by Esmaeil Moradi | ژانویه 4, 2026 | Uncategorized
اعتراضات علیه حکومت در شهرهای مختلف ایران همچنان ادامه دارد. ویدیوها و تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی حاکی از ادامه شعار دادن معترضان علیه حکومت است. اتحادیه اروپا از ادامه سرکوب در ایران ابراز نگرانی کرده است.بر اساس تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، اعتراضات در ایران علیه حکومت جمهوری اسلامی ادامه دارد. معترضان در شامگاه هفتمین روز این اعتراضات در شهرهای مختلف ایران به خیابانها آمده و علیه حکومت شعار دادند.
افزون بر تهران، شهرهای شیراز، مشهد، اصفهان و اراک نیز از دیگر نقاطی بودند که ویدیوهایی از برپایی تجمعهای اعتراضی در آنها در شبکههای اجتماعی منتشر شد. وحید آنلاین در این رابطه ویدیوهایی متعددی از این اعتراضات منتشر کرده و به اشتراک گذاشته است.
برخی رسانههای داخلی از جمله تسنیم به شماری از این تجمعات اشاره کرده و از “آشوبگرانی” سخن گفتهاند که به ادعای این رسانه “مورد توجه مردم و کسبه قرار نگرفتهاند”.
این در حالی است که دیروز شنبه (۳ ژانویه / ۱۳ دی) که اعتراضات سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی هفتمین روز خود را تجربه میکرد، گروهای بیشتری به جمع معترضان پیوستند. از جمله در ویدئوهایی از خیابان راهنمایی مشهد، گروهی از معترضان دیده میشوند که در شامگاه شنبه شعار “مرگ بر دیکتاتور” سر میدهند.
بازاریان تهران علیرغم تهدیدات خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی علیه معترضان فراخوان دیگری برای برگزاری تجمعات صادر کردند.
بیشتر بخوانید: تحلیل نشریه اکونومیست از اعتراضات سراسری در ایران
خامنهای در سخنان تند خود در باره اعتراضات در ایران، معترضان را “تحریکشده و مزدور دشمن” خواند و مدعی شد، قشر بازاری همچنان به جمهوری اسلامی “وفادار” است و نوسانات شدید نرخ ارز، از جمله افزایش قیمت دلار، “نتیجه اقدامات دشمن” است نه سیاستهای داخلی حکومت.
او همچنین با انتشار پیامی در شبکه اکس (توییتر سابق) گفت، “تسلیم دشمن نخواهیم شد”. این گفته از جمله با واکنش ایلان ماسک، میلیاردر پرنفوذ آمریکایی و صاحب شبکه اکس روبرو شد که در کامنتی نوشت، “زهی خیال باطل”.
خامنهای در طی اظهارات تهدیدآمیز خود معترضان را “اغتشاشگر” خوانده و تصریح کرده بود، “حرف زدن با اغتشاشگر فایدهای ندارد و باید اغتشاشگر را بر سر جایش نشاند”؛ تهدیدی که در عمل چراغ سبز به نهادهای امنیتی و سرکوبگر برای تشدید برخورد با معترضان تلقی میشود که در روزهای گذشته با شلیک گلوله و گاز اشکآور از سوی نیروهای امنیتی روبرو بودهاند.
موضعگیری وکلای دادگستری علیه “سرکوب عریان”
در این میان جمعی از وکلای دادگستری همبستگی خود را با مردم معترض ایران اعلام کرده و با انتشار بیانیهای در قبال “سرکوب عریان شهروندان و نقض گسترده حقوق بنیادین آنان” به شکلی “روشن و مسئولانه” موضعگیری کردهاند.
در این بیانیه از جمله آمده است: «بر اساس گزارشهای متعدد، مستند و مستقل، نیروهای نظامی و امنیتی با شلیک به سوی مردم معترض، موجب کشته و مجروح شدن شهروندان غیرمسلح شدهاند. این اقدامات، نقض آشکار و فاحش حق حیات، حق تجمع مسالمتآمیز و اصول حاکم بر منع استفاده مرگبار از زور طبق موازین حقوق داخلی و تعهدات بینالمللی حکومت است و مصداق جرایم جدی و غیرقابل اغماض تلقی میشود.»
در این بیانیه تأکید شده که “در شرایط سرکوب عریان، ایفای مسئولیت اخلاقی، مدنی و حرفهای وکلا میتواند اَشکال متفاوت و متناسب با شرایط هر فرد داشته باشد؛ از جمله خودداری از مشروعیتبخشی به خشونت، پایبندی به وجدان حرفهای، ثبت و مستندسازی وقایع، و استفاده از ظرفیتهای حقوقی در سطوح مختلف داخلی و بینالمللی”.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
امضاءکنندگان این بیانیه در موضعگیری خود پنج خواست و نکته را برشمرده و از جمله خواهان پیگرد و مجازات کسانی شدهاند که مسئول شلیک به معترضان، کشتار و مجروحسازی شهروندان هستند.
آنان همچنین تصریح کردند: «این بیانیه، یک هشدار حقوقی و اخلاقی روشن است: فرار از مسئولیت، پایدار نیست و نقض حق حیات و سرکوب عریان شهروندان، در حافظه جمعی ثبت شده و در مراجع حقوقی بینالمللی مستند خواهد شد.»
این بیانیه از سوی این وکلای دادگستری امضا شده است: فرزانه زیلابی، محمد سیفزاده، رمضان حاجیمشهدی، علی شریفزاده، آزیتا پولادوند، محمود طراوتروی، سعید دهقان، مهرانگیز کار، محمد اولیاییفرد، بهنام داراییزاده، نازلی صدقی، مرضیه محبی، ایمان سلیمانی، سارا قریشی، ماجده بزرگی، امیر مهدیپور، فرشید جهانی، علی هریسچی، پویا شوقی و هوشنگ لطفی.
نگرانی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا از تشدید سرکوبها
تشدید خشونت و سرکوب در ایران نگرانیهای بینالمللی را نیز به دنبال داشته است. سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای به نقل از سخنگوی خود نسبت به خشونت علیه معترضان ایرانی ابراز نگرانی کرد و خواستار خویشتنداری نیروهای امنیتی در ایران در برخورد با شرکتکنندگان در تظاهرات مسالمتآمیز شد.
این نهاد در بیانیه خود، تظاهرات را “بازتابدهنده مطالبات بسیاری از ایرانیان” خواند و تصریح کرد که اوضاع کنونی و تحولات در سراسر ایران را از نزدیک رصد میکند.
در این بیانیه همچین آمده است: «ما نسبت به گزارشهای مربوط به جانباختن و مجروح شدن افراد نگرانیم و از نیروهای امنیتی ایران میخواهیم در برخورد با اعتراضات مسالمتآمیز، حداکثر خویشتنداری را از خود نشان دهند. مقامات به چالشهای اجتماعی-اقتصادی اذعان کردهاند و رسیدگی به این چالشها باید از طریق گفتوگوی فراگیر صورت گیرد، نه با خشونت.»
سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا در بیانیه خود مقامات جمهوری اسلامی را فراخواند تا “حق آزادی بیان، آزادی تشکلها و تجمعات مسالمتآمیز را محترم بشمارند، امکان گردش آزاد اطلاعات و دسترسی به اینترنت را فراهم کنند و تمامی افرادی را که به دلیل استفاده مسالمتآمیز از حقوق خود بازداشت شدهاند، فوراً آزاد کنند”.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 3, 2026 | Uncategorized
به نوشته نشریه “اکونومیست”، موج تازه اعتراضات در ایران که از اعتصاب فروشندگان لوازم الکترونیک در تهران آغاز شد، در پسزمینه یک سال جنگ، فروپاشی اقتصادی و بحران آب و انرژی در حال گسترش است.نشریه اکونومیست با انتشار گزارشی به موضوع اعتراضات جاری در ایران پرداخته است. این نشریه با اشاره به این که در پایان سال ۲۰۲۵ حال و هوای غالب در جامعه ایران “یاس و درماندگی” است؛ نوشت که یک سال جنگ، سقوط اقتصادی و بحران محیط زیستی، کشوری به جا گذاشته که دولتش فلج شده و رهبرانش یا ضعیفاند، یا ایدئولوژیک، یا ناتوان از تغییر مسیر و گاه هر سه با هم.
بر اساس این تحلیل، جرقه اعتراضات تازه از جایی غیرمنتظره زده شد: روز ۲۸ دسامبر، فروشندگان لوازم الکترونیک در تهران دست به اعتصاب زدند. اکونومیست نوشت: «بخش بزرگی از کالای آنان وارداتی است و در شرایط “سقوط آزاد” ارزش ریال، خرید و فروش برایشان تقریبا ناممکن شده است. این اعتصاب به سرعت به دیگر کسبوکارها سرایت کرد؛ بازاریان در بازار بزرگ تهران هم به آن پیوستند؛ بازاری که به طور سنتی، “دماسنج” سیاست در جمهوری اسلامی به شمار میرود.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
این گزارش با اشاره به این که خیابانها در تهران و بعد در شهرهایی چون اصفهان و شیراز شاهد تجمعات بود نوشت، شعارها خیلی زود از مطالبات صرفا اقتصادی عبور کرد؛ شعار “مرگ بر دیکتاتور” دیگر فقط مطالبه ثبات نرخ ارز نیست. در یک شهر کوچک در جنوب ایران هم گروهی از معترضان تلاش کردند وارد ساختمان شهرداری شوند.
روز ۳۱ دسامبر، مدارس و ادارات در ۲۱ استان تعطیل اعلام شد؛ به صورت رسمی به بهانه صرفهجویی در مصرف انرژی در هوای سرد، اما بسیاری از شهروندان آن را تلاشی برای جلوگیری از گسترش اعتراضات تعبیر کردند.
به نوشته این نشریه، شمار معترضان هنوز به مقیاس میلیونی سال ۲۰۰۹ نرسیده و بیشتر در حد “هزاران نفر” است، اما این بزرگترین موج اعتراض از سال ۲۰۲۲ وخیزش پس از مرگ مهسا امینی به شمار میرود. حاکمیت در شهرهای کوچک سختگیرانهتر برخورد کرده، اما در شهرهای بزرگ فعلا از رودررویی تمامعیار پرهیز کرده است؛ با این حال چند نفر کشته و بیش از صد نفر بازداشت شدهاند.
اقتصاد در سراشیبی و جامعه در حال جوشش
اکونومیست یادآور میشود که خشم عمومی ریشهای عمیق در فروپاشی اقتصادی دارد. ریال از زمان جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در ژوئن، بیش از ۴۰ درصد دیگر از ارزش خود را از دست داده و ماه گذشته به کف تاریخی حدود یکمیلیون و چهارصد هزار ریال در برابر یک دلارسقوط کرده است. حداقل دستمزد اگرچه در دو سال گذشته تقریبا دو برابر شده، اما هنوز به زحمت به حدود ۲ دلار در روز میرسد.
تورم سالهاست دو رقمی است و اکنون بالای ۴۰ درصد قرار دارد. همزمان، “کمبود مزمن انرژی و آب” به بخشی از زندگی روزمره بدل شده است؛ خاموشیهای برنامهریزینشده طی ماهها ادامه داشته و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور حکومت ایران، در نوامبر هشدار داده که اگر وضعیت آب بدتر شود، ممکن است بخشهایی از تهران نیازمند تخلیه اضطراری باشد.
این مشکلات به نوشته اکونومیست، برای ایرانیها آشناست؛ همان ترکیب “فقر، تورم، بیثباتی و فقدان افق” پیش از این نیز موجهای اعتراضی بزرگ در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ را تغذیه کرده بود. این نشریه تاکید میکند شاید خطاست اگر این اعتراضات را حوادثی جدا از هم ببینیم؛ تقریبا نیم قرن بعد از انقلاب ۱۹۷۹، ایران به کشوری تبدیل شده که “در حالت جوشش دائمی” است؛ با انفجارهای بزرگ هر چند سال یک بار و دهها حرکت کوچکتر میان آنها.
حاکمیتی ناتوان از اصلاح، اپوزیسیونی بدون رهبری
مسعود پزشکیان در انتخابات ۲۰۲۴ با وعده اصلاح روی کار آمد، اما اکونومیست مینویسد “اصلاح کشوری که توسط یک روحانی ۸۶ ساله اداره میشود که در برابر تغییر مقاومت میکند، کار سادهای نیست.” علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، حاضر نشده امتیازهای عمدهای در پرونده هستهای و موشکی بدهد که راه یک توافق با آمریکا و کاهش تحریمها را باز کند.
برخی مقامهای جمهوری اسلامی امیدوار بودند جنگ با اسرائیل نوعی “اثر پرچم” پایدار ایجاد کند؛ یعنی جامعه را حول تهدید خارجی بسیج کند و فضای داخلی را برای مدتی آرام سازد. در کنار کاهش نسبی فشار برای اجرای حجاب اجباری و استفاده از نمادهای ملیگرایانه و قهرمانان پیشااسلامی در تبلیغات شهری، قرار بود نوعی “ناسیونالیسم ایرانی” جای شکافهای سیاسی و اجتماعی را بگیرد. اما برای اکثریت ایرانیها “مسئله اصلی همچنان کاهش کیفیت مستمر زندگی روزمره است.”
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در واکنش به سقوط ریال، پزشکیان ۲۹ دسامبر رئیس بانک مرکزی را برکنار و عبدالناصر همتی، رئیس سابق این بانک را دوباره بر مسند نشاند؛ چهرهای که در مارس به خاطر تورم بالا از وزارت اقتصاد کنار گذاشته شده بود. بسیاری از ایرانیها این جابهجایی را به “جابهجا کردن صندلیها روی عرشه تایتانیک” تشبیه میکنند؛ تغییری در چهرهها بدون چشمانداز اصلاح ساختاری.
در عین حال، به نوشته اکونومیست، اپوزیسیون نیز پراکنده و بدون رهبری منسجم است. اکونومیست مینویسد برای موفقیت یک جنبش اعتراضی معمولا سه عنصر لازم است: “مقیاس وسیع، رهبری، و توان ایجاد شکاف در میان نخبگان حاکم”.
به باور نویسنده تحلیل این نشریه، در ایران فعلا هیچکدام به طور جدی دیده نمیشود و بسیاری از شهروندان ناراضی “ترجیح میدهند در خانه بمانند و حرکتهای اعتراضی شبکهای و بی سر هستند و نشانهای از جدا شدن چهرههای قدرتمند از ساختار حاکم دیده نمیشود.”
بر این اساس، این نشریه پیشبینی میکند که احتمال دارد موج کنونی نیز مانند دفعات پیش یا خاموش شود یا سرکوب گردد.
نتانیاهو و ترامپ؛ دو متغیر بیرونی در معادله
با این حال اکونومیست به دو کارت غیرقابل پیشبینی در معادله کنونی اشاره میکند: بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ.
به نوشته این گزارش، نخستوزیر اسرائیل مایل است دور تازهای از حملات هوایی علیه ایران را آغاز کند، آنهم در حالی که تهران برای بازسازی برنامه موشکهای بالستیک خود پس از ضربات ژوئن تلاش میکند. این موضوع یکی از محورهای دیدار نتانیاهو با ترامپ در اقامتگاه مارالاگو در ۲۹ دسامبر بوده است.
به گفته این مقاله، سایه جنگ احتمالی دیگر میتواند محاسبات سیاسی در تهران را به شکلی غیرقابل پیشبینی تغییر دهد؛ از یک سو امکان “بسیج ملی” به حاکمیت میدهد و از سوی دیگر خطر شکافهای تازه را بالا میبرد.
دومین متغیر، خود ترامپ است. او در ۲ ژانویه در پیامی هشدارآمیز خطاب به جمهوری اسلامی نوشت: اگر ایران “به شیوه معمول خود” با شلیک و کشتار معترضان برخورد کند، “ایالات متحده به کمک آنان خواهد آمد” و “آماده اقدام” است. تشخیص نیت واقعی پشت این گونه پیامها همیشه دشوار است، اما به نظر اکونومیست، حاکمان ایران به خوبی میدانند که تهدیدهای ترامپ را نباید صرفا حرف تو خالی دانست؛ او در دوره اول ریاستجمهوری قاسم سلیمانی، فرمانده ارشد نظامی حکومت ایران را ترور کرد و در دوره دوم تاسیسات هستهای این کشور را بمباران کرده است.
با وجود این، جمهوری اسلامی همانند دفعات گذشته در اعتراضات اخیر نیز شماری از معترضان را کشته است و اگر اعتراضات گستردهتر شود، احتمال کشتههای بیشتر وجود دارد. پرسش کلیدی که این نشریه طرح میکند این است: اگر تهران هشدار ترامپ را نادیده بگیرد، آیا او واقعا حاضر است به وعده “نجات معترضان” عمل کند؟ و این “اقدام” در عمل چه معنایی خواهد داشت؟ پاسخ، دستکم در حال حاضر، روشن نیست.
اکونومیست در جمعبندی تاکید میکند که این موج اعتراض لزوما به معنای “سقوط فوری” حکومت نیست؛ دیکتاتوریها اغلب تا لحظه فروپاشی ظاهری باثبات دارند. اما ترکیب جنگ، فروپاشی اقتصادی، بحران محیط زیست و حاکمیتی ناتوان از اصلاح، ایران را به کشوری تبدیل کرده که در آن “بروز دورهای خیزشهای بزرگ” عملا به بخشی از ساختار سیاسی بدل شده است. در این میان، انتخابهای نتانیاهو و ترامپ میتواند بر نحوه واکنش جمهوری اسلامی اثر بگذارد، اما سرنوشت این کشمکش، بیش و پیش از هر چیز، به توان و اراده خود جامعه ایران گره خورده است.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 3, 2026 | Uncategorized
در هفتمين روز اعتراضات سراسری در ايران و تداوم شعارهای تند عليه علی خامنهای و جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف، رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی تازهای بار ديگر اعتراضات را در چارچوب “جنگ نرم دشمن” تفسير کرد.روز هفتم موج تازه اعتراضات، با ادامه تجمعها در نقاطی از تهران و چند شهر ديگر همراه بود؛ ويدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی از تهران، قم، ياسوج و برخی شهرهای ديگر حاکی از ادامه شعارها عليه علی خامنهای و کلیت جمهوری اسلامی است. شعارهايی مانند “مرگ بر خامنهای” و “مرگ بر ديکتاتور” در اين تجمعها شنيده میشود و گزارشهای ميدانی از بهکارگيری گاز اشکآور و شليک برای متفرق کردن معترضان خبر میدهند.
همزمان با اوج گرفتن اعتراضات خيابانی، خامنهای در ديدار با خانوادههای کشتهشدگان “جنگ ۱۲ روزه” در تهران سخنرانی کرد؛ سخنرانیای که به طور گسترده از رسانههای رسمی پخش شد و بخش مهمی از آن به “جنگ نرم”، واکنش به اعتراض بازاریها و دستور سرکوب معترضان اختصاص داشت.
تأکيد خامنهای بر “جنگ نرم”
خامنهای در سخنرانی امروز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴، بار ديگر تصويری از فضای سياسی و رسانهای کشور ارائه کرد که در آن، به ادعای او، دشمنان جمهوری اسلامی پس از “شکستهای نظامی” به ابزار “شايعه، دروغ، تهمت و نفوذ” متوسل شدهاند و میکوشند مردم را دچار ترديد و نااميدی کنند. او با اشاره به روايت خود از تاريخ صدر اسلام، وضعيت امروز را با وضعيت حکومت علی ابن ابیطالب، امام اول شیعیان مقايسه کرد و گفت روش دشمنان “حکومت علوی” آن زمان، امروز نيز “عيناً” تکرار میشود.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
خامنهای بخش دیگری از سخنرانی خود را به صحبت درباره “جنگ نرم” اختصاص داد و گفت هدف اين جنگ “بیانگيزه و نااميد کردن مردم و ايجاد ترديد در ملت” است. او مدعی شد دشمن با خرج “ميلياردها دلار” برای رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و شبکههای اجتماعی میکوشد پيشرفتهای ايران را پنهان و جامعه را نسبت به توانايیهای خود بیاعتماد کند. او پرتاب همزمان سه ماهواره به فضا و “پيشرفتهای علمی” ادعا شده در حوزههای هوافضا، زيستفناوری، پزشکی، نانو و صنايع دفاعی را نمونهای از اين توانايیها دانست که به گفته او، “دشمن و بعضی در داخل” آنها را به مردم نمیگويند.
واکنش مستقيم به اعتراض بازاریها و بحران ارز
بخش ديگری ازسخنرانی خامنهای اما بهطور مستقيم به اعتراضهای روزهای اخير بازاریها و کسبه اختصاص داشت؛ اعتراضهايی که با اعتصاب در پاساژ علاءالدين و برخی راستههای بازار تهران آغاز شد و یکی از جرقههای اصلی موج تازه اعتراضات بود.
خامنهای از بازار و بازاریها به عنوان “وفادارترين اقشار به نظام و انقلاب” نام برد و گفت نمیتوان “به اسم بازار و بازاری با جمهوری اسلامی مقابله کرد”. او اعتراض بازاریها به سقوط ارزش پول ملی و بیثباتی محيط کسبوکار را “حرف درست” توصيف کرد و گفت: «کاسب “حق دارد” بگويد با اين شرايط نمیتواند کار کند» و مسئولان هم به گفته او اين مشکلات را پذيرفته و در پی “علاج” آن هستند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در عين حال، رهبر جمهوری اسلامی مرز روشنی ميان اعتراض اقتصادی و شعارهای سياسی ترسيم کرد و گفت مشکل آنجاست که “عدهای تحريکشده يا مزدور دشمن” پشت سر بازاریهای “مؤمن و انقلابی” قرار میگيرند و شعارهای “ضد اسلام، ضد ايران و ضد جمهوری اسلامی” طرح میکنند. او با تکرار ادبيات مرسوم خود، بار ديگر مدعی شد ميان “معترض” و “اغتشاشگر” فرق وجود دارد.
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه با صدور ضمنی دستور سرکوب گفت: «اعتراض بهجا است، اما “اعتراض غير از اغتشاش است” و مسئولان بايد با معترضان صحبت کنند، اما اغتشاشگر را بايد “سر جای خود نشاند”.
خامنهای همچنين بیثباتی بازار ارز و افزايش “بیحساب و کتاب” قيمت ارزهای خارجی را “طبيعی” ندانست و مدعی شد “دست دشمن” در اين بحران نقش دارد، هرچند تأکيد کرد مسئولان با “تدابير گوناگون” در پی مهار اين وضعيت هستند.
دعوت به وحدت و حمله لفظی به آمريکا در سايه اعتراضات
خامنهای در ادامه، بار ديگر بر “وحدت داخلی” و لزوم ايستادگی در برابر غرب، به ويژه آمريکا، تأکيد کرد. او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و درگيری مستقيم نظامی با ايالات متحده و اسرائيل، گفت مردم ايران در اين دوره “واقعيت آمريکا” را ديدند و حتی کسانی که پيش از اين مذاکره با واشنگتن را راهحل مشکلات میدانستند، فهميدند که به گفته او، آمريکا “وسط مذاکره” در حال طراحی جنگ بوده است.
خامنهای بار ديگر تأکيد کرد که جمهوری اسلامی در برابر فشار و تهديد کوتاه نخواهد آمد و آمريکا و متحدانش را “به زانو در خواهد آورد”.
فاصله خيابان و حاکميت؛ دو روايت متضاد از يک بحران
سخنرانی تازه خامنهای در حالی انجام میشود که براساس گزارشهای نهادهای حقوق بشری، از آغاز موج تازه اعتراضات و اعتصابات تاکنون دستکم ۱۰ نفر در شهرهای مختلف کشته و دهها نفر زخمی شدهاند و آمار بازداشتها به گفته ههنگاو، از ۸۰ نفر گذشته است؛ در ميان بازداشتشدگان چند زن و کودک نيز ديده میشوند. در ويدئوهای منتشرشده، شعارهای مستقيم عليه شخص خامنهای، نظام ولايت فقيه و سياستهای منطقهای جمهوری اسلامی بارها تکرار میشود و خشم عمومی از بحران اقتصادی، سرکوب سياسی و انباشت سالها نارضایتی اجتماعی را بازتاب میدهد.
در مقابل، خامنهای همچنان اعتراضها را در چارچوب “جنگ نرم دشمن”، “شايعهسازی” و “تحريک عوامل معاند” تفسير میکند و در حالی از “اعتراض بهجا” بازاریها سخن میگويد که شعارهای شنيدهشده در خيابان و مراسم خاکسپاری برخی قربانيان، تصويری کاملا سياسی و ساختارشکن از اين دور تازه اعتراضات ارائه میکند؛ شکافی که به نظر میرسد ميان روايت رسمی حاکميت و تجربه روزمره معترضان هر روز عميقتر میشود.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 3, 2026 | Uncategorized
رئیسجمهور آمریکا تصویری از مادورو، رئیسجمهور بازداشت شده ونزوئلا را منتشر کرد. ترامپ در پیام خود که در شبکه اجتماعی سوشال تروث منتشر شده نوشت که مادورو در حال حاضر در ناو جنگی آمریکایی یواساس آیوجیما به سر میبرد.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعهای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.
در “خبرگاه” میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
ترامپ تصویری از مادورو در بازداشت نیروهای آمریکا منتشر کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تصویری از نیکلاس مادورو، رئیسجمهور بازداشت شده ونزوئلا را منتشر کرد. ترامپ در
پیام خود که در شبکه اجتماعی سوشال تروث منتشر شده نوشت که مادورو در حال حاضر در ناو جنگی آمریکایی یواساس آیوجیما به سر میبرد.
او پیش از این گفته بود مادورو در مسیر نیویورک است و در آنجا با اتهامهای قاچاق مواد مخدر و تروریسم روبهرو خواهد شد.
در کنار مادورو در تصویر منتشر شده، فردی دیده میشود که به نظر میرسد یکی از ماموران اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا (دیایای) باشد.
در همین راستا ترامپ به خبرنگاران گفت: «اواخر دیشب و اوایل امروز، به دستور من، نیروهای مسلح ایالات متحده یک عملیات نظامی خارقالعاده را در پایتخت ونزوئلا انجام دادند، با قدرت نظامی قاطع آمریکا.»
رئیسجمهور آمریکا افزود: «از هوا، زمین و دریا برای آغاز یک یورش چشمگیر استفاده شد و این یورشی بود که مردم از زمان جنگ جهانی دوم مانند آن را ندیدهاند.»
ترامپ در ادامه با تقدیر از نیروهای مسلح آمریکا گفت که هدف حمله به یک “دژ نظامی بهشدت مستحکم در قلب کاراکاس” این بود که “دیکتاتور یاغی، نیکلاس مادورو، به دست عدالت سپرده شود.”
رئیسجمهور آمریکا افزود: «این یکی از خیرهکنندهترین، موثرترین و قدرتمندترین نمایشهای توان و شایستگی نظامی آمریکا در تاریخ ایالات متحده بود.»
ترامپ در ادامه با اشاره به مساله خلا قدرت در ونزوئلا گفت: «ما کشور را اداره خواهیم کرد تا زمانی که بتوانیم یک گذار امن، مناسب و سنجیده انجام دهیم.»
او افزود: «ما نمیخواهیم درگیر این باشیم که شخص دیگری روی کار بیاید. و همان وضعیتی را داشته باشیم که در یک دوره طولانی از سالها داشتیم.»
دستور تخلیههای بیشتری در مناطق درگیر در شرق اوکراین صادر شد
مقامهای اوکراین امروز شنبه سوم ژانویه (۱۳ دی) دستور تخلیههای بیشتری را از مناطق درگیر در شرق این کشور صادر کردهاند.
بر اساس این تصمیم، بیش از سه هزار کودک و والدین آنها از ۴۴ منطقه که در خط مقدم جبهه در استانهای زاپوریژیا و دنیپروپتروفسک قرار دارند، به مناطق امن منتقل خواهند شد.
در مورد دلایل این تصمیم، در پیامرسان تلگرام به “وضعیت دشوار امنیتی” اشاره شده است. طبق این گزارش، در روزهای پایانی ماه دسامبر نیز در استان چرنیهیف در شمال اوکراین تخلیههایی صورت گرفته بود.
همچنین اعلام شده که از اواسط سال ۲۰۲۵ تاکنون، در مجموع حدود ۱۵۰ هزار نفر از مناطق خط مقدم به مناطق امنتر منتقل شدهاند.
اتحادیه اروپا از “بالاترین نرخ اخراج” مهاجران از ۲۰۱۹ تاکنون خبر داد
شمار مهاجران اخراجشده از اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ میلادی، از سال ۲۰۱۹ به این سو سابقه نداشته است.
ماگنوس برونر، کمیسر امور داخلی اتحادیه اروپا، به روزنامه “ولت ام زونتاگ” گفت: «نرخ اخراج در ۹ ماههای نخست از ۱۹ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۲۷ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. بدین ترتیب، ما در سال ۲۰۲۵ به احتمال زیاد به بالاترین نرخ اخراج از سال ۲۰۱۹ بدینسو دست خواهیم یافت.» این مقام اتریشی اتحادیه اروپا در عین حال افزود که این میزان “به هیچ وجه کافی نیست.”
به گفته این کمیسر اتحادیه اروپا: «ما باید در همه جبههها با مهاجرت غیرقانونی مقابله کنیم. این به معنای اخراج مداوم کسانی است که حق اقامت خود در اتحادیه اروپا را از دست دادهاند.»
به گفته او، این همچنین به معنای “رد سریع افرادی با چشمانداز اندک برای دریافت پناهندگی” و نیز «همکاری نزدیک با کشورهای ثالث است تا افراد اصلاً راهی مسیرهای خطرناک فرار نشوند.»
کشورهای عضو اتحادیه اروپا اوایل دسامبر گذشته در بروکسل به توافقهای گستردهای در مسائل کلیدی سیاست مهاجرتی دست یافتند. از جمله، آنها میخواهند فشار بر پناهجویان رد شده را افزایش دهند و روند اخراجها را کارآمدتر کنند. همچنین قرار است ایجاد مراکز مناقشهبرانگیز بازگشت در کشورهای ثالث خارج از اتحادیه اروپا در آینده امکانپذیر شود.
برق ۵۰ هزار خانوار برلینی قطع شد
در هوای سرد و همزمان با بارش برف در برلین، دهها هزار نفر در جنوب غرب پایتخت آلمان بدون برق ماندهاند.
به گزارش خبرگزاری آلمان، اپراتور برق پایتخت آلمان، “اشترومنتس برلین”، اعلام کرد که پس از آتشسوزی در یک سازه عبور کابلهای برق، برق ۵۰ هزار خانوار و دو هزار واحد تجاری در جنوب غربی این کلانشهر قطع شده است.
هنریک بویستر، سخنگوی این شرکت، گفت: «هنوز مشخص نیست که برق دقیقاً چه زمانی دوباره وصل خواهد شد.» به گفته او، روند وصل مجدد برق، به تدریج صورت خواهد گرفت.
او علت این اختلال را آتشسوزی در یک سازه عبور کابلهای برق عنوان کرد که به چندین کابل منتهی به نیروگاه “لیشترفلده” در همان نزدیکی آسیب رسانده است.
به گفته سخنگوی این شرکت، آتشسوزی اینک مهار شده است، اما علت آن هنوز مشخص نیست.
جمهوری اسلامی حمله آمریکا به ونزوئلا را محکوم کرد
جمهوری اسلامی ایران متحد و همپیمان ونزوئلا، حمله نظامی آمریکا به این کشور را “نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ونزوئلا” دانست و آن را محکوم کرد.
بیشتر بخوانید: رسانههای آمریکا: دونالد ترامپ دستور حمله به ونزوئلا را صادر کرد
وزارت امور خارجه ایران از شورای امنیت سازمان ملل خواست که “فورا برای متوقف کردن این تجاوز غیرقانونی اقدام کند” و “مسئولان این اقدام را پاسخگو سازد”.
کمیسر حقوق بشر سازمان ملل نسبت به اعتراضات در ایران ابراز نگرانی کرد
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده است که اعتراضات جاری در ایران و گزارشهای مربوط به خشونت را با نگرانی دنبال میکند و از مقامهای جمهوری اسلامی خواسته به حقوق بنیادین شهروندان احترام بگذارند.
او با تاکید بر حق اعتراض مسالمتآمیز گفته است: «همه افراد باید بتوانند بهصورت مسالمتآمیز اعتراض کنند و دیدگاهها و مطالبات خود را آزادانه بیان کنند.»
او همچنین از مقامهای ایران خواسته است حقوق مربوط به آزادی بیان، آزادی تشکل و برگزاری تجمعات مسالمتآمیز را رعایت کنند.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل این موضع را در شرایطی مطرح کرده است که اعتراضات در ایران ادامه دارد و توجه نهادهای بینالمللی حقوق بشر را به خود جلب کرده است.
میخایلو فدوروف، به عنوان وزیر دفاع جدید اوکراین معرفی شد
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین از تغییرات تازه در ساختار دفاعی و امنیتی کشورش خبر داده و اعلام کرده است که وزیر دفاع، تنها شش ماه پس از انتصاب، کنار گذاشته خواهد شد.
زلنسکی گفته است، میخایلو فدوروف، معاون نخستوزیر و وزیر تحول دیجیتال، را بهعنوان وزیر دفاع جدید معرفی کرده است. او قرار است جایگزین دنیس شمیهال شود که تابستان گذشته این سمت را بر عهده گرفته بود. این انتصاب هنوز باید به تایید پارلمان برسد.
رئیس جمهوری اوکراین در پیامی ویدئویی گفت، فدوروف در توسعه فناوریهای نوین دفاعی، بهویژه استفاده از پهپادها، نقش فعالی داشته و این تغییر بخشی از “بازتنظیم اساسی” دستگاه دفاعی کشور است.
بیشتر بخوانید: زلنسکی: به دنبال پایان جنگ هستیم، اما نه به هر قیمت
همزمان، کیریلو بودانوف، رئیس پیشین اطلاعات نظامی، بهعنوان رئیس جدید دفتر ریاستجمهوری منصوب شده است. به گفته زلنسکی، اوکراین اکنون بیش از هر زمان دیگر نیازمند تمرکز بر امنیت، تقویت توان دفاعی و پیشبرد مسیر دیپلماسی است.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 2, 2026 | Uncategorized
سرمقاله جدید وال استریت ژورنال با اشاره به موج تازه اعتراضها در ایران، این ناآرامیها را نشانه اوج گرفتن خشم عمومی از حکومت میداند و از رییس جمهور آمریکا میخواهد برای اعمال فشار سیاسی بیشتر اقدام کند.هیات تحریریه وال استریت ژورنال در سرمقالهای با عنوان “درباره اعتراضهای تازه ایران” نوشته است که خیزشهای جدید در شهرهای مختلف ایران، آن هم تنها چند ماه پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، نشان میدهد پیشبینیهایی که از “همبستگی مردم با رژیم در صورت حمله نظامی” سخن میگفتند اشتباه بوده است. این سرمقاله خواستار حمایت عملی واشنگتن از معترضان، حفظ و تشدید فشار اقتصادی و اجرای قوانین حقوق بشری علیه مقامات حکومت ایران شده است.
موج جدید اعتراضها؛ از بازار تهران تا دانشگاهها
به نوشته وال استریت ژورنال، اعتراضها ابتدا از میان بازاریها و کسبه در بازار بزرگ تهران و در واکنش به سقوط ارزش ریال و جهش تورم شروع شده، اما به سرعت به شهرهای دیگر و گروههای اجتماعی متفاوت سرایت کرده است.
این سرمقاله مینویسد که در کنار بازاریان، دانشجویان، رانندگان کامیون و رانندگان اتوبوس نیز به صف معترضان پیوستهاند و “نارضایتی اقتصادی” با شعارهای سیاسی گره خورده است. به نقل از این روزنامه، در شمال غرب ایران شعار “مرگ بر دیکتاتور” سر داده شده و در تهران معترضان فریاد زدهاند: «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران.»
سرمقاله تاکید میکند که تورم بالای حدود چهل و دو درصد، سقوط چهل درصدی ارزش پول ملی پس از جنگ خرداد و بحران آب و انرژی، بستر اصلی این اعتراضها را شکل داده و همین ترکیب مطالبات معیشتی و سیاسی، اعتراضها را برای حاکمیت خطرناکتر کرده است.
واکنش حکومت؛ از برکناری رییس بانک مرکزی تا بازگشت سرکوب
وال استریت ژورنال مینویسد که جمهوری اسلامی در روزهای اول، برخلاف گذشته، با احتیاط بیشتری واکنش نشان داد و به نظر میرسید حاکمان، “خطر یک خیزش گسترده ضدحکومتی” را درک کردهاند.
در این سرمقاله آمده است که حکومت در ادامه، رییس بانک مرکزی را برکنار کرد و رییس جمهور “اصلاحطلب”، مسعود پزشکیان را با وعده گفتوگو به صحنه فرستاد؛ در حالی که به نوشته این روزنامه، مردم میدانند قدرت واقعی در دست علی خامنهای است که در پشت صحنه سکوت کرده است.
به باور نویسندگان سرمقاله، با گسترش اعتراضها، حکومت به الگوی آشنای خود برگشته و بار دیگر دست به بازداشتهای گسترده و استفاده از زده است. این روزنامه با استناد به گزارشهای حقوق بشری یادآوری میکند که جمهوری اسلامی گفته است در جریان جنگ خرداد دستکم بیست و یک هزار نفر را بازداشت کرده و سازمانهای حقوق بشری از اعدام دستکم بین هزار و پانصد تا دو هزار نفر از آن زمان تاکنون خبر دادهاند؛ بسیاری از این اعدامها به نوشته این سرمقاله “در خفا” انجام شده است.
توصیه به واشنگتن: کمک واقعی، نه سکوت در برابر سرکوب
در بخش دیگری از این سرمقاله، هیات تحریریه وال استریت ژورنال اعتراضهای تازه در ایران را فرصتی برای سیاست آمریکا میداند و مینویسد که واشنگتن باید نشان بدهد در کنار مردم ایران ایستاده است.
سرمقاله با اشاره به رویکرد باراک اوباما در سال ۱۳۸۸ مینویسد که سکوت آن زمان در برابر سرکوب جنبش اعتراضی، به امید دستیابی به توافق هستهای، “اشتباهگ بود و هشدار میدهد که ترامپ نیز نباید همان مسیر را تکرار کند.
وال استریت ژورنال تاکید میکند اگر جمهوری اسلامی واقعا خواهان توافق هستهای بود، پس از جنگ، میتوانست به میز مذاکره بازگردد، اما همچنان بر غنیسازی داخلی اورانیوم و بازسازی سریع زرادخانه موشکی تاکید دارد؛ موشکهایی که میتوانند به اسرائیل و پایگاههای آمریکا برسند.
به نوشته این روزنامه، پیامهای وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی کافی نیست و “معترضانی که جان خود را به خطر انداختهاند، شایسته حمایت معنادارتر هستند.”
از جمله اقداماتی که پیشنهاد شده، کمک به باز کردن دسترسی به اینترنت هنگام قطع ارتباط، افشای هویت عاملان سرکوب و اجرای کامل “قانون مهسا امینی برای تحریم مقامات مسئول نقض حقوق بشر” است.
در همین راستا مایک پنس، معاون ترامپ در دوره پیشین ریاست جمهوری او ضمن بازنشر این مقاله در حساب کاربری خودش در پست دیگری در شبکه اکس نوشت: «هیچ رژیم سرکوبگری نمیتواند تا ابد دوام بیاورد. در قلب هر انسانی آتشی خاموشنشدنی وجود دارد که برای آزادی میسوزد. همانطور که اتحاد جماهیر شوروی زیر بار خطاهای خود فرو ریخت، سرنوشت ستمگران ایران نیز چنین خواهد بود. باشد که سال ۲۰۲۶ سالی باشد که سپیده دم یک ایران آزاد و دموکراتیک را شاهد باشیم!»
فشار اقتصادی؛ محور اصلی پیشنهاد وال استریت ژورنال
در این سرمقاله، حفظ و تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی “اهمیت کلیدی” دارد. به نوشته وال استریت ژورنال، مهمترین اهرم، اجرای جدی تحریمهای نفتی است.
این روزنامه با مقایسه سیاست آمریکا در قبال ونزوئلا و ایران مینویسد که واشنگتن در عمل علیه صادرات نفت ایران بسیار کماثر عمل کرده است. به گفته نویسندگان، ایران با وجود تحریمها توانسته صادرات نفت خود را به حدود دو میلیون بشکه در روز برساند؛ رقمی که این روزنامه آن را “۲۰ برابر هدف اعلامشده آمریکا” توصیف میکند و آن را “تمسخر کارزار فشار حداکثری” میداند.
در ادامه این مقاله تاکید شده است که خامنهای برای حفظ وفاداری فرماندهان و نیروهای مسلح به درآمد نفتی نیاز دارد و اگر این منبع مالی به شکل جدی قطع شود، “وفاداری نیروهای سرکوبگر ممکن است تغییر کند.”
