یک عمر مقاومت در برابر قدرت؛ واکنش‌ها به درگذشت بهرام بیضایی

یک عمر مقاومت در برابر قدرت؛ واکنش‌ها به درگذشت بهرام بیضایی

درگذشت بهرام بیضایی، چهره ماندگار سینما و تئاتر ایران، در روز تولدش، موجی کم‌سابقه از واکنش چهره‌های هنری و سیاسی را برانگیخت؛ واکنش‌هایی که هم ستایش میراث او هستند و هم یادآور سال‌ها حذف، سانسور و تبعید فرهنگی.درگذشت بهرام بیضایی، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر برجسته ایرانی، در پنجم دی‌ماه، هم‌زمان با روز تولدش، نه تنها جامعه سینما و تئاتر، که بخش بزرگی از سپهر فرهنگی و فکری ایران را در اندوه فرو برد.

خبر درگذشت این چهره ماندگار نخست با یادداشت کوتاهی از همسرش، مژده شمسایی، اعلام شد. شمسایی در این یادداشت شاعرانه، از جمله نوشت: «زمین زیرِ پایم سست است وقتی او بر آن راه نمی‌رود […] وطنم نامی‌ست وقتی او از آن نمی‌نویسد.» این واکنش، تنها سوگ همسر نبود؛ مرثیه‌ای بود برای فقدان صدایی که سال‌ها با تاریخ، اسطوره و زبان سرزمینش سخن گفته بود.

درگذشت بیضایی بازتاب گسترده‌ای نیز در رسانه‌های داخلی ایران داشت و نام او به صفحه یا تیتر نخست روزنامه‌هایی چون “شرق”، “اعتماد”، “دنیای اقتصاد”، “آرمان ملی”، “آرمان امروز”، “پیام ما”، “جمله” و “رویش ملت” راه یافت؛ امری کم‌سابقه برای هنرمندی که سال‌ها مغضوب مرکز رسمی قدرت و سیاست فرهنگی آن بوده است.

هنرمندی “سرکش در برابر ایران‌ستیزان”

عباس میلانی، مدیر گروه مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد، در پی انتشار خبر درگذشت بیضایی، او را “فخر ادب پارسی” خواند و یادآور شد که این چهره ماندگار فرهنگی ایران تا واپسین لحظات زندگی به فکر تکمیل “داش‌آکل به روایت مرجان” بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

میلانی نوشت که بیضایی “زندگی و زمان را تنها برای هنر و فرهنگ می‌خواست” و در عین فروتنی در برابر ایران‌دوستان، در برابر “هر ناخویشتن‌شناس ایران‌ستیز” سرکش بود.

بیضایی در شهریورماه ۱۳۸۹، زیر فشار فزاینده سانسور و محدودیت‌ها، مسیر مهاجرتی اجباری را در پیش گرفت و به دعوت عباس میلانی راهی دانشگاه استنفورد شد؛ تبعیدی ناخواسته که پایانی تلخ بر دهه‌ها کشاکش با ساختارهای رسمی فرهنگی جمهوری اسلامی بود.

جعفر پناهی، فیلمساز شناخته‌شده که خود از قربانیان سانسور است، در یادداشتی بیضایی را نماد انتخابی دشوار اما شرافتمندانه دانست و نوشت: «بیضایی راه آسان را انتخاب نکرد. سال‌ها حذف، سکوت تحمیلی و دوری را به جان خرید، اما زبان و باورش را واگذار نکرد.»

پناهی صدای خسته بیضایی در آخرین تماس تلفنی‌اش با خود را، پس از یک سال شیمی‌درمانی، “صدای یک عصر کامل” دانسته است؛ «عصری که با بیضایی فکر کرد و قد کشید». پناهی تأکید کرد که سینمای ایران به بیضایی «بدهکار است؛ نه فقط برای آثارش، بلکه برای شرافتی که به اندیشه و هنر بخشید.»

“دور از قدرت، وفادار به خود”

اصغر فرهادی، سینماگر سرشناس، نیز در واکنشی کوتاه اما پرمعنا، بیضایی را “ایرانی‌ترین ایرانی” این روزگار خواند و نوشت که تلخ‌ترین وجه این فقدان، مرگ او “در غربت” است؛ “هزاران هزار فرسنگ” دور از سرزمینی که اسطوره و تاریخش جان‌مایه آثارش بود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نیکی کریمی، بازیگر و کارگردان، نیز در پیامی، به رنج‌های زیسته بیضایی پرداخت و نوشت: «رفت و زیر سانسور سر خم نکرد.» او بیضایی را هنرمندی دانسته که «دور از مرکز، دور از قدرت و دور از هیاهو زندگی کرد؛ نه از سر قهر، بلکه از سر وفاداری به خودش.»

انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نیز در بیانیه‌ای، بیضایی را نه فقط هنرمندی بزرگ، بلکه “مرجعی اخلاقی و فکری” خوانده است؛ کسی که نشان داد «سینما و تئاتر می‌توانند همزمان روشنگر، زیبا و فلسفی، و فردی و جمعی باشند.» این انجمن با یادآوری جمله‌ای از بیضایی که «این جهان را چاره‌ای جز فرهنگ نیست»، بر سنگینی و حقیقت هر چه بیشتر آن، با توجه به فقدان این اسطوره سینما و تئاتر، تأکید کرده است.

خانه سینما نیز با انتشار بیانیه‌ای، ضمن تأکید بر ماندگاری آثار و نوشته‌های بیضایی در حافظه فرهنگی ایران، او را “استاد ماندگار و تکرارنشدنی” سینما و تئاتر ایران نامید؛ «مردی که فرهنگ ایران را جاودانه می‌خواست».

افزون بر هنرمندان و نهادهای فرهنگی، چهره‌های سیاسی نیز به درگذشت بهرام بیضایی واکنش نشان دادند. شاهزاده رضا پهلوی در پیامی، بیضایی را “از مفاخر ملی ایران در عرصه سینما، تئاتر و ادبیات” خواند؛ چهره‌ای که هنر را “مسئولیتی ملی” می‌دانست و زندگی‌اش را وقف بازروایت اسطوره و تاریخ ایران کرد؛ میراثی که به گفته او، در پاسداشت هویت ایرانی نقشی “ماندگار” خواهد داشت.

واکنش “کم‌سابقه” مقام‌های دولتی

در سوی دیگر، هم‌زمان با سکوت مقام‌های رده اول جمهوری اسلامی، تاکنون پیام‌های تسلیت جداگانه‌ای از سوی شش مقام رسمی دولت جمهوری اسلامی، یعنی محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور، عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ محمدجعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور؛ عبدالکریم حسین‌زاده معاون رئیس‌جمهور؛ علی ربیعی دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، و فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، منتشر شده است.

برخی رسانه‌های داخلی ایران، این حجم از واکنش مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی نسبت به درگذشت یک هنرمند منتقد تبعیدی را “کم‌سابقه” دانسته‌اند.

محمدرضا عارف، معاول اول رئیس جمهور، فقدان بیضایی را «پایانی بر حضور جسمانی یکی از عمیق‌ترین صداهای تاریخ معاصر هنر این سرزمین؛ اما بی‌تردید، آغاز ماندگاری پررنگ‌تر نام و اندیشه او در حافظه فرهنگی ایران» توصیف کرد.

او بیضایی را “نه صرفاً یک هنرمند، بلکه معمار اندیشه در هنر” خواند که «روایت، تاریخ، اسطوره، زبان و هویت ایرانی را با نگاهی نقادانه، ژرف و مستقل بازخوانی کرد و آثاری آفرید که هم پختگی و جهان‌بینی خاصی در آن‌ها نمایان بود و هم فراتر از زمانه خود ایستادند. او با آثارش به ما آموخت که هنر، میدان پرسش است، نه تکرار؛ و فرهنگ، زیستگاهی زنده است، نه خاطره‌ای ایستا.»

عارف همچنین نوشت: «باور دارم که اندیشه، زبان و جهانِ بیضایی همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود. نام او در تاریخ هنر ایران، نه به‌عنوان یک دوره، بلکه به‌مثابه یک معیار باقی خواهد ماند.»

عباس صالحی، وزیر ارشاد، از “سهم درخور” بیضایی در گسترش روایت‌گری ایرانی و نقش او در پژوهش و تربیت نسل جدید سخن گفت. محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، نیز از “میراثی گران‌سنگ” یاد کرد که بیضایی برای نسل‌های آینده بر جای گذاشته است.

این پیام‌ها در حالی صادر شده‌اند که بیضایی خود سال‌ها پیش، به دلیل همان ساختارهای فرهنگی، سانسور حکومتی و سیاست‌هایی که این مقام‌ها نمایندگی می‌کنند، ناچار به ترک ایران شده بود؛ تناقضی که از نگاه ناظران، هنرمندان و دوستداران بیضایی پنهان نمانده است.

بهرام بیضایی در ۸۷ سالگی چشم از جهان فروبست؛ هنرمندی ژرف‌اندیش و گزیده‌کار، که با حدود ۲۴ فیلم کوتاه و بلند و نزدیک ده‌ها نمایشنامه، زبان سینما و تئاتر مدرن ایران را دگرگون کرد.

آثاری چون “چریکه‌تارا”، “مرگ یزدگرد”، “باشو غریبه کوچک”، “مسافران” و “سگ‌کشی” تنها روایت نبودند؛ بازاندیشی تاریخ، قدرت، خشونت و مقاومت بودند. او که در خانواده‌ای بهائی متولد شد، خود گفته بود: «پدر و مادرم بهائی بودند و من در یک خانواده بهائی بزرگ شدم. اما مذهب من فرهنگ است.»

بیضایی رفت، اما آنچه ساخت، در تصویر و کلمه و وجدان فرهنگی ایران زنده است؛ میراث هنرمندی که از ابتدای فعالیت هنری تا آخرین روزهای عمرش، با استبداد فرهنگی سر سازش نداشت و فرهنگ را یگانه چاره این جهان می‌دانست.

از خلأ رهبری تا سایه جنگ؛ ۵ چالش جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۶

از خلأ رهبری تا سایه جنگ؛ ۵ چالش جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۶

جمهوری اسلامی ایران در آستانه سال ۲۰۲۶ با مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌زمان روبه‌روست که نه‌تنها از جنس چالش‌های مقطعی نیستند، بلکه ریشه در یک مسئله بنیادین‌تر دارند: بحران ساختاری حکمرانی.از فرسایش مشروعیت سیاسی و ناتوانی مزمن اقتصادی گرفته تا فشارهای فزاینده زیست‌محیطی و امنیتی، نظام سیاسی ایران وارد مرحله‌ای شده است که در آن هر شوک داخلی یا خارجی می‌تواند پیامدهایی غیرقابل‌پیش‌بینی به‌دنبال داشته باشد. در چنین شرایطی، سال میلادی پیش رو می‌تواند به نقطه عطفی تعیین‌کننده برای آینده این نظام بدل شود.

۱- خلأ رهبری؛ تهدیدها و فرصت‌ها

مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین چالش پیش روی جمهوری اسلامی، چگونگی مدیریت دوران پس از علی خامنه‌ای، رهبر رژیم تهران است.

به باور کارشناسان و تحلیلگران سیاسی، مرگ خامنه‌ای ۸۶ ساله خلأ قدرتی بی‌سابقه ایجاد خواهد کرد. از آن‌جا که ساختار قدرت در جمهوری اسلامی به‌شدت شخص‌محور و متمرکز است، غیبت رهبر ممکن است خلأیی جدی در تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی، امنیتی و نظامی ایجاد کند. هرچند نهادهایی مانند مجلس خبرگان از نظر حقوقی مسئول تعیین جانشینی برای او هستند، اما رقابت میان جناح‌های قدرت و نقش پررنگ نهادهای نظامی از جمله سپاه پاسداران می‌تواند فرآیند جانشینی را به منبع تنش و بی‌ثباتی تبدیل کند. در چنین شرایطی، انسجام درون حاکمیت، کنترل بحران‌های داخلی و مدیریت فشارهای خارجی با چالش‌های قابل‌توجهی روبه‌رو خواهد شد.

۲- جنگ منطقه‌ای جدید

مقام‌های اسرائیلی به‌طور فزاینده‌ای نگران آن هستند که ایران تولید موشک‌های بالستیک خود را افزایش داده باشد؛ برنامه‌ای که پیش‌تر در پی حملات نظامی اسرائیل در ماه ژوئن ۲۰۲۵ و در خلال جنگ ۱۲ روزه آسیب دیده بود.

بیشتر بخوانید: اسرائیل: رزمایش سپاه ممکن است پوششی برای تدارک حمله باشد

اسرائیل طی روزهای اخیر برای ارائه گزینه‌هایی به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا درباره حمله دوباره به این برنامه با او گفت‌وگو کرده بود. مقام‌های اسرائیلی همچنین نگران آن هستند که جمهوری اسلامی در حال بازسازی سایت‌های غنی‌سازی هسته‌ای باشد که ایالات متحده در طی جنگ ۱۲ روزه در عملیات موسوم به “چکش نیمه شب” آنها را بمباران کرد. ترامپ هفته گذشته در عین هشدار به تهران درباره بازسازی برنامه‌های موشکی یا هسته‌ای، تلویحاً اعلام کرده بود ممکن است آماده بازگشت به مذاکرات با جمهوری اسلامی باشد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او گفته بود ایران “می‌تواند تلاش کند” برنامه موشکی خود را بازسازی کند، اما “بازگشت آنها زمان زیادی خواهد برد.” ترامپ افزوده بود: «اما آن‌ها اگر بخواهند بدون توافق [به برنامه اتمی] برگردند، آن یکی [یعنی برنامه موشکی] را هم نابود خواهیم کرد. ما می‌توانیم موشک‌هایشان را خیلی سریع از بین ببریم، قدرت زیادی داریم.»

۳- انزوای جهانی

حلقه دیپلماتیک پیرامون ایران در سال ۲۰۲۶ تنگ‌تر خواهد شد. بن‌بست در مذاکرات هسته‌ای، بازگشت خودکار تحریم‌های سازمان ملل و فقدان هرگونه راهبرد دیپلماتیک منسجم، انزوای بین‌المللی تهران را عمیق‌تر خواهد کرد.

حتی پایان جنگ اوکراین از طریق آتش‌بس نیز ایران را در سطح جهانی منزوی‌تر خواهد ساخت. روابط نزدیک ایران با روسیه، به‌ویژه در حوزه همکاری‌های نظامی مانند ارسال پهپادهای ایرانی به مسکو، موجب شده که ایران به بخشی از معادله جنگ اوکراین تبدیل شود.

این موضوع بارها از سوی آمریکا و اروپا مورد انتقاد قرار گرفته و حتی تحریم‌هایی علیه تهران اعمال شده است. به باور تحلیلگران سیاسی، بندهای محرمانه هرگونه توافق صلح میان ترامپ و پوتین، به‌احتمال زیاد تهران را از مسکو جدا خواهد کرد. در این میان، چین—به‌عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران و شریان حیاتی اقتصاد آن—به حمایت حداقلی از رژیم ایران ادامه خواهد داد، اما به طور کلی آینده کشور و جایگاه دیپلماتیک آن در سال پیشِ رو با انزوایی عمیق‌تر مواجه خواهد شد.

۴- تورم بیش از ۴۰ درصد در کمین سال ۲۰۲۶

تورم سال ۱۴۰۴ در ایران در حالی ۴۲.۴ درصد برآورد شده که در سال گذشته صندوق بین المللی پول تورم ایران را ۳۲.۵ درصد اعلام کرده بود.

این درحالی است که این صندوق تصور می‌کند تورم بالا برای ایران ادامه داشته باشد و حتی تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی هم نرخ تورم به بیش از ۴۰ درصد برسد. به گزارش رسانه خبرآنلاین، از دیدگاه بانک جهانی اقتصاد ایران در شرایطی سال ۲۰۲۵ را خاتمه می‌دهد که نرخ رشد اقتصاد به منفی ۱.۷ درصد کاهش خواهد یافت.

برای سال ۲۰۲۶ هم بانک جهانی چشم‌انداز امیدوار کننده‌ای ارائه نمی‌دهد و از وخیم‌تر شدن وضعیت خبر می‌دهد طوری که رشد اقتصادی به منفی ۲.۷ درصد خواهد رسید. از نظر بانک جهانی تا سال ۲۰۲۷ رشد اقتصادی ایران مثبت نخواهد شد. به عقیده کارشناسان اقتصادی، رشد اقتصادی در ایران به دلیل تشدید تحریم‌ها از طریق اجرای مکانیسم ماشه، افزایش تنش‌های خارجی و دیگر مشکلات داخلی امکان خروج از رشد منفی را لااقل برای امسال نخواهد داشت. اقتصاد ایران به بیماری مزمنی دچار است که درآمدهای نفتی صرفا نقش مُسکن را ایفا می‌کنند.

۵- فجایع زیست‌محیطی و بحران انرژی

بحران‌های محیط‌زیستی در سال ۲۰۲۶ به یکی از جدی‌ترین و ساختاری‌ترین چالش‌های پیش روی جمهوری اسلامی تبدیل خواهند شد.

چالش‌هایی که پیامدهای مستقیم اقتصادی، اجتماعی و امنیتی دارند. تشدید بحران آب، کاهش شدید منابع زیرزمینی، خشک‌شدن تالاب‌ها و رودخانه‌ها و گسترش فرونشست زمین، معیشت میلیون‌ها نفر را به‌ویژه در مناطق مرکزی و جنوبی کشور تهدید می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

هم‌زمان، آلودگی مزمن هوا هر ۱۳ دقیقه جان یک ایرانی را می‌گیرد و در کلان‌شهرها با افزایش بیماری‌های تنفسی و قلبی، فشار فزاینده‌ای بر نظام سلامت وارد کرده و نارضایتی عمومی را تشدید کرده است. ناتوانی ساختار حکمرانی در مدیریت علمی منابع طبیعی، تداوم سیاست‌های ناپایدار توسعه و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، ظرفیت دولت برای پاسخ مؤثر به این بحران‌ها را کاهش داده و محیط‌زیست را به یکی از کانون‌های بالقوه بی‌ثباتی داخلی بدل کرده است.

بیشتر بخوانید: ۵ بحران زیست‌‌محیطی تهران و سناریوی تخلیه داوطلبانه پایتخت

مجموع این پنج چالش نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۶ برای جمهوری اسلامی صرفا ادامه روندهای فرسایشی گذشته نخواهد بود، بلکه می‌تواند به سال تلاقی بحران‌ها تبدیل شود؛ نقطه‌ای که در آن ناکارآمدی ساختاری حکمرانی بیش از پیش عیان می‌شود.

در چنین وضعیتی، آنچه بیش از همه برای حاکمیت ایران نگران‌کننده است، نه صرفا هر یک از این چالش‌ها به‌تنهایی، بلکه اثر هم‌افزای آن‌ها بر نارضایتی اجتماعی و شکنندگی نظم سیاسی است.

اسرائیل سومالی‌لند را به‌رسمیت شناخت؛ ترامپ مخالفت کرد

اسرائیل سومالی‌لند را به‌رسمیت شناخت؛ ترامپ مخالفت کرد

اقدام اسرائیل در به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند به‌عنوان کشوری مستقل با واکنش تند سومالی، اتحادیه آفریقا و چند کشور دیگر روبه‌رو شده و نگرانی‌ها درباره پیامدهای امنیتی آن را افزایش داده است.به رسمیت شناختن منطقه‌ “سومالی‌لند” در شرق آفریقا به عنوان یک کشور “مستقل و دارای حاکمیت” توسط اسرائیل، با انتقاد بسیاری از کشورها از جمله سومالی، اتحادیه آفریقا و چند دولت منطقه‌ای همراه شده است.

وزارت خارجه سومالی روز جمعه ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ این تصمیم را “حمله‌ای عامدانه” به حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور توصیف کرد و هشدار داد که چنین اقدامی می‌تواند صلح و ثبات منطقه را به خطر بیندازد. اتحادیه آفریقا نیز با تاکید بر “لزوم احترام به مرزهای موجود”، اعلام کرد که هر تلاشی برای تضعیف وحدت و تمامیت ارضی سومالی، “سابقه‌ای خطرناک” ایجاد می‌کند که پیامدهای آن می‌تواند سراسر قاره آفریقا را تحت تاثیر قرار دهد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، اعلام کرد که واشنگتن قصد ندارد “سومالی‌لند” را به رسمیت بشناسد. او در گفت‌وگویی با روزنامه نیویورک‌پست با لحنی تردیدآمیز پرسید: «آیا اصلا کسی می‌داند سومالی‌لند چیست؟» و تاکید کرد که واشنگتن از این اقدام اسرائیل پیروی نخواهد کرد.

“لحظه‌ای تاریخی” از نگاه اسرائیل و سومالی‌لند

سومالی‌لند، منطقه‌ای خودمختار در شمال‌غرب سومالی، در سال ۱۹۹۱ اعلام استقلال کرد، اما این اقدام تاکنون نه از سوی دولت مرکزی سومالی و نه از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده بود. اسرائیل روز جمعه به‌عنوان اولین کشور جهان، این منطقه را به‌عنوان “کشوری مستقل و دارای حاکمیت” پذیرفت.

بر اساس بیانیه دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این تصمیم با امضای یک بیانیه مشترک میان نتانیاهو، گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل و عبدالرحمان محمد عبداللهی، حاکم سومالی‌لند، اتخاذ شده و “در چارچوب روح توافق‌نامه‌های ابراهیم” صورت گرفته است.

عبداللهی این اقدام را “لحظه‌ای تاریخی” خواند و گفت که به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند از سوی اسرائیل، آغاز یک شراکت راهبردی است که به تقویت منافع مشترک، صلح و امنیت منطقه‌ای منجر خواهد شد، “بی‌آنکه به زیان هیچ‌یک از طرف‌ها باشد.” او همچنین اعلام کرد سومالی‌لند آمادگی پیوستن به توافق‌نامه‌های ابراهیم را دارد؛ توافق‌هایی که در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ زمینه عادی‌سازی روابط اسرائیل با امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان را فراهم کرد.

واکنش‌های تند منطقه‌ای

پس از اعلام این تصمیم، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل ویدیویی منتشر کرد که نتانیاهو را در حال گفت‌وگو با رئیس سومالی‌لند نشان می‌دهد.

نتانیاهو در این ویدیو می‌گوید که “آمادگی و تمایل” عبداللهی برای پیوستن به توافق‌نامه‌های ابراهیم را به اطلاع دونالد ترامپ خواهد رساند. گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل نیز اعلام کرد که دو طرف توافق کرده‌اند روابط دیپلماتیک کامل برقرار کنند و نتانیاهو از رئیس سومالی‌لند برای سفر به اسرائیل دعوت کرده است.

در مقابل، وزارت خارجه سومالی این اقدام را “تلاشی عامدانه برای تضعیف حاکمیت این کشور” دانست. اتحادیه آفریقا نیز بار دیگر تاکید کرد که سومالی‌لند همچنان بخشی از جمهوری فدرال سومالی است؛ کشوری که عضو رسمی این اتحادیه به شمار می‌رود.

ترکیه، از متحدان نزدیک دولت سومالی، واکنشی تند نشان داد و این اقدام را “دخالت آشکار” اسرائیل در امور داخلی سومالی خواند. وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد که این ابتکار در راستای سیاست‌های “توسعه‌طلبانه” اسرائیل و تلاش‌های آن برای جلوگیری از به‌رسمیت شناختن “کشور فلسطینی” است و می‌تواند به بی‌ثباتی بیشتر در منطقه و حتی در سطح جهانی منجر شود. مصر و جیبوتی نیز این اقدام اسرائیل را محکوم کردند.

اهمیت ژئوپولیتیکی سومالی‌لند

سومالی‌لند در شمال‌غرب سومالی، در نزدیکی ورودی دریای سرخ و مقابل یمن قرار دارد؛ منطقه‌ای که از نظر ژئوپولیتیکی اهمیت بالایی دارد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

سومالی‌لند با مساحتی حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر مربع، بیش از دو برابر کشور اتریش وسعت دارد و دارای واحد پول، ارتش و نیروی پلیس مستقل است. در حالی که سومالی طی دهه‌ها با بحران‌های سیاسی، حملات گروه جهادی الشباب و فجایع طبیعی دست‌وپنجه نرم کرده، سومالی‌لند به‌طور نسبی از ثبات بیشتری برخوردار بوده است؛ عاملی که برخی، آن را یکی از دلایل اصلی درخواست برای به‌رسمیت شناخته‌شدن این منطقه می‌دانند.

با این حال، مخالفت گسترده دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که تصمیم اسرائیل می‌تواند پیامدهایی فراتر از روابط دوجانبه داشته باشد و بحث درباره مرزها، حاکمیت و ثبات در آفریقا را وارد مرحله‌ای تازه کند.

تماس “یک دقیقه‌ای” دو تن از بازداشت‌شدگان مشهد با بستگانشان

تماس “یک دقیقه‌ای” دو تن از بازداشت‌شدگان مشهد با بستگانشان

بستگان عالیه مطلب‌زاده و پوران ناظمی، از بازداشت‌شدگان مراسم هفتم خسرو علیکردی در مشهد، از تماس کوتاه تلفنی آنان خبر داده‌اند. شواهد نشان می‌دهد که آنها همچنان در سلول‌های انفرادی و زیر فشار “بازجویی‌های شدید” هستند.پس از گذشت دو هفته از بازداشت ده‌ها شرکت‌کننده در مراسم هفتم خسرو علیکردی در مشهد، دو تن از آنان در تماس‌هایی کوتاه و “یک دقیقه‌ای” با بستگانشان، از وضعیت وخیم خود “تحت شرایط ویژه” و در سلول‌های انفرادی خبر داده‌اند.

دادستان عمومی و انقلاب مشهد اخیرا گفته بود که هنوز ۳۱ نفر از بازداشت‌شدگان مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشری، در روز ۲۱ آذرماه گذشته، در بازداشت به سر می‌برند.

“هیچ چیز مشخص نیست”

غزل عبداللهی، عکاس، خبرنگار و فرزند عالیه مطلب‌زاده، روز پنجشنبه ۴ دی (۲۵ دسامبر) در شبکه اجتماعی اکس، از “تماس تلفنی کوتاه” مادرش خبر داد و نوشت که تنها “نمونه ایرانی داروهای” مادرش را در اختیار او قرار داده‌اند. غزل عبداللهی افزود: «در حالی‌که در هفته‌های گذشته برای تحویل داروهای اصلی تجویزشده توسط پزشکان معالج مادرم اقدام شده بود، اما با امتناع از تحویل داروها توسط نهاد امنیتی مربوطه روبه‌رو شده و اعلام کرده بودند “ما خودمان اگر نیاز باشد داروهایش را تهیه می‌کنیم.”»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او همچنین به نقل از مادرش نوشت: «هیچ چیز در مورد مدت زمان بازداشت در روزهای آینده و این‌که تا چه زمانی قرار است در سلول انفرادی و در بازداشت نگه داشته شود مشخص نیست.»

به گفته غزل عبداللهی “محدودیت تماس و آنچه گفته و نگفته شد، نشان می‌دهد که او همچنان تحت شرایط ویژه سلول انفرادی و محدودیت‌های ناشی از دوران بازجویی قرار دارد در حالیکه به دلیل بیماری و توصیه‌های پزشکی از هرگونه فشارهای روانی و استرس باید دور باشد.”

تماسی “یک دقیقه‌ای با صدایی رنجور”

هم‌زمان مهشید ناظمی، فعال مدنی، نیز در صفحه اینستاگرامی خود، از “تماس تلفنی حدوداً یک دقیقه‌ای” خواهرش پوران ناظمی با او “بعد از ده روز بی‌خبری” خبر داد و نوشت که او “با صدایی به‌شدت رنجور و ناتوان، اعلام کرده که حال جسمی‌اش بسیار وخیم است و از خانواده خواسته مدارک پزشکی‌اش را به وکیل تحویل دهند.”

مهشید ناظمی افزود: «همین تماس کوتاه، تنها نشانه‌ای است که از وضعیت او در بازداشت به ما رسیده است.» او تأکید کرد که پوران ناظمی و “دیگر سوگواران” هیچ جرمی جز “شرکت در یک مراسم سوگواری” مرتکب نشده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مهشید ناظمی با اشاره به “بازداشت خودسرانه، ضرب‌وشتم در زمان بازداشت، محروم‌کردن از حق دسترسی به وکیل منتخب و محدودسازی شدید حق تماس با خانواده” به عنوان “نقض آشکار ابتدایی‌ترین حقوق انسانی و قانونی” خواهرش، وضعیت جسمی و سلامتی پوران ناظمی را “به‌شدت نگران‌کننده” خوانده و هشدار داده است که “ادامه بازداشت و رفتار خشونت‌آمیز با او می‌تواند جانش را به خطر بیندازد و مسئولیت مستقیم هرگونه آسیب متوجه نهاد بازداشت‌کننده خواهد بود.”

این فعال مدنی همچنین خواستار آزادی فوری و بی‌قید و شرط تمامی بازداشت‌شدگان، دسترسی فوری آنان به وکیل منتخب، امکان تماس منظم با خانواده و رسیدگی پزشکی مستقل و فوری شده و “سکوت در برابر چنین نقض‌هایی” را “عادی‌سازی بی‌قانونی و بی‌عدالتی” دانسته است.

“خودداری دادسرای مشهد از پذیرش وکالت‌نامه وکلا”

مهشید ناظمی همچنین در شبکه اکس به نقل از نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال سرشناس حقوق بشر، از خودداری دادسرای مشهد از پذیرش وکالت‌نامه وکلای متعدد برای پیگیری پرونده بازداشت‌شدگان مراسم هفتم خسرو علیکردی خبر داده است.

او به نقل از خانم ستوده نوشته است که هم‌زمان با این موضوع، در پرونده جواد علیکردی نیز علاوه بر اتهامات پیشین، عناوین اتهامی “اجتماع و تبانی” و “تبلیغ علیه نظام” اضافه شده است. بر اساس این نوشته، پرونده جواد علیکردی در شعبه ۹۰۲ دادسرای مشهد در حال رسیدگی است و برای او قرار بازداشت صادر شده است.

به گفته خانم ناظمی، نسرین ستوده تأکید کرده است: «آنچه به‌عنوان “جرم” به جواد علیکردی نسبت داده می‌شود، چیزی جز دادخواهی، سوگواری برای برادر فقیدش و درخواست رفع ابهام از مرگ مشکوک او نبوده است.»

محرومیت نرگس محمدی از تماس تلفنی

روز چهارشنبه گذشته نیز “بنیاد نرگس” در حساب رسمی نرگس محمدی در شبکه اجتماعی اکس، اعلام کرده بود که از زمان بازداشت این برنده جایزه نوبل صلح در مشهد، “اطلاعات بسیار اندکی” درباره وضعیت او در دسترس است.

طبق این گزارش نرگس محمدی “اجازه تماس با وکلای خود را نداشته و از حق تماس تلفنی محروم است؛ امری که نشان‌دهنده شدت و وخامت شرایط بازداشت او است.”

تنها تماس این فعال سیاسی دو روز پس از بازداشت او صورت گرفته است. “بنیاد نرگس” گزارش داده بود: «این قطع کامل ارتباط، با توجه به وضعیت پزشکی جدی و مستند خانم محمدی که نیازمند مراقبت مستمر و بدون وقفه است، به‌شدت نگران‌کننده است.»

حساب رسمی نرگس محمدی در شبکه اکس نوشته بود: «ارتباط خانواده‌ها با عزیزان زندانی‌شان به‌طور کامل قطع شده و بسیاری از بازداشت‌شدگان هیچ‌گونه امکان تماس با جهان بیرون از زندان ندارند. همچنین بسیاری تحت بازجویی‌های شدید و در سلول‌های انفرادی نگهداری می‌شوند.»

بنیاد نرگس هشدار داده بود که “ادامه حبس در سلول‌های انفرادی و تحت شکنجه سفید، جان نرگس محمدی و دیگر بازداشت‌شدگان را به خطر جدی انداخته است.” این بنیاد از جامعه بین‌المللی، سازمان‌های حقوق بشری، دولت‌ها و جامعه مدنی خواسته است تا “بی‌درنگ” برای آزادی فوری تمامی بازداشت‌شدگان مراسم یادبود خسرو علیکردی در مشهد اقدام کنند.

این بنیاد مدنی همچنین تاکید کرده که تا زمان آزادی بازداشت‌شدگان، “جمهوری اسلامی موظف است تا حق دسترسی به وکیل، تماس با خانواده و ملاقات و مراقبتهای پزشکی” را برای همه آنان فراهم کند و “همچنین به نگه داشتن افراد در سلول‌های انفرادی پایان دهد.”

تداوم بازداشت ۳۱ نفر

هم‌زمان با درخواست این بنیاد حقوق بشری، دادستان عمومی و انقلاب مشهد اعلام کرده بود که ۱۹ نفر از مجموع ۵۰ بازداشتی مراسم هفتم خسرو دهکردی آزاد شده‌اند، اما ۳۱ نفر از شرکت‌کنندگان در این مراسم هنوز در بازداشت به سر می‌برند.

حسن همتی‌فر با اشاره به بازداشت شرکت‌کنندگان در مراسم هفتم خسرو علیکردی، گفته بود: «در همان سر صحنه ۳۹ نفر بازداشت شده بودند و تعدادی هم لیدر متواری حضور داشتند و سرجمع ۵۰ نفر بازداشت شدند.»

دادستان مشهد پیش‌تر در گزارشی شمار بازداشت‌شدگان این مراسم را ۳۹ نفر و تعداد آزادشده‌ها با قرار تامین کیفری را ۹ نفر اعلام کرده بود.

بیشتر بخوانید: سایه سنگین قتل حکومتی بر مرگ پر ابهام خسرو علیکردی

خبرگزاری هرانا، ۲۶ آذرماه هویت چندین بازداشت‌شده مراسم مزبور، از جمله جواد علیکردی (برادر خسرو علیکردی)، نرگس محمدی، سپیده قلیان، پوران ناظمی، هستی امیری، ابوالفضل ابری، عالیه مطلب‌زاده، نورا حقی (وحیده حق‌پرست)، علی آدینه‌زاده، حامد حسینی، طیبه نظری، حیدر چاه چمندی، محمدحسن صادقیان، یاسر دهستانی، علی وثوقی‌نیا، میلاد فتاح، محمدرضا بابایی، جواد جلالی، محمود خانعلی، حامد رسولخانی، مهدی رسولخانی، امیر خاوری، حامد زارع، محمدحسین برومند شریفی، محمدرضا صالحی‌فر، زهرا (رها) شریفی و شهروندی به نام مرادزاده با نام کوچک نامشخص را اعلام کرده و از تداوم بازداشت آنان خبر داده بود.

بازداشت‌شدگان روز ۲۱ آذرماه در مراسم هفتم خسرو علیکردی شرکت کرده بودند؛ وکیلی حقوق بشری که وکالت شمار زیادی از زندانیان سیاسی و خانواده‌های دادخواه را به عهده گرفته بود و روز ۱۴ آذرماه در ۴۶ سالگی به شکل مشکوکی در دفتر کارش درگذشت.

مراسم هفتم این وکیل خوش‌نام که با حضور گسترده نزدیکان و دوستداران او برگزار شد، با شعارهای اعتراضی شرکت‌کنندگان و حواشی زیادی همراه بود و سرانجام با مداخله نیروهای انتظامی، به خشونت کشیده شد و شمار زیادی از حاضران بازداشت شدند.

ایران کشتی توقیف‌شده و محموله آن را “به نفع دولت” ضبط می‌کند

ایران کشتی توقیف‌شده و محموله آن را “به نفع دولت” ضبط می‌کند

ایران می‌خواهد کشتی توقیف‌شده توسط سپاه و محموله‌اش به ارزش ۷۰۰ میلیارد تومان را “به نفع دولت” ضبط کند. خدمه خارجی کشتی همچنان در بازداشت هستند. تنش‌های اخیر و ابهامات مختلف، گمانه تلافی‌جویی را تقویت می‌کند.جمهوری اسلامی قصد دارد کشتی توقیف‌شده توسط سپاه پاسداران و محموله آن، که “چهار میلیون لیتر سوخت قاچاق” عنوان شده بود را “به نفع دولت” ضبط کند.

مجتبی قهرمانی، رئیس کل دادگستری هرمزگان، روز جمعه ۵ دی (۲۶ دسامبر) با اعلام این خبر، اظهار داشت که ۱۶ خدمه غیر ایرانی این کشتی با صدور قرار تأمین کیفری، همچنان در بازداشت به‌سر می‌برند. به گفته او، پرونده‌ای در دادسرای عمومی و انقلاب قشم در این رابطه تشکیل شده است.

نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چهارشنبه از توقیف یک فروند نفتکش “خارجی” حامل “سوخت قاچاق” در آب‌های خلیج فارس و در مجاورت جزیره قشم خبر داده بود.

رئیس کل دادگستری هرمزگان همچنین تصریح کرد که “بر اساس مواد ۲۰ و ۲۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز”، این نفتکش و محموله آن به ارزش تقریبی ۷۰۰ میلیارد تومان “به نفع دولت” ضبط خواهد شد.

ابهام درباره مالکیت کشتی و هویت خدمه

این پرونده ابهام‌های زیادی دارد؛ مقام‌های ایرانی روشن نکرده‌اند کشتی توقیف‌شده با چه پرچمی تردد می‌کرده، متعلق به کدام کشور یا شرکت بوده و خدمه بازداشت‌شده اهل کدام کشورها هستند. سپاه پاسداران تنها به “غیرایرانی” بودن خدمه اشاره کرده و مقصد نهایی یا مسیر دقیق کشتی نیز اعلام نشده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

فرمانده منطقه یکم نیروی دریایی سپاه پیش‌تر گفته بود که این شناور سوخت را از شناورهای کوچکتر دریافت کرده و قصد داشته آن را به کشتی‌های بزرگتر در خارج از خلیج فارس منتقل کند. اما درباره اسناد بارنامه و مجوزهای دریانوردی توضیحی داده نشده است. این ابهام‌ها، مطابق رویه سال‌های اخیر، ارزیابی مستقل حقوقی و بین‌المللی حادثه را دشوار می‌کند.

مقام‌های قضایی و نظامی ایران قاچاق سوخت را به اختلاف شدید قیمت داخلی و جهانی نسبت می‌دهند؛ اختلافی که به دلیل یارانه‌های سنگین، قاچاق را بسیار سودآور کرده است. در هفته‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از توقیف شناورهای مشابه در خلیج فارس و دریای عمان منتشر شده بود که نشان می‌دهد این عملیات بخشی از یک روند مستمر است.

احتمال تلافی‌جویی

با این حال، تحلیلگران به توقیف کشتی‌ها توسط سپاه پاسداران تنها از منظر اقتصادی نمی‌نگرند. شرکت‌های امنیت دریایی، از جمله “امبری”، اخیراً هشدار داده بودند که پس از توقیف نفتکش‌های حامل نفت تحریمی ایران و ونزوئلا توسط آمریکا، احتمال واکنش متقابل تهران یا کاراکاس وجود دارد؛ واکنشی که به‌گفته این نهادها، محتمل‌ترین صحنه آن خلیج فارس و مسیرهای پیرامون تنگه هرمز است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در چنین فضایی، توقیف نفتکش و مصادره آن می‌تواند نمایش توان اعمال فشار جمهوری اسلامی در یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان نیز باشد. خلیج فارس و تنگه هرمز مسیر عبور بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز جهان‌اند و هر تنش در این منطقه، پیامدهایی فراتر از مرزهای ایران دارد.

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید تحریم‌ها علیه ایران و فشارهای سیاسی، موارد توقیف کشتی‌ها در منطقه افزایش یافته است. ناظران امنیتی این روند را بخشی از پیامدهای کشمکش تهران و غرب می‌دانند؛ کشمکشی که در آن توقیف یا مصادره یک کشتی می‌تواند به اقدام متقابل در همان پهنه آبی بینجامد یا هر حادثه‌ای، به خصوص در خلیج فارس، می‌تواند بخشی از زنجیره‌ای بزرگتر از تنش‌های محتمل باشد.

خبرگاه؛ شروع توزیع بنزین سوپر وارداتی با نرخ آزاد در تهران

طبق اطلاع‌رسانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، از امروز چهارم دی‌ماه، فصل تازه‌ای در بازار سوخت کشور آغاز و بنزین سوپر وارداتی با قیمت آزاد وارد چرخه توزیع در تهران شد.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در “خبرگاه” می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

انفجار دو مخزن حاوی فرآورده‌های نفتی در روسیه در پی حمله پهپادی اوکراین
به گزارش خبرگزاری رویترز، در پی حمله پهپادی اوکراین به شهر بندری تمریوک در جنوب روسیه، دو مخزن حاوی فرآورده‌های نفتی دچار آتش‌سوزی شدند. مقام‌های محلی اعلام کردند که شعله‌های آتش مساحتی حدود دو هزار متر مربع را دربر گرفته است. بنا بر این گزارش، ده‌ها نیروی آتش‌نشانی و امداد و نجات برای مهار آتش به محل اعزام شده‌اند.

پیش از این نیز در بامداد پنجم دسامبر، بندر این شهر واقع در ساحل دریای آزوف هدف حمله پهپادی قرار گرفته بود. افزون بر این، گزارش‌ها حاکی است که در شهر اورنبورگ نیز یک تأسیسات تولید گاز مورد اصابت قرار گرفته است.

اوکراین بارها زیرساخت‌های نفتی روسیه را هدف قرار داده است. کی‌یف با این اقدامات می‌کوشد توان مالی روسیه برای ادامه جنگ تهاجمی را تضعیف کند، چرا که درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز مهم‌ترین منبع تأمین مالی روسیه به شمار می‌رود.

شروع توزیع بنزین سوپر وارداتی با نرخ آزاد در تهران
طبق اطلاع‌رسانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، از امروز چهارم دی‌ماه، فصل تازه‌ای در بازار سوخت کشور آغاز و بنزین سوپر وارداتی با قیمت آزاد وارد چرخه توزیع در تهران شد.

این نوع سوخت نه از مسیر جایگاه‌های ثابت، بلکه از طریق خودروهای سیار سوخت‌رسان در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد.

بر اساس اطلاعات منتشر شده در رسانه‌ها، در گام نخست پنج خودروی سوخت‌رسان سیار در نقاط از پیش تعیین‌شده پایتخت مستقر شده‌اند. این خودروها بنزین سوپر را خارج از سازوکار یارانه‌ای و سهمیه‌بندی به متقاضیان عرضه می‌کنند.

طبق گزارش‌ها، توزیع این سوخت به‌طور کامل توسط بخش خصوصی انجام می‌شود و هیچ‌گونه یارانه دولتی به آن تعلق نمی‌گیرد. خودروهای سیار توزیع‌کننده بنزین سوپر وارداتی با بدنه سبزرنگ و نشانE+95 قابل شناسایی هستند. مسئولیت نظارت بر کیفیت و کمیت این سوخت بر عهده شرکت توزیع‌کننده است و فرآیند کنترل نیز با همکاری شرکت‌هایی انجام می‌شود که مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران هستند.

پیش از آغاز عرضه، قیمت پایه بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی برای هر لیتر ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان تعیین شده بوده است. با این حال، نرخ نهایی فروش در جایگاه‌های سیار تاکنون به‌صورت رسمی اعلام نشده است.

با در نظر گرفتن هزینه‌های جانبی از جمله حمل‌ونقل، حق‌العمل جایگاه‌داران و مالیات بر ارزش افزوده ۱۳ درصدی، برآوردها نشان می‌دهد قیمت نهایی هر لیتر بنزین سوپر آزاد ممکن است به بازه‌ای بین ۷۵ تا ۸۰ هزار تومان برسد. چنین نرخی این سوخت را عملاً به کالایی کاملاً آزاد تبدیل می‌کند که هیچ ارتباطی با نظام بنزین یارانه‌ای و سهمیه‌ای ندارد.

بر این اساس، پر کردن یک باک ۵۰ لیتری با بنزین سوپر وارداتی می‌تواند هزینه‌ای در حدود چهار میلیون تومان برای مالکان خودرو در پی داشته باشد.

ترور فرمانده پیشین پلیس افغانستان در تهران
رسانه‌های افغانستانی از ترور اکرام‌الدین سریع، یکی از فرماندهان پیشین پلیس افغانستان در دوران قبل از حکومت طالبان، در تهران خبر داده‌اند.

رسانه‌های ایران نیز تأیید کرده‌اند که اکرام‌الدین سریع در تهران هدف حمله مسلحانه قرار گرفته و در یکی از بیمارستان‌های پایتخت ایران جان باخته است.

منابع خبری در گفت‌وگو با “ایراف” تأیید کرده‌اند که افراد مسلح ناشناس روز چهارشنبه سوم دی (۲۴ دسامبر) به خودرو حامل آقای سریع و همراهانش تیراندازی کرده‌اند.

طبق همین گزارش، در نتیجه این حمله یکی از همراهان این مقام ارشد سابق پلیس افغانستان در محل جان باخت و خود اکرام‌الدین سریع با جراحات شدید به بیمارستان منتقل شد، اما ساعاتی بعد درگذشت.

اکرام الدین سریع فرمانده پیشین پلیس ولایت‌های بغلان و تخار در دوره حکومت جمهوری افغانستان بوده که پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ میلادی به ایران مهاجرت کرد.

در این میان، به گزارش رسانه افغانستانی “آمو”، شماری از جبهه‌های نظامی مخالف طالبان، از جمله “جبهه مقاومت”، “جبهه آزادی” و نیز “حزب جمعیت اسلامی”، کشته شدن اکرام‌الدین سریع در تهران را “اقدام تروریستی” عنوان کرده و چنین رویدادهایی را “زنگ خطر و مایه نگرانی جدی” خوانده‌اند.

حزب جمعیت اسلامی افغانستان در پیامی در اکس نوشته است: «این‌گونه قتل‌ها، به‌ویژه در شهرهایی‌ که نمایندگی‌های سیاسی و قونسلی [کنسولی] افغانستان در اختیار طالبان قرار دارند، مایه‌ نگرانی جدی است.» این حزب از دولت ایران خواسته است که عاملان “قتل” او را شناسایی کند و به دست قانون و عدالت بسپارد.

با این حال، جبهه مقاومت در اعلامیه‌ای گفته است، این نخستین باری نیست که شخصیت‌های برجسته نظامی و امنیتی افغانستان در ایران مورد “ترورهای هدف‌مند” قرار می‌گیرند. این جبهه نظامی مخالف طالبان تاکید کرده است: «این واقعه غم‌انگیز خشم و نگرانی عمیقی را در میان مردم، به‌ویژه پناهجویان ما، برانگیخته است.»

با وجود این و به‌رغم اینکه در سال‌های اخیر از اکرام الدین سریع به عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده ضد طالبان در شمال افغانستان نام برده می‌شد، اما انگیزه ترور او و همراهانش و نیز دلایل پشت پرده آن هنوز روشن نشده است. مقام‌های ایرانی نیز تاکنون درباره انگیزه و عاملان این ترور اظهار نظری نکرده‌اند.

رهبر کاتولیک‌های جهان با انتقاد از سرمایه‌داری، خواستار پاسداری از کرامت انسانی شد
پاپ لئو چهاردهم نخستین مراسم کریسمس خود را در مقام پاپ در کلیسای سن پیترو برگزار کرد. رهبر کلیسای کاتولیک در موعظه خود ضمن ستایش از “قدرت عشق”، بار دیگر انتقاد خود از سرمایه‌داری را تکرار کرد.

پاپ گفت “اقتصاد منحرف” مردم را به سوی نگریستن به انسان به مثابه کالا سوق می‌دهد، در حالی که خداوند کرامت بی‌پایان هر انسان را آشکار می‌کند. او تأکید کرد کریسمس جشن امیدی است که “ما را به پیام‌آوران صلح” بدل می‌کند.

پاپ لئو در آستانه جشن‌های آیینی کریسمس، خواستار آتش‌بسی یک‌روزه در همه درگیری‌های جهان شده و مشخصا به جنگ اوکراین اشاره کرده بود. او گفت از جمله چیزهایی که اندوهگینش می‌کند، رد آتش‌بس در کریسمس از سوی روسیه است.

پاپ لئو چهاردهم امروز پنجشنبه ۲۵ دسامبر (۴ دی) جشن‌های کریسمس در واتیکان را با نیایش سنتی “به شهر رم و به جهان” ادامه خواهد داد. او همچنین پیام خود به مناسبت کریسمس را اعلام خواهد کرد. انتظار می‌رود ده‌ها هزار مؤمن مسیحی برای این مراسم در میدان سن پیترو گرد هم آیند.

این نخستین مراسم کریسمس پاپ جدید پس از درگذشت پاپ فرانسیس است که در ماه آوریل گذشته در سن ۸۸ سالگی چشم از جهان فروبست.

پلیس ترکیه ۱۱۵ مظنون به عضویت در داعش را دستگیر کرد
نیروهای امنیتی ترکیه ۱۱۵ نفر از مظنونان به عضویت در گروه تروریستی “دولت اسلامی” (داعش) را دستگیر کرده‌اند. به گفته دادستانی کل استانبول، این افراد مظنون به برنامه‌ریزی برای انجام حمله در مراسم‌ کریسمس و سال نو بوده‌اند.

پلیس این بازداشت‌ها را در جریان عملیاتی گسترده در کلان‌شهر استانبول انجام داد. دادستانی استانبول اعلام کرد نهادهای امنیتی به اطلاعاتی دست یافته بودند که بر اساس آن، اعضای داعش به ویژه در حال برنامه‌ریزی برای حمله به غیرمسلمانان در ترکیه بوده‌اند. همچنین در جریان بازرسی‌ها در مکان‌های متعدد، سلاح و مهمات کشف و ضبط شده است.

به گفته دادستانی، پلیس در این عملیات مجموعا ۱۲۴ محل را در استانبول تفتیش کرده است. هدف از این عملیات ۱۳۷ مظنون بوده که گفته می‌شود با داعش ارتباط داشته‌اند. طبق اعلام دادستانی، از این تعداد ۱۱۵ نفر بازداشت شده‌اند.

نیروهای امنیتی در جریان این عملیات چندین قبضه تفنگ و مقداری مهمات ضبط کرده‌اند. مقام‌های مسئول در این مرحله بدون ارائه جزئیات بیشتر درباره طرح‌های احتمالی حمله یا نوع ارتباط این مظنونان با شبکه داعش، اعلام کرده‌اند که تحقیقات همچنان ادامه دارد.

عربستان سعودی امیدوار به کاهش تنش‌ها در جنوب یمن است
عربستان سعودی اعلام کرد همچنان امیدوار است شورای انتقالی جنوب یمن(STC)، اصلی‌ترین گروه جدایی‌طلب این کشور به تشدید تنش‌ها پایان دهد. با تصرف استان‌های شرقی حضرموت و المهره کنترل این گروه بر جنوب یمن گسترده‌تر شده و ابهام برای رسیدن به صلح را در این کشور جنگ‌زده افزایش داده است.

وزارت امور خارجه عربستان روز پنجشنبه ۲۵ دسامبر (۴ دی) در بیانیه‌ای، این عملیات نظامی را “تشدید غیرموجه تنش” خواند و ابراز امیدواری کرد که شورای انتقالی جنوب با خروج فوری و منظم نیروهای خود از این دو استان به منافع عمومی اولویت دهد.

نیروهای شورای انتقالی جنوب یمن که از حمایت امارات برخوردارند، ابتدا بخشی از ائتلاف به رهبری عربستان علیه حوثی‌ها بودند، اما بعداً علیه دولت رسمی تغییر موضع دادند و خواستار خودمختاری در جنوب، از جمله در شهر عدن شدند.

یک هیئت نظامی مشترک سعودی-اماراتی روز ۱۲ دسامبر به عدن رفت تا برای کاهش تنش‌ها و بازگشت نیروهای جدایی‌طلب به مواضع پیشین تلاش کند. عربستان اعلام کرد این تلاش‌ها همچنان ادامه دارد.

۱۴ کشور طرح‌ جدید شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری را محکوم کردند
۱۴ کشور از جمله آلمان، فرانسه، بریتانیا و کانادا، تصمیم اسرائیل برای تأیید ایجاد ۱۹ شهرک جدید در کرانه باختری اشغالی را محکوم کردند و آن را نقض حقوق بین‌الملل و تهدیدی برای ثبات منطقه و چشم‌انداز صلح بلندمدت دانستند.

در بیانیه مشترکی که روز پنج‌شنبه ۲۵ دسامبر (۴ دی) منتشر شد، کشورهای آلمان، بلژیک، کانادا، دانمارک، فرانسه، ایتالیا، ایسلند، ایرلند، ژاپن، مالت، هلند، نروژ، اسپانیا و بریتانیا تأکید کردند: «ما بار دیگر مخالفت صریح خود را با هرگونه الحاق و گسترش سیاست شهرک‌سازی اعلام می‌کنیم.»

این کشورها افزودند که چنین اقدامی خطر تشدید بی‌ثباتی در منطقه را افزایش می‌دهد و چشم‌انداز صلح پایدار را به خطر می‌اندازد.

گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، این انتقادها را رد کرد. او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که “این تصمیم برای مقابله با تهدیدهای امنیتی ضروری است و دولت‌های خارجی نمی‌توانند حق یهودیان برای زندگی در سرزمین اسرائیل را محدود کنند”. سعار تأکید کرد که هرگونه فراخوان در این زمینه “از نظر اخلاقی نادرست و تبعیض‌آمیز” است.

اسرائیل کرانه باختری را در جنگ سال ۱۹۶۷ اشغال کرد و از آن زمان این منطقه تحت اداره نظامی این کشور قرار دارد. بر اساس حقوق بین‌الملل، شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی غیرقانونی محسوب می‌شوند.

در حال حاضر بیش از ۷۰۰ هزار شهرک‌نشین اسرائیلی در کنار حدود سه میلیون فلسطینی در کرانه باختری زندگی می‌کنند. اسرائیل چند روز پیش ایجاد ۱۹ شهرک جدید را تصویب کرد.

اف‌بی‌آی یک فرمانده نیروی قدس سپاه را در فهرست افراد تحت تعقیب قرار داد
اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی)، “سعید توکلی”، فرمانده یگان نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست افراد تحت تعقیب قرار داد و از مردم خواست اطلاعات خود را درباره او ارائه دهند.

این نهاد اطلاعاتی، توکلی را که پیشتر از سوی موساد؛ سرویس امنیت خارجی اسرائیل با نام “سردار عمار” معرفی شده بود، متهم به هدایت عملیات مخفی و مرگبار علیه مقامات آمریکایی و اروپایی، مخالفان، روزنامه‌نگاران و شهروندان اسرائیلی کرده است.

به گفته اف‌بی‌آی، توکلی رئیس نیروی قدس است که ۱۱ هزار عضو دارد و شبکه‌ای را رهبری می‌کند که در برنامه‌ریزی حملات نافرجام در استرالیا، یونان، آلمان و مکزیک نقش داشته است.

سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل (موساد) پیشتر در اکتبر سال جاری، این فرد را با نام مستعار “سردار عمار” به عنوان مسئول شبکه عملیات علیه اهداف یهودی و اسرائیلی معرفی کرده بود.