسئله بسیاری از خانواده‌ها را مجبور کرده تا از مصرف مواد ضروری مانند گوشت، تخم‌مرغ و میوه صرف‌نظر کنند.

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: آمریکا شایسته ارتباط و همکاری با جمهوری اسلامی نیست

در گزارش وزارت خارجه آمریکا تاکید شده است که حتی قیمت نان و برنج، که پیش‌تر در ایران ارزان‌ترین گزینه‌ها بودند، به‌شدت افزایش یافته و خانواده‌ها را با انتخاب‌های محدود غذایی مواجه کرده است.

در قسمتی از این گزارش اشاره شده است که پایین بودن دستمزدها و ثابت ماندن آنها نیز باعث شده که رژیم غذایی متعادل برای اکثر ایرانیان غیرقابل دسترس شود و چرخه‌ای از سوءتغذیه، بیماری و فقر ایجاد گردد.

طبق این گزارش حداقل ۳۵٪ از مرگ‌و میرهای ثبت‌شده در کشور با سوءتغذیه مرتبط هستند ودر همین حال مقامات حکومت و خانواده‌هایشان از رفاه کامل برخوردارند، در حالی که ایرانیان عادی حتی برای تامین حداقل نیازهای روزمره خود تلاش می‌کنند.

وزارت خارجه آمریکا همچنین خاطرنشان کرده که دسترسی به غذا نباید یک تجمل باشد و این بحران، نشان‌دهنده ناکامی عمیق رهبری کشور است؛ رهبری که منافع خود را بالاتر از رفاه مردم قرار داده است.

ترامپ قصد دارد رئیس‌جمهور پیشین هندوراس را عفو کند
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، اعلام کرده است که قصد دارد خوان اورلاندو ارناندز، رئیس جمهوری پیشین هندوراس، را که در ایالات متحده زندانی است، مورد عفو قرار دهد.

طبق اعلام دولت آمریکا، با ارناندز به شکلی “سخت و ناعادلانه” برخورد شده است. این سیاستمدار محافظه‌کار در سال ۲۰۲۴ در آمریکا به اتهاماتی، از جمله قاچاق مواد مخدر، به ۴۵ سال زندان محکوم شد.

ترامپ هم‌زمان برای انتخابات ریاست جمهوری هندوراس که قرار است فردا برگزار شود، توصیه انتخاباتی ارائه کرد و این توصیه را با وعده کمک‌های مالی همراه ساخت.

به گفته ترامپ، در صورتی که نصری آسفورا، شهردار پیشین محافظه‌کار تگوسیگالپا، پایتخت هندوراس، پیروز انتخابات شود، این کشور آمریکای لاتین می‌تواند روی حمایت واشنگتن حساب کند، اما اگر نتیجه انتخابات به گونه‌ای دیگر رقم بخورد، «واشنگتن هیچ پولی را هدر نخواهد داد.»

در کنار آسفورا، از ریکسی مونکادا، نامزد چپ‌گرا، و سالوادور نصرالا، نامزد لیبرال، نیز به عنوان نامزدهای دارای بخت پیروزی یاد می‌شود.

گمانه‌زنی‌ها درباره دیدار احتمالی ترامپ و مادورو پس از “تماس تلفنی”
به گزارش روزنامه “نیویورک تایمز”، در بحبوحه تنش‌های فزاینده میان ایالات متحده و ونزوئلا، تماسی تلفنی میان دونالد ترامپ و نیکلاس مادورو، رؤسای جمهوری دو کشور انجام شده است.

طبق این گزارش، در این تماس درباره احتمال انجام یک دیدار نیز صحبت شده است. ترامپ یک روز پیش از این تهدید به اقدام نظامی قریب‌الوقوع علیه مظنونان قاچاق مواد مخدر ونزوئلا، از جمله در خاک آن کشور کرده بود.

ایالات متحده در هفته‌های اخیر ناوهای جنگی و جت‌های جنگنده خود را ظاهراً برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر به دریای کارائیب اعزام کرد. نیروهای آمریکایی تاکنون بارها قایق‌هایی را که به گفته واشینگتن حامل قاچاقچیان بوده‌اند، هدف قرار داده‌اند. در جریان این حملات ده‌ها نفر کشته شده‌اند.

در ادامه این تحولات، مادورو ایالات متحده را متهم کرد که زیر پوشش عملیات علیه قاچاقچیان مواد مخدر، به دنبال زمینه‌سازی برای سرنگونی حکومت اوست.

حمله اسرائیل در حومه دمشق، دست‌کم ۱۳ کشته برجای گذاشت
در یک عملیات شبانه، نیروهای زمینی ارتش اسرائیل در حومه دمشق، بنا بر اعلام مقامات سوریه، دست‌کم ۱۳ نفر کشته و چندین نفر زخمی شده‌اند.

ارتش اسرائیل می‌گوید در روستای بیت‌جن دو نفر را بازداشت کرده که مظنون به برنامه‌ریزی برای حملات موشکی علیه اسرائیل بوده‌اند. به گفته این نیرو، هنگام بازداشت درگیری مسلحانه رخ داده و واحدهای زمینی از پشتیبانی هوایی نیز برخوردار بوده‌اند.

وزارت خارجه سوریه این عملیات را به شدت محکوم کرده و آن را “حمله‌ای جنایتکارانه” خوانده است. مقامات سوری می‌گویند اسرائیل با این اقدام “قتل‌عام” انجام داده و حاکمیت سوریه را نقض کرده است.

روسیه فعالیت دیده‌بان حقوق بشر را ممنوع کرد
روسیه گام دیگری در محدود کردن فضای مدنی برداشت و فعالیت سازمان دیده‌بان حقوق بشر (Human Rights Watch) را به‌طور کامل ممنوع اعلام کرد. دادستانی کل روسیه این نهاد را “سازمان نامطلوب” خوانده است؛ حکمی که نه‌تنها فعالیت دیده‌بان حقوق‌بشر در روسیه را غیرقانونی می‌کند، بلکه هر شهروندی را که با آن همکاری یا حتی کمک مالی کند در معرض پیگرد قضایی قرار می‌دهد.

این تصمیم در ادامه روندی است که از سال‌ها پیش آغاز شده و طی آن بسیاری از نهادهای مستقل از روسیه کنار زده شده‌اند. پیش‌تر، عفو بین‌الملل نیز با همین برچسب هدف قرار گرفته بود. مقامات روس می‌گویند این سازمان‌ها “پروژه‌های روسیه‌ستیز” را پیش می‌برند، اما خود نهادها تاکید می‌کنند تنها کاری که انجام می‌دهند ثبت و مستندسازی نقض حقوق بشر است.

فیلیپ بولوپیون، مدیر اجرایی دیده‌بان حقوق بشر، در واکنش به این تصمیم گفت: «بیش از سه دهه است که ما دولت روسیه را به رعایت حقوق و آزادی‌ها فراخوانده‌ایم. کار ما عوض نشده، آنچه تغییر کرده شدت سرکوب و اجرای بی‌پرده سیاست‌های اقتدارگرایانه است.» او همچنین از “افزایش تکان‌دهنده جنایات جنگی نیروهای روسیه در اوکراین” سخن گفت.

تنش میان کرملین و نهادهای مدافع حقوق بشر در حالی شدت گرفته که سازمان دیده‌بان حقوق بشر اخیرا گزارشی منتشر کرده بود مبنی بر اینکه نیروهای روسیه در منطقه خرسون اوکراین با استفاده از پهپاد، غیرنظامیان را شناسایی، تعقیب و هدف قرار داده‌اند.

از نظر کارشناسان و ناظران، این اقدام، نشانه دیگری از کاهش شدید آزادی‌های مدنی و افزایش فشار حکومت بر هر صدای مستقل و انتقادی است.

روسیه در سال‌های گذشته رسانه‌های بین‌المللی از جمله رادیو اروپای آزاد، بی‌بی‌سی و همچنین دویچه‌وله را نیز تعطیل و “نامطلوب” اعلام کرده بود، روندی که نشان‌دهنده تشدید کنترل دولت بر اطلاعات و محدود کردن دسترسی شهروندان به رسانه‌های مستقل است.

گزارشی درباره دانشجوی آلمانی-ایرانی با فانتزی‌های خطرناک

گزارشی درباره دانشجوی آلمانی-ایرانی با فانتزی‌های خطرناک

رسانه‌های آلمان از یک ماجرای عجیبی گزارش دادند که به یک دانشجوی ۲۰ ساله آلمانی-ایرانی به نام شهریار ج. مربوط می‌شود. او در شبکه اینترنت افراد را به خودزنی و خودکشی ترغیب می‌کرده است.اشپیگل و روزنامه بیلد از ماجرای دانشجویی به نام شهریار ج. خبر دادند که در گروه‌های چت‌آنلاین اینترنتی خود را به عنوان “ببر سفید” White Tiger معرفی می‌کرده و افرادی که دارای مشکلات روانی بوده‌اند را به “خودکشی و خودزنی” ترغیب می‌کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

در گزارش کارشناسان روان‌شناسی اداره جنایی ایالت هامبورگ که روز پنجشنبه ۴ آذر (۲۷ نوامبر) منتشر شد، برای این دانشجو “اختلال بسیار پیچیده” تشخیص داده شده است.

بیشتر بخوانید: یک ایرانی ۲۱ ساله پس از حمله با چاقو از آلمان اخراج شد

ماموران تحقیق توصیه کرده‌اند که نباید به این دانشجو اجازه تحصیل در رشته پزشکی داده شود، زیرا تحصیل در این رشته به او این امکان را می‌دهدکه “فانتزی‌های آسیب‌رسان” خود را عملی کند.

برخی رسانه‌ها به این موضوع هم اشاره کردند که “ببر سفید” جرم‌های “کودک‌آزاری” و جرایم “پدوفیلی” هم مرتکب شده است.

ترغیب نوجونان به اعمال سادیستی و خشونت‌آمیز

این دانشجو در شبکه‌های آنلاین نوجوانان را به انجام اعمال سادیستی و خشونت‌آمیز ترغیب می‌کرده است.

طبق تحقیقات مجله آلمانی “اشپیگل”، شبکه آنلاین کودک‌آزاری Com و گروه وابسته به آن “۷۶۴” عامل مرگ تعداد بیشتری از افراد هستند. در گزارش آمده است که دست‌کم شش مورد وجود داشته که افراد را به مرگ کشانده‌اند، اما تعداد واقعی قربانیان احتمالا بسیار بیشتر است. اکثر قربانیان، خودکشی‌های خود را به‌صورت زنده (Live Stream) انجام داده‌اند، مانند مورد ساموئل هروی، ۲۵ ساله.

در یکی از پرونده‌ها در لایپزیگ، مقامات گزارش داده‌اند که یک عضو گروه “۷۶۴” مظنون است دختری ۱۳ ساله را به قتل خواهر کوچکترش واداشته است. در یک مجتمع مسکونی این دختر در اکتبر ۲۰۲۴ خواهر هفت ساله خود را با چاقو کشته است، در حالی که والدین خانه نبوده‌اند.

بیشتر بخوانید: اتهام جدید بخش تروریسم دادستانی دوسلدورف علیه یک ایرانی

ماموران پلیس روی دستگاه این دختر پیام‌های آزاردهنده‌ای در پیام‌رسان‌ها پیدا کردند. این پیام‌ها توسط مقامات به این شکل تفسیر شده است: «ما می‌دانیم خانواده‌ات کجا زندگی می‌کنند و همه اعضای خانواده‌ات را می‌شناسیم. اگر آنچه ما می‌گوییم را انجام ندهی، همه شما را خواهیم کشت.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مجله اشپیگل اعلام کرده که بیش از دو سال است تحقیقات مستقلی درباره شبکه کودک‌آزاری Com انجام داده که شامل گروه “۷۶۴” نیز می‌شود و میلیون‌ها پیام چت داخلی این گروه‌ها بررسی شده است.

در گزارش‌های پلیس آلمان به جزئیات پرونده این دانشجوی آلمانی-ایرانی اشاره‌ای نشده است و دادستانی همچنان تحقیقات خود را ادامه می‌دهد. اما بنا به تحقیقات تلویزیون شمال آلمان او در یک خانه‌ای که متعلق به پدرش است به تنهایی و در انزوا زندگی می‌کند. دوران دبیرستان را در هامبورگ گذرانده و در آن زمان نیز با کسی ارتباط نداشته است.

کابوس نوبت ویزا؛ انتظار بی‌پایان متقاضیان و پاسخ وزارت امور خارجه آلمان

کابوس نوبت ویزا؛ انتظار بی‌پایان متقاضیان و پاسخ وزارت امور خارجه آلمان

سفارت آلمان در تهران پس از جنگ ایران و اسرائیل به فعالیت عادی بازنگشت. محدودیت‌های پرسنلی و فنی، روند صدور ویزا برای متقاضیان کار و دانشجویان را دشوار کرده است. روایت برخی از این متقاضیان و پاسخ وزارت امور خارجه آلمان.در صفحه نخست سایت سفارت آلمان در ایران ماه‌هاست کادری قرمز با عنوان “فعالیت محدود سفارت” خودنمایی می‌کند و این توضیح اضافه که “پذیرش و بررسی درخواست‌های روادید به دلیل محدودیت‌های پرسنلی و فنی در بخش روادید همچنان در حد محدودی امکان‌پذیر است.”

اما این “حد محدود” تبدیل به دیواری شده که مانع رسیدن بسیاری از متقاضیان به هدف‌شان شده است. کسانی که پیش‌تر برای دیدار فرزندان و بستگان خود به آلمان سفر می‌کردند، حالا پس از جنگ ایران و اسرائیل، مجبور شده‌اند قید این دیدارها را بزنند. وضعیت برای دانشجویان و متخصصانی که قرار بود به آلمان بروند اما بحرانی و پراضطراب است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

یکی از این متقاضیان به دویچه وله فارسی می‌گوید: «همه چیز آماده است؛ قرارداد کاری دارم، پیش‌تایید اداره کار را گرفته‌ام، حتی بلیط رزرو کرده‌ام اما هنوز در انتظار یک نوبت ساده هستم.»

متقاضی دیگری اضافه می‌کند: «پیش‌تایید کاری من ماه‌ها پیش صادر شد، کارفرما سه بار آن را تمدید کرده است اما هنوز نمی‌توانم وقت مصاحبه بگیرم.»

برای این افراد، زمان حکم طلا دارد. هر روز تاخیر می‌تواند به معنای از دست رفتن شغل، اعتبار و حتی اعتماد کارفرمای آلمانی باشد. همه آنها می‌گویند: «تمام زندگی ما به این نوبت بستگی دارد.»

پزشکان ایرانی و کابوس پیوست خانواده

در این بین صدور وقت ویزای نوع ۱۶d برای پزشکان و خانواده‌های آنها نیز مشکلات بسیاری به دنبال داشته است. یکی از این پزشکان به دویچه‌ وله فارسی می‌گوید: «تا پیش از این، پزشکانی که برای معادل‌سازی و شروع فرایند کاری خود قصد ورود به آلمان را داشتند، می‌توانستند هم‌زمان برای خانواده‌شان نیز درخواست وقت ویزا بدهند اما طبق قانون جدید، همراهان، دیگر امکان دریافت وقت هم‌زمان با پزشک را ندارند.»

یک پزشک دیگر ساکن تهران نیز اضافه می‌کند: «این تصمیم بدون هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی قبلی اجرا و باعث شد بسیاری از ما که از مدت‌ها قبل در روند معادل‌سازی مدارک و مهاجرت به آلمان اقدام کرده بودیم و تمام وقت و انرژی خود را برای این مسیر گذاشتیم، به‌طور کامل دچار مشکل شویم. بسیاری از پزشکان با فرض امکان ورود همراه با خانواده، کشور آلمان را به عنوان مقصد مهاجرت انتخاب کردن و حتی برنامه‌ریزی مالی و شغلی خود را بر همین اساس انجام داده‌اند.»

بیشتر بخوانید: بسته شدن سفارت آلمان در تهران؛ هیچکس پاسخگو نیست

قانون جدید وضعیت پیچیده‌ای را برای این افراد درست کرده است. به گفته یک پزشک دیگر، “نوبت “پیوست غیرهم‌زمان” که در حال حاضر پیوست پزشکان هم در همین گروه باید درخواست مصاحبه بدهند، معمولا بسیار طولانی است و در این فاصله، اگر پزشک مدارک مورد نیاز برای الحاق خانواده‌اش را آماده کند، بازهم خانواده او مدت‌ها باید منتظر مصاحبه بماند. این موضوع بلاتکلیفی شدیدی ایجاد کرده و عملا روند پیوستن خانواده‌ها را نامشخص کرده است.»

به گفته این پزشکان، تا آوریل ۲۰۲۵ پزشکی که خواهان ویزای کار از آلمان بود، می‌توانست همراه با خانواده درخواست خود را ثبت کند اما از آن زمان این روند تغییر کرده و خانواده این افراد باید بین ۱۶ تا ۱۸ ماه برای درخواست پیوست منتظر بمانند.

بسیاری از این پزشکان که فرزند خردسال دارند، می‌گویند، با رویه جدید اصلا برایشان امکان‌پذیر نیست که بتوانند بدون خانواده به آلمان بروند و شاید با وجود هزینه‌های گزاف، به کل از این ماجرا منصرف شوند.

بیشتر بخوانید: آلمان توقف صدور ویزای بشردوستانه برای ایرانی‌ها را تأیید کرد

این در حالی است که آلمان به شدت با مشکل کمبود نیروی متخصص روبه‌روست. طبق نتایج مطالعه موسسه اقتصاد آلمان که سال گذشته منتشر شد، کمبود گسترده نیروی کار به ویژه در بخش بهداشت و درمان این کشور نگران‌کننده است.

وزارت امور خارجه آلمان: وضعیت دشوار است

وزارت امور خارجه آلمان نیز به پرسش‌های دویچه وله فارسی درباره محدودیت‌های صدور ویزا پاسخ داده و با اعلام اینکه “با وجود شرایط دشوار در محل خدمت در تهران، در هفته‌های گذشته رسیدگی به ویزا به‌تدریج گسترش یافته است” نوشته است: «سفارت آلمان در تهران از زمان درگیری نظامی بین ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ به‌صورت محدود فعالیت می‌کند. دلیل اصلی این امر سیاست محدودکننده ایران در زمینه اعطای اعتبارنامه به کارکنان دیپلماتیک است.»

این وزارتخانه همچنین اعلام کرده است، “اخیرا بهینه‌سازی‌هایی در نحوه تعیین وقت انجام شده است که تضمین می‌کند، همواره بیشترین تعداد ممکن از درخواست‌ها پذیرفته شود.”

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

علی‌رغم این موضوع همچنان تاکید شده است، “در آینده نیز محدودیت‌هایی در رسیدگی به ویزا در تهران وجود خواهد داشت.”

متقاضیان صدور ویزای کار: نه درخواست ویژه‌ای داریم و نه انتظار غیرواقعی

سفارت آلمان در ایران تنها با سامانه نوبت‌دهی TLS همکاری دارد و زمان دقیق فعال شدن نوبت‌های جدید همچنان مشخص نیست اما داستان متقاضیان ایرانی، داستان افرادی است که همه مراحل قانونی را طی کرده‌اند اما در آخرین گام پشت دیوار بی‌صدای سامانه گرفتار شده‌اند.

این افراد در نامه‌ای گروهی به دویچه وله فارسی نوشته‌اند: «ما نه درخواست ویژه‌ای داریم و نه انتظار غیرواقعی؛ تنها می‌خواهیم نوبت‌ها به صورت منصفانه، شفاف و بر اساس اولویت واقعی مدارک و قراردادها داده شود، چرا که آینده بسیاری از ما که نیروی متخصص محسوب می‌شویم، به این تصمیم بستگی دارد.»

لاریجانی: مذاکرات تصنعی را نمی‌پذیریم

لاریجانی: مذاکرات تصنعی را نمی‌پذیریم

علی لاریجانی در دیدار با رؤسای اندیشکده‌های پاکستان گفت که نتیجه هر مذاکره نباید از پیش تعیین شده باشد. او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه، آن را طرحی آمریکایی-اسرائیلی خواند و مدعی پیروزی جمهوری اسلامی در جنگ شد.علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در سفارت ایران در اسلام‌آباد گفت: «ما مذاکرات واقعی را می‌پذیریم، نه مذاکرات تصنعی، و نتایج مذاکرات نباید از پیش اعلام شود.» او افزود: «جمهوری اسلامی ایران برای گفت‌وگو با واشنگتن اصراری ندارد.»

لاریجانیدر بخش دیگری از حرف‌هایش، با اشاره به درگیری‌های خرداد گفت: «این جنگ نتیجه طرح آمریکایی اسرائیلی بود که سال‌ها پیش طراحی شده بود.» بنا به ادعای او جمهوری اسلامی در جنگ پیروز شد و اسرائیل با “آشفتگی داخلی و فرسایش اعتباری” روبه‌روست.

دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در حالی از مذاکره صحبت می‌کند که پیشتر و در دوران جنگ، گزارش آژانس را دلیل شروع جنگ عنوان کرده و با تهدید رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای گفته بود: «جنگ تمام شود به‌حساب رافائل گروسی خواهیم رسید.» او همچنین در جایی دیگر گروسی را “لکه ننگی” برای کارنامه آژانس دانسته بود.

به رغم این اظهارات، وزارت خارجه فرانسه روز دوشنبه، ۲۴ نوامبر (۳ آذر) اعلام کرد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این هفته در پاریس با ژان‌نوئل بارو، همتای فرانسوی خود، گفت‌وگو خواهد کرد. این دیدار قرار است روز چهارشنبه انجام شود.

وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد: «وزیر امور خارجه (ایران)، عراقچی روز چهارشنبه به فرانسه سفر می‌کند و با وزیر (خارجه فرانسه) دیدار خواهد داشت.» این وزارتخانه افزود که این دیدار فرصتی خواهد بود تا ایران به ازسرگیری همکاری با آژانس ترغیب شود.

با سمت‌گیری بریتانیا، آلمان و فرانسه به سوی فعال‌کردن مکانیسم ماشه مندرج در قطعنامه ۲۲۳۱ و احیای تحریم‌های سازمان ملل ایران توافق قاهره را بلاموضوع اعلام کرد. در پی تصویب قطعنامه ‌کشورهای غربی در شورای حکام آژانس اتمی برای فشار بر ایران در جهت احیای همکاری با آژانس تهران دوباره بر ملغی‌شدن توافق قاهره تاکید کرد.

شورای حکام آژانس ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵ (۲۹ آبان ۱۴۰۴) با ۱۹ رأی موافق، ۱۲ رأی ممتنع و ۳ رأی مخالف قطعنامه‌ای پیشنهادشده از سوی آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان را تصویب کرد که در آن از ایران خواسته می‌شود همکاری کامل و فوری با آژانس داشته باشد، اطلاعات دقیق درباره ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی در اختیار بازرسان آژانس قرار دهد و اجازه دسترسی به سایت‌های هسته‌ای کشور را فراهم کند.

سفرهای پی‌در‌پی دانشمندان و مهندسان هسته‌ای ایرانی به روسیه

پیش از این فایننشال ‌تایمز در گزارشی در تاریخ ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) خبر داده بود که دانشمندان و مهندسان هسته‌ای ایرانی در نوامبر ۲۰۲۴ برای دومین بار در سفری اعلام‌نشده به روسیه رفتند.

سفری که به گفته این روزنامه، نگرانی‌های واشنگتن درباره احتمال همکاری دو کشور در حوزه فناوری‌های با کاربرد دوگانه‌ را برانگیخته و آمریکا را به این نتیجه رسانده است که این فناوری‌ها ممکن است در ارتباط با تسلیحات هسته‌ای باشند.

بیشتر بخوانید: روسیه در صدد گسترش نیروگاه‌های هسته‌ای در ایران است

طبق گزارش فایننشال ‌تایمز، این سفر بخشی از تبادلات گسترده‌تر میان سازمان‌های پژوهشی وابسته به نیروهای مسلح ایران و نهادهای دفاعی روسیه بوده و مدارک این موضوع از طریق داده‌های افشاشده سفر، فهرست‌های تحریم و اسناد ثبتی شرکت‌ها راستی‌آزمایی شده است.

دستور کار لاریجانی در پاکستان؛ رفع موانع اقتصادی

علی لاریجانی با اشاره به گفت‌وگوهایش با رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، فرمانده ارتش، رئیس مجلس، مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه پاکستان گفت هیچ محدودیتی برای همکاری قائل نیست و افزود: «به مسئولان پاکستانی گفتم دکتر پزشکیان بعد از سفر به پاکستان دستورات مهمی برای رفع موانع اقتصادی صادر کرده است. شورای عالی امنیت ملی هم هرگونه محدودیتی را رفع خواهد کرد.» لاریجانی گفت برای پیگیری توافق‌ها “سازوکارهای جدی” شکل می‌گیرد و با عمل‌گرایی بیشتر، آینده روابط دو کشور روشن خواهد بود.

از زمان فعال شدن مکانیسم ماشه، جمهوری اسلامی در تلاش است تا با استفاده از گزینه‌های گوناگون تحریم‌ها را دور بزند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که در پی تصمیم ۲۷ سپتامبر شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعمال مجدد محدودیت‌ها بر برنامه‌های هسته‌ای، موشکی و تسلیحاتی ایران، نخستین موج تحریم‌ها از سوی دولت آمریکا اعمال شده است.

این اقدام با استناد به فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ و در ادامه فعال‌شدن مکانیسم ماشه انجام شده و از همه کشورهای عضو سازمان ملل می‌خواهد تا محدودیت‌های مرتبط با ایران را سریع اجرا کنند.

به گفته واشنگتن، هدف از این اقدام افزایش هزینه‌های نقض تعهدات هسته‌ای و مهار ظرفیت‌های موشکی و تسلیحاتی ایران است.

شبکه‌ها و مصادیق هدف‌گیری‌شده

به‌ گفته دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، شبکه‌های تحریم‌شده شامل شرکت‌ها و اشخاصی در ایران، هنگ‌کنگ، چین، آلمان، ترکیه، پرتغال و اروگوئه بوده و برای نهادهای زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران قطعات، مواد و فناوری فراهم می‌کرده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

شرکت مهندسی بازرگانی “به‌ژول پارس”، شرکت ابزار دقیق طاها، شرکت راهیابان فناوری ارتباطات خضرا و شرکت تأمین صنعت آمن از جمله شرکت‌هایی هستند که هدف تحریم‌های جدید قرار گرفته‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وزارت خزانه‌داری تأکید دارد که این زنجیره‌ها از شرکت‌های پوششی، اسناد گمراه‌کننده و مسیرهای حمل‌ونقل چندگانه برای دورزدن کنترل‌های صادراتی استفاده کرده‌اند. نمونه‌های فوق بخشی از یک لیست طولانی‌تر است و فهرست کامل اسامی و شناسه‌ها در وب‌سایت وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر شده است.

تأیید ابلاغیه خامنه‌ای به دولت درباره موضوعات اجتماعی و حجاب

تأیید ابلاغیه خامنه‌ای به دولت درباره موضوعات اجتماعی و حجاب

رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت مسعود پزشکیان تأیید کرد که درباره “ناهنجاری‌های اجتماعی و حجاب”، ابلاغیه‌ای از سوی خامنه‌ای به دولت رسیده است. او درباره محتوای این ابلاغیه چیزی نگفت. رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت پزشکیان تأیید کرد ابلاغیه‌ای درباره “ناهنجاری‌های اجتماعی و حجاب” از سوی علی خامنه ای به دولت رسیده است. او در حالی‌که روایت یک فایل صوتی از مخالفت سه عضو کابینه را “کاملاً خلاف واقع” دانست، از پیگیری موضوع در جلسات متعدد، تشکیل کمیته ویژه و پرهیز دولت از بازگشت به روش‌های قهری گذشته خبر داد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در روزهای اخیر فایل صوتی ۱۱ دقیقه‌ای منتسب به عظیم ابراهیم‌پور، که خود را مسئول قرارگاه “جهاد تبیین” معرفی می‌کند، منتشر شد. در این فایل از نامه وزارت اطلاعات به خامنه‌ای، دستورات رئیس‌جمهور درباره مقابله با “بی‌حجابی” و مخالفت سه عضو کابینه نام برده می‌شود. پیش‌تر این ادعاها تأیید نشده بود؛ اظهارات حسین رفیعی، معاون تبلیغ و امور فرهنگی حوزه‌های علمیه، در یک همایش روایت تازه‌ای به ماجرا افزود و “گفت سه ماه پس از پایان جنگ ایران و عراق، وزیر اطلاعات وقت گزارشی تکان‌دهنده درباره بدحجابی و تحرکات معارض فرهنگی به رهبری ارائه کرده و دستوراتی برای برخورد صادر شده است.”

پاسخ الیاس حضرتی: رد مخالفت کابینه و نقد روش‌های پیشین

الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت، با انتقاد از محتوای فایل گفت بخش‌هایی از توضیحات درباره “ناهنجاری‌های” اجتماعی درست است اما روایت‌های منتشرشده درباره روندهای تصمیم‌گیری و محتوای گزارش‌ها دقیق نیست. او تأکید کرد در سال‌های گذشته برخی برخوردهای نامعقول و تصمیمات نادرست نه‌تنها مسئله را حل نکرده بلکه به وخامت اوضاع انجامیده و دولت قصد بازگشت به آن روش‌ها را ندارد. حضرتی ادعای مخالفت صریح سه عضو کابینه با مواضع رئیس‌جمهور را کاملاً خلاف واقع دانست و افزود که نظر رئیس‌جمهور درباره ناکارآمدی برخوردهای قهری روشن است. به گفته او، موضوع در جلسات متعدد دولت بررسی شده و رویکرد، پیگیری عقلانی و بین‌نهادی است.

روندهای درون‌دولتی: جلسات، کمیته ویژه و طیف موضوعات

رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت با اشاره به مکاتبات عزت‌الله ضرغامی با رئیس‌جمهور درباره حجاب و سلامت اجتماعی گفت نامه برای بررسی به او و وزیر فرهنگ و ارشاد ارجاع شده و نشست‌هایی با حضور ضرغامی و مدیران شورای اطلاع‌رسانی دولت برگزار شده است. به گفته او، پس از ارائه گزارش وزارت اطلاعات و ابلاغ دستور خامنه‌ای، رئیس دفتر رئیس‌جمهور موضوع را پیگیری کرده و دو نوبت جلسه با حضور مسئولان مرتبط معاون امور زنان ریاست‌جمهوری و وزیران مرتبط، برگزار شده و یک کمیته ویژه برای بررسی ابعاد موضوع تشکیل شده است. حضرتی تأکید کرد مسئله فقط حجاب نیست و در گزارش وزارت اطلاعات دست‌کم ۲۳ مصداق از “ناهنجاری‌های اجتماعی” از جمله اوباش‌گری، شرب خمر و شبکه‌های فساد ذکر شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بر اساس اظهارات الیاس حضرتی، دولت ضمن تأیید دریافت ابلاغیه رهبر جمهوری اسلامی، پیگیری موضوع را در قالب جلسات منظم و کمیته ویژه ادامه می‌دهد و در عین حال بازگشت به روش‌های قهری گذشته را راه‌حل مؤثر نمی‌داند. روایت‌های منتشرشده درباره مخالفت‌های درون کابینه و محتوای دقیق گزارش‌ها از سوی او نادقیق توصیف شده و او می‌گوید موضع رئیس‌جمهور و اعضای دولت در قبال “ناهنجاری‌های اجتماعی” همسو است.

پیش از این، روز پنج‌شنبه ۲۴ مهر دبیر ستاد امر به معروف استان تهران در یک نشست خبری اعلام کرد که “۸۰ هزار نیروی مردمی آمر به معروف” از سوی این نهاد به کار گرفته شده‌اند و “اتاق وضعیت عفاف و حجاب” تشکیل شده است. روح‌الله مومن‌نسب هدف از این کار را “مقابله هوشمندانه با سکولاریسم و بی‌تفاوتی اجتماعی” عنوان کرد.

او همچنین عنوان کرد که این ستاد تا کنون بالغ بر ۳۱۶ هزار و ۸۰۰ نفر-ساعت “کلاس‌های زیست عفیفانه” تشکیل داده است.

نهادی “فراتر از رئیس جمهور” با بودجه میلیاردی

رسول منتجب نیا، عضو مجمع روحانیون مبارز درباره خبر اعلام‌شده از سوی ستاد امر به معروف تهران می‌گوید: «من اصلا متعجبم که این ستادهایی که به وجود آمده زیر نظر رئیس جمهور است؟ ستاد امر به معروف و نهی از منکر چطور فراتر از اختیارات رئیس جمهور عمل می کند؟»

این روحانی اصلاح‌طلب به سایت فرارو گفته است: «اصلا امر به معروف و نهی از منکر یک فن، دانش و علم است. نمی‌شود که هر که از راه رسید این کار را انجام دهد. نمی شود افرادی که نه معروف را می‌شناسند و نه منکر را دست به ارشاد بقیه بزنند. ۸۰ هزار آمر به معروف در شهر تهران چگونه قرار است مردم را هدایت کنند؟ اصلا خود اینها هدایت شده هستند؟ کجا هدایت شده‌اند؟ پیش چه کسی معروف و منکر را شناخته‌اند؟»

منتجب‌نیا در بخش دیگری از صحبتش به مسائل و معضلات دیگری که جامعه ایران درگیر آنهاست اشاره کرد و گفت: «یعنی اگر یک دختر در جامعه بدحجاب بود بزرگ‌ترین گناه است؟ نه اختلاس‌ها را و نه ظلم و ستم‌ها را و نه محروم شدن گروه گروه جوانان کشور از مسیر تحصیل و اشتغال را جرم نمی دانیم؟ فقط یک تار موی دختران گناه است؟ کدام یک از ائمه اینطور هدایت کردند؟ با همین رفتارها جوانان از دین فراری می شوند.»