by Esmaeil Moradi | فوریه 16, 2026 | Uncategorized
رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد اعضای شورای صلح بیش از ۵ میلیارد دلار برای بازسازی غزه و اعزام هزاران نیروی ثباتبخش تعهد کردهاند؛ رقمی که در برابر تخمین ۷۰ میلیارد دلاری نهادهای بینالمللی، تنها بخشی از هزینه بازسازی است.دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اعلام کرد کشورهای عضو سازوکار تازهتأسیس او با عنوان “شورای صلح” (Board of Peace) تعهد دادهاند بیش از ۵ میلیارد دلار برای بازسازی غزه اختصاص دهند و هزاران نیروی نظامی و انتظامی برای حمایت از پلیس محلی و ایجاد ثبات به این منطقه اعزام کنند. قرار است این شورا روز پنجشنبه برای نخستینبار در واشنگتن دیسی تشکیل جلسه دهد.
تعهد مالی و نظامی برای غزه زیر چتر “شورای صلح”
ترامپ در شبکه اجتماعی “تروث سوشیال” نوشت اعضای شورای صلح در مجموع بیش از پنج میلیارد دلار برای بازسازی غزه وعده دادهاند. او همزمان از آمادهشدن هزاران نیروی اعزامی خبر داد که قرار است در کنار پلیس محلی برای تأمین ثبات و امنیت در نوار غزه مستقر شوند.
رئیسجمهور آمریکا مشخص نکرد کدام کشورها این تعهدات مالی و نظامی را دادهاند، اما ارتش اندونزی اعلام کرده است تا ۸ هزار سرباز این کشور، تا پایان ماه ژوئن برای مشارکت در یک مأموریت انساندوستانه و حافظ صلح در غزه آماده خواهند بود؛ نخستین تعهد روشن نظامی که تاکنون بهطور علنی اعلام شده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
به گفته ترامپ، جزئیات این تعهدات مالی و اعزام نیرو قرار است در نخستین نشست رسمی شورای صلح در واشنگتن دیسی اعلام شود؛ شورایی که در ماه ژانویه تأسیس شد و مأموریت رسمی آن، حفظ آتشبس برقرارشده میان اسرائیل و حماس و هدایت تدریجی اوضاع بهسمت یک نظم پس از جنگ عنوان شده است.
فاصله بزرگ تا هزینه واقعی بازسازی غزه
در حالی که ترامپ از تعهد بیش از ۵ میلیارد دلار برای بازسازی غزه سخن میگوید، برآورد مشترک سازمان ملل، بانک جهانی و اتحادیه اروپا رقم تقریبی هزینه بازسازی را حدود ۷۰ میلیارد دلار اعلام کرده است. این فاصله نشان میدهد که حتی در صورت تحقق کامل تعهدات اعلامشده توسط اعضای شورای صلح، تنها بخش محدودی از نیازهای مالی بازسازی غزه تأمین خواهد شد.
نوار غزه پس از دو سال جنگ، تخریب گستردهای را تجربه کرده و ساختارهای حیاتی، از زیرساختهای شهری و بهداشتی تا شبکههای آب و برق، بهشدت آسیب دیده است. حالا قرار است شورای صلح همزمان نقش هماهنگکننده بازسازی و ناظر بر اجرای آتشبس را بر عهده بگیرد. ترامپ در پیام خود از حماس خواسته است به “تعهد خود برای خلع سلاح فوری و کامل” پایبند بماند؛ شرطی که اجرای آن در عمل با مقاومت دیرینه این گروه در برابر خلع سلاح روبهرو است.
حاشیه مهم: جاهطلبی برای رقابت با سازمان ملل
ترامپ پیشتر اشاره کرده بود که شورای صلح میتواند بخشی از کارکردهای سازمان ملل را بهتدریج بر عهده بگیرد و در آینده، حتی این نهاد را بینیاز کند. او مدعی است دهها کشور دعوت برای پیوستن به این سازوکار را پذیرفتهاند، اما در مراسم تأسیس شورا در ماه ژانویه تنها نمایندگان ۱۹ کشور حضور داشتند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
آلمان و دیگر کشورهای عمده غربی در این مراسم شرکت نکردند. در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آخرین سفر خود به واشنگتن، سند عضویت اسرائیل در شورای صلح را امضا کرد و به این ساختار جدید رسمیت بیشتری بخشید.
هنوز روشن نیست در نشست پیشِرو چه تعداد از اعضا در سطح عالی در واشنگتن دیسی حضور خواهند داشت و این شورا تا چه اندازه میتواند فراتر از یک ابتکار سیاسی ترامپ، عملاً به بازیگری مؤثر در بازسازی غزه و مدیریت آتشبس تبدیل شود.
by Esmaeil Moradi | فوریه 16, 2026 | Uncategorized
لاریجانی در مصاحبه با الجزیره گفت حتی اگر بخشهایی از فناوری هستهای زیر کوهها قرار داشته باشد، باز هم میتواند زیر نظارت آژانس باشد. او گفت ایران میتواند نوع فناوریهای خود را روشن کند تا آژانس آن را راستیآزمایی کند.علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در گفتگو با شبکه الجزیره تأکید کرد که با پذیرش معاهده انپیتی، ایران اصل نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پذیرفته و “بازرسان آژانس میتوانند به شکلهای مختلف، ماهانه یا حتی روزانه، بازرسی انجام دهند”. لاریجانی افزود حتی اگر بخشهایی از فناوری هستهای زیر کوهها قرار داشته باشد، باز هم میتواند زیر نظارت آژانس باشد و در این زمینه مشکلی وجود ندارد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
بهگفته او، ساخت سلاح هستهای بدون الزامات فنی مشخص ممکن نیست و ایران میتواند نوع فناوریهای خود را روشن کند تا آژانس آن را راستیآزمایی کند.
دفاع از اورانیوم ۲۰ درصد و رد غنیسازی صفر
لاریجانی در بخش دیگری از سخنانش، روایتهای رسانهای درباره مطالبات آمریکا را غیرواقعی توصیف کرد و گفت: «در دور قبلی گفتوگوها با واشینگتنهیچ سخنی درباره غنیسازی صفر یا کاهش سطح غنیسازی مطرح نشده است.»
او با لحنی تندتر افزود: «صفر کردن غنیسازی اساساً بیمعناست.»
او در ادامه مدعی شد کشوری که به فناوری غنیسازیدست یافته، از نظر فنی نمیتواند این دانش را از بین ببرد، و ایران برای تأمین نیازهای خود به سطحی از غنیسازی نیاز دارد. لاریجانی در ادامه مدعی شد که تعداد زیادی بیمار مبتلا به سرطان در ایران نیازمند رادیودارو هستند و راکتور تهران برای تولید این داروها به اورانیوم غنیشده ۲۰ درصد نیاز دارد؛ موضوعی که پنهان نیست و آژانس میتواند آن را بهطور میدانی بررسی کند.
او افزود در کار سیاسی نباید مسئله را مبهم مطرح کرد، بلکه باید واقعیت فنی و ظرفیتهای موجود را صریح روی میز گذاشت تا آژانس بتواند آن را ببیند و ارزیابی کند.
حمله به نقش اسرائیل و جداسازی پرونده مذاکرات
لاریجانی در ادامه، بدون نامبردن مستقیم از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مدعی شد تلآویو بهدنبال “بهانهسازی برای جنگ” است و جنگ با ایران را آنها آغاز کردند و در عین حال خودشان نیز ضربه خوردند. او اشاره کرد که نتانیاهو با شتاب راهی واشنگتن شده تا “چارچوب مذاکرات” را به آمریکاییها آموزش بدهد و نقش “معلم” را بازی کند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد طرف گفتوگوهای هستهای برای ایران “آمریکاست، نه اسرائیل” و اینکه تلآویو به گفته او در روند مذاکرات دخالت میکند، از نظر تهران اقدامی برای تخریب مسیر دیپلماتیک است. او ادعا کرد اسرائیل تنها علیه ایران برنامه ندارد، بلکه برای کشورهایی مانند قطر و عربستان سعودی نیز طرحهایی در سر دارد و مقامهای این کشورها میدانند تلآویومیتواند عامل بیثباتی منطقه باشد.
او برای توضیح این ادعا به حمله ایران به پایگاه آمریکایی در قطر پس از حملات آمریکا اشاره کرد و گفت از نگاه تهران، هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا بهمعنای حمله به خاک این کشورها نیست، زیرا “وقتی کشوری پایگاه ایجاد میکند، آن پایگاه ماهیت آمریکایی پیدا میکند” و ایران قطر را کشوری دوست میداند.
ترامپ، “انعطاف ایران” و فاصله واشینگتن از تلآویو
لاریجانی در بخش پایانی سخنانش به ارزیابی مواضع دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، و نسبت آن با فشارهای اسرائیل پرداخت. او به این نکته اشاره کرد که ترامپ در اظهارات اخیر خود از انعطاف بیسابقه جمهوری اسلامی سخن گفته و مدعی شده تهران بهدنبال توافق است و نتایج غافلگیرکنندهای در راه خواهد بود؛ لحن او بهگفته لاریجانی “تا حدی مثبتتر” شدهاست.
با این حال، اسرائیل بهگفته او در برابر این سیگنالها موضعی بسیار سختگیرانه اتخاذ کرده و تلاش میکند چارچوب مذاکرات را بهسمت مطالبات حداکثری سوق دهد. لاریجانی گفت پاسخ روشن به اینکه آیا آمریکا از موضع اسرائیلفاصله گرفته یا نه، هنوز ممکن نیست، اما افزود که بهنظر او آمریکاییها “منطقیتر از آن هستند که جایگاه خود را بهخاطر اسرائیل تضعیف کنند”.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
او تأکید کرد هرچند واشینگتن و تلآویو متحدند، اما “هر کشور منافع خاص خود را دارد” و نشانههایی از گفتوگوهای مثبت دیده میشود که باید منتظر نتایج عملی آن در مراحل بعدی مذاکرات ماند.
by Esmaeil Moradi | فوریه 16, 2026 | Uncategorized
عباس عراقچی پس از ورود به ژنو در پیامی گفت “با ایدههای واقعی” برای دستیابی به توافق آمده و آن چیزی که در دستور کار قرار ندارد، “تسلیم شدن در برابر تهدیدهاست.” در تهران و برخی شهرها شعارهای شبانه علیه حکومت ادامه یافت.هیأت جمهوری اسلامی به سرپرستی عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، بامداد دوشنبه ۱۶ فوریه (۲۷ بهمن) وارد ژنو شد. دور جدید مذاکرات میان تهران و واشنگتن قرار است روز سهشنبه (۲۸ بهمن) به میزبانی عمان در این شهر برگزار شود.
عراقچی با انتشار پیامی در ایکس در تشریح دستور کار سفر خود نوشت که روز دوشنبه همراه با گروهی از کارشناسان هستهای ایرانی برای “مباحث فنی دقیق” با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دیدار خواهد کرد.
او افزود: «من با ایدههایی واقعی برای دستیابی به توافقی برابر و عادلانه در ژنو حضور دارم. آنچه روی میز نیست: تسلیم شدن در برابر تهدیدها.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
به نوشته رویترز، هیأت آمریکایی شامل استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ و جرد کوشنر، داماد و مشاور رئیسجمهور آمریکا صبح سهشنبه با مقامات ایرانی دیدار میکنند و نمایندگانی از عمان نیز به عنوان میانجی در این دور از مذاکرات حضور خواهند داشت.
شعارهای شبانه برای دومین شب متوالی
یک روز پس از تجمعهای چند صد هزار نفره ایرانیان خارج از کشور علیه جمهوری اسلامی، شعارهای شبانه علیه حکومت در شماری از شهرهای داخل ایران در شامگاه یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) برای دومین شب متوالی ادامه داشت. برخی از ساکنان تهران در چندین منطقه، از پنجرهها و بالکنهای خود علیه علی خامنهای و جمهوری اسلامی شعار دادند.
حساب کاربری “شهرک اکباتان” در شبکه ایکس ویدئوهایی را منتشر کرد که در آن شنیده میشود ساکنان این منطقه مسکونی در غرب تهران شعارهایی از جمله “جاوید شاه”، “خامنهای ضحاک، میکشیمت زیر خاک” و “مرگ بر دیکتاتور” را فریاد میزنند.
ویدئوهایی از شعارهای شبانگاهی مردم معترض در شهرهای دیگر نظیر بروجرد، مشهد، کرج نیز منتشر شده است.
در همین حال برخی گزارشها حاکی از فشارهای شدید نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی علیه خانواده کشتهشدگان اعتراضات برای لغو یا تعلیق مراسم چهلم عزیزانشان است. خانواده تعدادی از جاویدنامان با انتشار پیامهایی در اینستاگرام از به تعویق افتادن مراسم چهلم خبر دادند. در استوری اینستاگرام فاطمه مشتاقی، خواهر مهرداد (متین) مشتاقی متنی منتشر شده که در آن آمده، “نظر به تعطیلی آرامستان و بنا به ملاحظات و دلایل امنیتی و همچنین عدم امکان برگزاری مراسم”، آیین چهلمین روز درگذشت این جاویدنام “تا اطلاع ثانوی” به تعویق افتاده است.
اعضای خانواده اسماعیل گنجگلی نیز از جابهجایی تاریخ مراسم چهلم به دلیل محدودیتهای ایجاد شده خبر دادند.
در همین حال بنا بر برخی گزارشها نیروهای امنیتی روز یکشنبه با استقرار در آرامستان اراک مانع از برگزاری مراسم چهلم پرستو جراحیان و احسان اکبری شدند.
اعتراض دانشجویان علیه مجازی کردن کلاسها
گزارشها از چند دانشگاه همچنین حاکی از اقدامات مقامات برای تعویق ترم تحصیلی و مجازی کردن کلاسهای درس به دلیل نگرانی از اعتراضات دانشجویی در چهلم کشتهشدگان ۱۸ و ۱۹ دی است.
به گزارش کانال تلگرامی “دانشجویان متحد” معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران از مجازی شدن تمام کلاسهای نظری از شروع نیمسال دوم تا پایان سال تحصیلی خبر داد. شورای صنفی کل دانشگاه تهران نیز با انتشار بیانیهای نوشت بر اساس اظهارات مسئولان دانشگاه، با وجود موافقت ریاست دانشگاه با برگزاری حضوری کلاسها، به دلیل مانعتراشی و عدم صدور مجوز نهایی از سوی وزارت علوم و دیگر نهادهای غیردانشگاهی، احتمال برگزاری مجازی کلاسها یا تعویق برگزاری حضوری آنها (از ۹ اسفند) افزایش یافته است.
این شورا در بیانیه خود این وضعیت را “غیرقابل قبول” خوانده و تأکید کرد حتی در صورت مجازی شدن کلاسها، استفاده از خوابگاه و خدمات تغذیه حق مسلم دانشجویان است.
شماری از دانشجویان کارشناسی در دانشگاه شیراز نیز با نصب پوستر، کلاسهای مجازی را تحریم کرده و خواستار برگزاری کلاسها به صورت حضوری شدند.
به نوشته کانال تلگرامی “دانشجویان متحد”، ۱۱ دانشکده و پنج تشکل علمی، صنفی و سیاسی دانشگاه علم و صنعت نیز در بیانیههایی اعلام کردهاند که برگزاری کلاسها به صورت مجازی را غیرقابل قبول میدانند و خواستار آزادی هرچه زودتر مجید جمشیدزاده، یکی از دانشجویان بازداشتی، هستند. بنا بر این گزارش، نیروهای حراست مانع ورود دانشجویان به این دانشگاه و همچنین خوابگاهها شده است.
سخنگوی طالبان: در صورت حمله مطابق توان با ایران همکاری میکنیم
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در گفتوگویی با رادیو پشتوی برون مرزی صداوسیما با اشاره به افزایش تنشها میان ایران و آمریکا گفت، در صورت حمله افغانها آمادهاند تا مطابق توان خود با ایران “همکاری و ابراز همدردی” کنند. او در اظهاراتی محتاطانه تأکید کرد که طالبان خواستار درگیری بین تهران و واشنگتن نیست، اما “اگر هر درخواستی از ما شود، افغانها آمادهاند مطابق توان خود در بخش مشکلات جنگ با ملت ایران همدردی و همکاری داشته باشند.”
ذبیحالله مجاهد مدعی شد که در جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، تهران “برنده” بود و در صورت حمله احتمالی آمریکا، “باز هم ایران برنده خواهد بود.”
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در جریان جنگ میان ایران و اسرائیل، ارتش آمریکا نیز با عملیات “چکش نیمهشب” در این جنگ مشارکت داشت و تأسیسات هستهای ایران را بمباران کرد.
رادیو پشتوی ایران همچنین از مجاهد نقل کرده است که ایران “میتواند بار دیگر پیروز شود” زیرا “توانایی لازم را دارد، بر حق است و حق دفاع از خود را دارد.”
by Esmaeil Moradi | فوریه 15, 2026 | Uncategorized
بنیامین نتانیاهو گفت که هفته گذشته به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفته هرگونه توافق ایالات متحده با ایران باید شامل برچیدن کامل زیرساختهای هستهای ایران باشد، نه صرفاً توقف روند غنیسازی.نتانیاهو در سخنرانی در کنفرانس سالانه “کنفرانس رؤسای سازمانهای عمده یهودی آمریکایی” در اندیشکده مطالعات یهود، روز یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) گفت نسبت به دستیابی به توافق بدبین است، اما تأکید کرد هر توافقی باید شامل خروج مواد غنیشده از ایران باشد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
او گفت: «نباید هیچگونه توانایی غنیسازی وجود داشته باشد، نه صرفاً توقف روند غنیسازی، بلکه برچیدن تجهیزات و زیرساختهایی که اساساً امکان غنیسازی را فراهم میکنند.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین شروط کلیدی دیگری را که به گفته او برای توافق لازم است، از جمله محدودیتهایی بربرنامه موشکهای بالستیک ایران، تشریح کرد. او با اشاره به محدودیت برد ۳۰۰ کیلومتری در چارچوب “رژیم کنترل فناوری موشک” (MTCR) گفت این توافق باید برنامه موشکی بالستیک ایران را نیز در برگیرد.
قرار است دور دوم مذاکرات میان آمریکا و ایران سهشنبه ۱۷ فوریه در ژنو برگزار شود. بنا بر گزارشها، یک دیپلمات ایرانی روز یکشنبه گفته است که ایران در پی توافق هستهای با آمریکا است که برای هر دو طرف منافع اقتصادی به همراه داشته باشد.
ایران و آمریکا اوایل این ماه مذاکرات را برای رسیدگی به اختلافات چند دههای خود بر سر برنامه هستهای تهران و جلوگیری از رویارویی نظامی جدید از سر گرفتند. مقامهای آمریکایی به رویترز گفتهاند ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر را به منطقه اعزام کرده و در صورت ناکامی مذاکرات، خود را برای احتمال یک کارزار نظامی طولانیمدت آماده میکند.
قول ترامپ به نتانیاهو برای حمایت از حمله احتمالی به ایران
از سوی دیگر شبکه CBS نوشته است، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دیداری با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در مارالاگو در ماه دسامبر گفته بود که اگر توافقی میان واشنگتن و تهران حاصل نشود، از حملات اسرائیل علیه برنامهٔ موشکی بالستیک ایران حمایت خواهد کرد. این خبر را دو منبع آگاه از موضوع که برای بحث دربارهٔ مسائل امنیت ملی بهشرط ناشناس ماندن با شبکهٔ CBS گفتوگو کردهاند، تأیید کردهاند.
بیشتر بخوانید: ایران در شکاف واشنگتن-تلآویو؛ مذاکره، فشار یا سناریوی جنگ؟
دو ماه بعد شبکه CBS مطلع شده که گفتوگوهای داخلی میان مقامهای ارشد نظامی و اطلاعاتی آمریکا آغاز شده و احتمال حمایت از دور تازهای از حملات اسرائیل علیه ایران مورد بررسی قرار گرفته است.
به گفتهٔ دو مقام دیگر آمریکایی که از این موضوعات اطلاع دارند، تمرکز بحثها کمتر بر این بوده که آیا اسرائیل قادر به اقدام است یا نه، و بیشتر بر این بوده که آمریکا چگونه میتواند کمک کند، از جمله تأمین سوختگیری هوایی برای جنگندههای اسرائیلی و مسئله حساس دریافت مجوز عبور از حریم هوایی کشورهایی که ممکن است در مسیر این حملات قرار گیرند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
هنوز روشن نیست کدام کشورها حاضر خواهند شد برای سوختگیری جنگندههای اسرائیلی در مسیر یک حمله احتمالی، اجازه عبور از حریم هوایی خود را بدهند. اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی همگی بهطور علنی اعلام کردهاند که اجازه نخواهند داد از حریم هواییشان برای هیچ حملهای علیه ایران یا حملات ایران علیه کشور دیگری استفاده شود.
از سوی دیگر روز پنجشنبه ۱۲ فوریه، شبکهٔ CBS گزارش داد که دومین ناو هواپیمابر آمریکا، “یواساس جرالد آر. فورد” بههمراه ناوهای همراهش، به خاورمیانه اعزام خواهد شد. چهار مقام آمریکایی گفتهاند که انتظار میرود این گروه رزمی از دریای کارائیب به منطقه منتقل شود.
مقامهای ایرانی نشانههایی از آمادگی مشروط برای محدود کردن بخشی از غنیسازی اورانیوم در ازای کاهش تحریمهای شدید اقتصادی بروز دادهاند، اما هنوز روشن نیست این آمادگی دقیقاً چه ابعادی دارد و مذاکرات تاکنون به هیچ توافق مکتوبی منجر نشده است.
by Esmaeil Moradi | فوریه 15, 2026 | Uncategorized
در کنفرانس امنیتی مونیخ امسال، شاهزاده رضا پهلوی، از رهبران اروپایی خواست تا به ایرانیان برای سرنگونی رژیم کمک کنند. اما آیا اروپا اصلاً اهرم فشاری برای انجام چنین کاری در دست دارد؟تنشهای جاری در ایران امسال یکی از محورهای اصلی کنفرانس امنیتی مونیخ (MSC) بود؛ رویدادی که پس از سرکوب مرگبار معترضان توسط حکومت اسلامگرای ایران و در حالی برگزار شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همچنان بر تهران برای پایان دادن به برنامهٔ هستهایاش فشار وارد میکند.
در حالی که حاکمان تندروی ایران پس از بزرگترین اعتراضات ضدحکومتی دهههای اخیر همچنان بر قدرت تکیه زدهاند، رضا پهلوی، پسر ارشد آخرین شاه ایران و فعال سیاسی در تبعید، در این کنفرانس حضوری پررنگ داشت و برای تغییر حکومت در ایران تلاش میکرد.
در پنلی که روز جمعه ۱۳ فوریه (۲۴ بهمن) دربارهٔ آیندهٔ ایران در حاشیه کنفرانس مونیخ برگزار شد و همچنین در یک نشست خبری در روز شنبه، رضا پهلوی رژیم ایران را بهخاطر نقض شدید حقوق بشر محکوم کرد؛ بهویژه سرکوب خونین شهروندان در جریان اعتراضات ضدحکومتی دی ماه که بهگفتهٔ گروههای حقوق بشری هزاران کشته بر جای گذاشت.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
رضا پهلوی که بسیاری از ایرانیان او را چهرهای میدانند که میتواند ملت را علیه حکومت علی خامنهای، رهبر ۸۶ سالهٔ جمهوری اسلامی، متحد کند، در کنفرانس مونیخ نقشهراهی برای آیندهٔ سیاسی ایران و یک “دولت انتقالی” ارائه داد.
در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، روز شنبه ۱۴ فوریه حدود ۲۵۰ هزار نفر در تظاهراتی علیه رژیم ایران و در حمایت از اپوزیسیونِ تحت رهبری او در مونیخ شرکت کردند.
او در سخنرانی خود در این تجمع گفت: «من اینجا هستم تا گذار به آیندهای سکولار و دموکراتیک را تضمین کنم.»
بیشتر بخوانید: تاکید شاهزاده رضا پهلوی بر لزوم کمک ترامپ به مردم ایران
او افزود: «متعهد هستم که رهبر دوران گذار برای شما باشم تا روزی بتوانیم سرنوشت کشورمان را از طریق یک روند دموکراتیک و شفاف در صندوق رأی تعیین کنیم.»
با این حال، تشکیل هرگونه دولت انتقالی منوط به فروپاشی حکومت کنونی است.
با وجود چالشهای بیسابقهای که قدرت حاکم در ایران را تهدید میکند، رژیم همچنان به کار خود ادامه میدهد و گزارشها حاکی از آن است که سرکوب داخلی را نیز تشدید کرده است.
با این همه، در کنفرانس امنیتی مونیخ بحثهای گستردهای دربارهٔ امکان تغییر رژیم در ایران مطرح شد.
آیا آمریکا به ایران حمله خواهد کرد؟
ظواهر امر نشان میدهد که بخشی از اپوزیسیون ایرانی در تبعید انتظار دارد ایالات متحده دست به حملاتی بزند که در نهایت به فروپاشی رژیم بنیادگرای ایران منجر شود.
در جریان اعتراضات ضدحکومتی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهطور مکرر اعلام کرده بود که برای مردم ایران “کمک در راه است”.
اکنون اما دولت ترامپ در حال مذاکره با تهران بر سر برنامهٔ هستهای ایران است؛ امری که تحلیلگران میگویند بعید است به نتیجهای روشن منجر شود.
رضا پهلوی در یکی از پنلهای کنفرانس مونیخ گفت: «فکر میکنم بسیاری از ایرانیان داخل و خارج کشور امیدوارند یک مداخله که ابزار سرکوب رژیم را خنثی کند، سرانجام فرصتی برای یک راهحل نهایی فراهم کند.» او تأکید کرد که خواهان یک “مداخلهٔ بشردوستانه” است تا از کشته شدن بیشتر افراد بیگناه جلوگیری شود.
پس از آنکه ترامپ از تهدید مداخلهٔ نظامی بهخاطر کشتهشدن معترضان عقبنشینی کرد، بار دیگر تهدید کرد که اگر رژیم ایران دربارهٔ یک “توافق” جدید بر سر برنامهٔ هستهای مذاکره نکند، از زور استفاده خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: تجمع ۲۵۰هزار نفری در مونیخ در اعتراض به حکومت جمهوری اسلامی
هفتهٔ گذشته، آمریکا سری دوم ناوهای هواپیمابر را به دریای عرب اعزام کرد و ترامپ روز جمعه هشدار داد که اگر رژیم ایران توافق نکند، “روز بسیار بدی” برای ایران خواهد بود.
رضا پهلوی اذعان کرد که رئیسجمهور آمریکا باید پیش از روی آوردن به راهحل نظامی، به دیپلماسی فرصت بدهد. او تأکید کرد که ترامپ میداند مردم ایران همچنان به وعدهای که او در اوج اعتراضات دی ماه داده بود باور دارند.
با این حال، کریم سجادپور، تحلیلگر اندیشکدهٔ “کارنگی برای صلح بینالمللی”، گفت تغییر رژیم در حرف آسان است اما در عمل سخت.
او در یکی از پنلهای کنفرانس مونیخ گفت: «همهٔ افراد در واشنگتن، از جمله رئیسجمهور ترامپ، اگر میتوانستند با فشار دادن یک دکمه رژیم ایران را از میان بردارند، بدون تردید این کار را میکردند.» او افزود که دولت ترامپ احتمالاً نگران پیامدهایی است که پس از مداخلهٔ نظامی آمریکا در عراق و لیبی دیده شد.
با این حال، سجادپور احتمال حملهٔ آمریکا به ایران را منتفی ندانست.
او گفت: «ترامپ در سال ۲۰۱۸ از توافق هستهای خارج شد. در سال ۲۰۲۰ قاسم سلیمانی [فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران] را ترور کرد. تابستان گذشته هم ۱۴ بمب سنگرشکن بر تأسیسات هستهای ایران انداخت.» سجادپور افزود به باور او احتمال حملهٔ ترامپ به ایران بیشتر از احتمال رسیدن دو طرف به یک توافق هستهای است.
اروپا ترجیح میدهد دیپلماسی بهکار رود، نه زور
در حالی که آمریکا همچنان با تهدید به استفاده از زور بر رژیم ایران فشار وارد میکند، اتحادیهٔ اروپا خواستار کاهش تنش شده و ترجیح خود را برای استفاده از تحریمها و حمایت از جامعهٔ مدنی داخل ایران نشان داده است.
در ماه ژانویه، زمانی که دولت ترامپ به نظر میرسید در آستانهٔ حمله به ایران باشد، بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، در یک نشست خبری در کنار کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیهٔ اروپا، گفت مردم ایران “نمیخواهند تغییر رژیم از سوی قدرتهای خارجی بر آنان تحمیل شود” و نسبت به پیامدهای پیشبینیناپذیر چنین حملهای هشدار داد.
کالاس گفت تاریخ “پر است از نمونههایی” که در آن رژیمها سرنگون شدهاند، “اما پرسش این است که بعد از آن چه میشود”.
او افزود: «برای داشتن یک دولت کارآمد، واقعاً باید جایگزینهایی از درون خود کشور وجود داشته باشد.»
بیشتر بخوانید: كنفرانس مونیخ؛ تأکید شاهزاده رضا پهلوی بر لزوم اتحاد مردم
برای شاهزاده رضا پهلوی اینکه اروپاییها از حمایت صریح از اقدام نظامی آمریکا علیه رژیم خودداری میکنند، میتواند معادلِ “هیچ کاری نکردن” برای کمک به براندازی رژیم تلقی شود.
اظهارات مطرحشده در کنفرانس امنیتی مونیخ هیچ نشانه روشنی از موضع اروپا در صورت حمله احتمالی آمریکا به ایران ارائه نکردهاند، چرا که مقامهای اروپایی همچنان بر دیپلماسی بهجای توسل به زور تأکید میکنند و نقش مهمی در اعمال تحریمها علیه جمهوری اسلامی دارند.
در سال ۲۰۱۵، قدرتهای بزرگ اروپایی در شکلگیری توافقی تاریخی نقش کلیدی داشتند؛ توافقی که هدفش محدود کردن برنامه هستهای ایران، بهویژه غنیسازی اورانیوم، در ازای لغو تحریمهای اقتصادی بود.
“برنامهٔ جامع اقدام مشترک” (برجام) در ژوئیهٔ ۲۰۱۵ میان ایران و کشورهای ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه بههمراه آلمان) امضا شد.
ترامپ این توافق را “وحشتناک” و “یکطرفه” توصیف کرد و در سال ۲۰۱۸، در نخستین دورهٔ ریاستجمهوریاش، آمریکا را از آن خارج کرد؛ اقدامی که موجب نارضایتی شدید شرکای اروپایی واشنگتن شد.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
اکنون که ترامپ در پی دستیابی به یک توافق هستهای جدید با ایران است و گزینهٔ نظامی را نیز روی میز نگه داشته، اروپاییها شاید ناچار باشند منتظر بمانند و نظاره کنند.
رابرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «نقطهٔ آغاز باید خواست مردم ایران برای آزادی باشد و اروپا باید اقدامات خود را با این واقعیت هماهنگ کند.»
او استدلال کرد که تصمیم اتحادیهٔ اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی یک نقطهٔ عطف است و افزود که زمان “دیپلماسیِ معمول” به پایان رسیده است.
او تأکید کرد: «اروپا باید پیامی روشن به کسانی که جان خود را در اعتراضات به خطر میاندازند بفرستد: ما در کنار شما هستیم.»
آیا بازگشت به “وضعیت عادی” با ایران ممکن است؟
سال گذشته، اروپا نیز با استناد به نقض توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) از سوی تهران، با فعالسازی مکانیسم ماشه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را دوباره اعمال کرد و فشار مالی بیشتری بر رژیم وارد آورد. اعتراضات دی ماه نیز تا حدی ناشی از نارضایتیهای اقتصادی، از جمله بیکاری بالا و تورم بود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، اذعان کرده که ادامهٔ “روال عادی” یا بازگشت به وضعیت عادی با ایران شاید دیگر ممکن نباشد. پس از حملهٔ آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، تهران همکاری خود با آژانس را متوقف کرد.
گروسی تأکید کرد: «این وضعیت نمیتواند برای همیشه ادامه پیدا کند. اینجا یک وضعیت سیاسی وجود دارد… از طرف ما، مقداری پیشرفت داشتهایم، اما این تأسیسات [هستهای] وجود دارند، مواد هستهای هم وجود دارد، بهویژه اورانیوم با غنای بالا که باید همچنان آن را تحت نظارت نگه داریم. بنابراین همهچیز بهصورت موازی پیش میرود.»
قرار است دور دیگری از مذاکرات هستهای میان نمایندگان آمریکا و ایران هفتهٔ آینده در ژنو برگزار شود و عمان بار دیگر نقش میانجی را ایفا خواهد کرد.
