سالگرد مهسا؛ جنبش “زن، زندگی، آزادی” نقطه عطف در تاریخ ایران

سالگرد مهسا؛ جنبش “زن، زندگی، آزادی” نقطه عطف در تاریخ ایران

در آستانه سالروز کشته شدن مهسا ژینا امینی، برخی چهره‌های سرشناس با یادی از او که به نمادی از مقاومت تبدیل شد، اعلام کرده‌اند، “این جنبش تغییرات مهم و ماندگاری در جامعه ایجاد کرده و دستاوردهای آن همچنان ادامه دارد.”کشته شدن مهسا ژینا امینی که جرقه‌ای برای آغاز اعتراضات سراسری “زن، زندگی، آزادی” بود، به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اعتراضی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد و نه تنها بسیاری از چهره‌های سرشناس سیاسی، هنری و فرهنگی در آستانه سالروز کشته شدن او به دستاوردهای این جنبش پرداخته‌اند، کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز با به اشتراک گذاشتن آنچه در این سه سال در زندگی آنها تغییر کرده، یاد او را گرامی داشتند.

صدیقه وسمقی: جنبش “زن، زندگی، آزادی” نقطه عطفی تاریخی در ایران است

صدیقه وسمقی، نویسنده و اسلام‌پژوه در آستانه سالگرد کشته شدن مهسا امینی با انتشار ویدیویی در صفحه اینستاگرام خود، جنبش “زن، زندگی، آزادی” را نقطه عطفی تاریخی در ایران توصیف کرد و گفت: «قتل مهسا در سال ۱۴۰۱ جرقه‌ای شد برای جنبشی که سال‌ها در حال شکل‌گیری بود و مهم‌ترین دستاورد این جنبش، حضور زنان در متن جامعه است.»

به اعتقاد وسمقی، زنان در جریان این جنبش توانستند خود را از حاشیه به متن بیاورند و نشان دهند شایستگی و صلاحیت حضور در مرکز جامعه را دارند.

بیشتر بخوانید: صدیقه وسمقی خامنه‌ای را مسئول تمام “پیامدهای حجاب اجباری” دانست

وسمقی که در جریان همین جنبش به حجاب اجباری خود پایان داد، با بیان اینکه “این جنبش ثابت کرد، زنان نیرویی آگاه و قدرتمندند که توانسته‌اند نگاه جامعه و حتی بسیاری از دینداران را نسبت به برابری تغییر دهند، تاکید کرد: «این حرکت را نمی‌توان صرفا به مسئله حجاب اجباری تقلیل داد. این جنبش با آگاهی گره خورده و به همین دلیل امکان بازگشت به عقب وجود ندارد. امروز بسیاری از مردان، مدافع حقوق زنان هستند و برابری جنسیتی و حقوق بشر به گفتمانی مسلط در جامعه تبدیل شده است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او همچنین خاطرنشان کرد، این جنبش علاوه بر به متن آوردن زنان، اهمیت حقوق فردی را نیز برجسته کرده و جامعه را به این درک رسانده که تبعیض، چه به دلیل جنسیت، چه قومیت و چه مذهب، ریشه بی‌عدالتی و ظلم است.

نرگس محمدی: دستاوردهای این جنبش همچنان ادامه دارد

نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل نیز با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به سالروز کشته شدن مهسا امینی نوشت: «… روزی که چشمان مهسا (ژینا) امینی به دست ظالم بسته شد اما چشمان جهان را به روی تبعیض و ستم و سرکوب جمهوری اسلامی علیه مردم ایران، به‌ویژه زنان و جوانان، گشود.»

او با اشاره به اینکه سه سال از کشتار، زندان، شکنجه و اعدام جوانان، سه سال از زندگی، پویایی و امید مردم ایران و سه سال سرشار از مقاومت و مبارزه گذشت، همچنین در گفت‌و‌گویی اختصاصی با تلویزیون ایران اینترنشنال گفت: «این جنبش تغییرات مهم و ماندگاری در جامعه ایجاد کرده و دستاوردهای آن همچنان ادامه دارد.»

زهرا رهنورد: کشته شدن مظلومانه مهسا امینی، شلاقی بر وجدان ملت فرود آورد

در حالی که در آستانه سومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت‌ ارشاد، ایرانیان خارج کشور در مراسم و تجمعات مختلف در چندین شهر جهان، یاد او را گرامی داشتند، زهرا رهنورد، از رهبران در حصر جنبش سبز نیز در پیامی نوشت: «کشته شدن مظلومانه مهسا امینی به دست حکومت به‌بهانه حجاب اجباری، مثل هر اجباری از نمادهای دیکتاتوری، شلاقی بر وجدان ملت، به‌ویژه زنان و جوانان فرود آورد.»

در بخش دیگری از این پیام آمده است: «در دنیای مدرن، حتی در میان کشورهای رو به توسعه، زنان ایران در عین داشتن توانایی‌های درخشان و استعدادهای چشمگیر و شجاعت‌های تاریخی، با هر درجه از علم و معرفت که باشند، جزو سرکوب‌شده‌ترین زنان جهان هستند؛ زیرا ساختار دیکتاتوری حکومت در کنار فرهنگ واپسگرای حاکمان و قوانین ظالمانه و بی‌مبنایی که براساس تبعیض جنسیتی تدوین و تصویب شده، زنان را در چنان بن‌بستی قرار داده که مفری برای زندگی شادمانه براساس آزادی و اختیار و کرامت انسانی برای آنان باقی نگذاشته است.»

رهنورد همچنین تاکید کرده است، “جنبش مهسا، بیداری پایان‌ناپذیری را تداوم بخشیده است.”

پانته‌آ بهرام: نام تو یادآور آغاز دورانی تازه است

پانته‌آ بهرام، بازیگری که او نیز در جریان جنبش مهسا، حجاب از سر برداشت و از آن زمان تاکنون در سینمای ایران ممنوع‌الکار است نیز با اشاره به استوری پدر مهسا، در اینستاگرام نوشت: «نام تو یادآور آغاز دورانی تازه است. روزگاری که خودمان با دلیری و ترس و سرکشی و خشم و خون و گاهی دیوانگی، ساختیم، درود بر دخترها.»

امجد امینی، پدر مهسا امینی، چند روز پیش، در آستانه سالگرد کشته شدن دخترش در بازداشت گشت ارشاد، با انتشار تصویری از او نوشت: «مهسا (ژینای) عالم‌تابم، نامت هنوز ورد زبان‌هاست که در دل هر انسانی جای دارد. یاد و نامت گرامی باد.»

گوهر عشقی: خون مهسا سندی آشکار از بی‌عدالتی و سرکوب در ایران است

گوهر عشقی، فعال مدنی و مادر ستار بهشتی، وبلاگ نویس زندانی که سال ۱۳۹۱ بر اثر شکنجه در زندان کشته شد نیز در آستانه سالروز کشته شدن مهسا امینی اعلام کرد، خون مهسا هم‌چون خون فرزندش ستار و هزاران جوان دیگر، سندی آشکار از بی‌عدالتی و سرکوب در ایران است.

در این پیام که در صفحه اینستاگرام منتسب به گوهر عشقی منتشر شده، آمده است: «مادری که فرزندش را از دست داده، دیگر چیزی برای باختن ندارد. ما مادران دادخواه، عقب نمی‌نشینیم، سکوت نمی‌کنیم، و به هیچ قدرتی تعظیم نخواهیم کرد. این راه، راهی دشوار و پرسنگلاخ است اما ایمان دارم که با همبستگی، پایداری و ایستادگی، سرانجام عدالت و آزادی بر این خاک سایه خواهد افکند.»

بیشتر بخوانید: تاکید سه تشکل کارگری و فرهنگی بر تداوم جنبش زن، زندگی، آزادی

او در این پیام با بیان اینکه “مهسا نمرده است؛ نام و یاد او زنده است و هر روز در جان ما جوانه می‌زند” نوشته است: «من، گوهر عشقی، به‌عنوان مادری که زخم بر زخم دارد، به شما می‌گویم، یاد مهسا، ستار و همه جان‌باختگان این سرزمین را زنده نگه دارید. تا عدالت، تا آزادی، تا روزی که هیچ مادری داغ فرزندش را به خاطر ستمگری به دل نگیرد.»

جعفر پناهی: مهسا در نگاه دخترانی که موهایشان را به باد سپرده‌اند، نفس می‌کشد

جعفر پناهی، کارگردان و برنده جایزه نخل طلای فستیوال فیلم کن فرانسه نیز با انتشار پستی در اینستاگرام با اشاره به سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی نوشت: «۲۵ شهریور یادآور حقیقتی است که با خون مهسا آشکار شد. مهسا امینی دختری ساده بود اما جانش را که گرفتند، پرده‌ای از دروغ کنار رفت و نسلی برخاست که تصمیم گرفت دیگر سکوت نکند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پناهی با بیان اینکه “با کشتار و ارعاب می‌خواستند سکوت را حاکم کنند اما فریادی بزرگ‌تر پژواک پیدا کرد” افزود: «از آن روز، هیچ چیز مثل قبل نیست، خیابان دیگر آن خیابان نیست، شهر دیگر آن شهر نیست، ما دیگر آن انسان‌های پیشین نیستیم، خون مهسا و صدها تن اجازه نمی‌دهد که دیگر هیچ چیز عادی به نظر برسد.»

این کارگردان مشهور سینما با اشاره به اینکه “۲۵ شهریور یادآور این است که ما به عقب باز نمی‌گردیم” نوشت: «مهسا نمرده است؛ او در هر نگاهِ سرکش، در هر قابی که سانسور را می‌شکند، در هر فریادی که آزادی می‌طلبد، زنده است. او در نگاه دخترانی که موهایشان را به باد سپرده‌اند نفس می‌کشد.»

کاربران شبکه‌های اجتماعی از “تغییر بزرگ” می‌گویند

علاوه بر این چهره‌های سرشناس، بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز با گرامی‌داشت یاد مهسا امینی به انتشار تجربیات شخصی خود و تغییراتی که به واسطه این جنبش در زندگی‌شان ایجاد شده نوشته‌اند.

کاربری در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «هیچکس باور نمی‌کنه این اتفاق چه تحول عظیمی تو خانواده من ایجاد کرد، چه برسه به جامعه. یه کسایی دست کشیدن از عقاید و تعصباتشون که اصلا فکرش رو هم نمی‌کردیم. زندگی برای ما خیلی آسون‌تر از قبل شد؛ البته که از این بهتر هم می‌شه.»

شورای عالی امنیت ملی: توافق با آژانس مصوب این شورا بوده است

شورای عالی امنیت ملی: توافق با آژانس مصوب این شورا بوده است

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران می‌گوید متنی که در قاهره میان وزیر خارجه و مدیرکل آژانس‌بین‌المللی انرژی اتمی به امضا رسید، پیش‌تر در کمیته هسته‌ای این شورا بررسی و تصویب شده بود.دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران روز یکشنبه ۲۳ شهریورماه (۱۴ سپتامبر) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد تفاهم‌نامه‌ای که میان عباس عراقچی‌، وزیر خارجه و رافائل گروسی، دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قاهره به امضا رسیده، در مجموع همان چیزی است که مصوب کمیته هسته‌ای این شورا بوده است. در این بیانیه گفته شده متن ترتیبات توافق‌شده میان عراقچی و گروسی در این کمیته که از مسئولان ارشد نهادهای مختلف ذیربط تشکیل شده، مورد بررسی قرار گرفته و این کمیته “در همه ادوار از جانب شورای عالی امنیت ملی مأذون به تصمیم‌گیری بوده و در این زمان نیز طبق روال معمول عمل کرده است.”

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی همچنین اعلام کرده است در مورد تأسیسات هسته‌ای تحت نظارت آژانس که در جریان جنگ ۱۲ روزه توسط اسرائیل و آمریکا بمباران شدند، “پس از ایجاد شرایط لازم امنیتی و ایمنی”، ایران صرفا گزارش خود را پس از کسب نظر این شورا به آژانس ارائه می‌کند.

رافائل گروسی گفته بود توافق تازه با تهران زمینه دسترسی بازرسان آژانس به “همه تأسیسات هسته‌ای ایران” را فراهم می‌کند. او این توافق را سرآغاز همکاری جامع میان ایران و آژانس خوانده و افزوده بود توافق امضاشده گزارش‌دهی درباره مواد موجود در سایت‌هایی را نیز که در حملات اسرائیل هدف قرار گرفته‌اند، شامل می‌شود.

با این حال عباس عراقچی اندکی بعد در روایتی متناقض اظهار داشت در چارچوب توافق جدید، “هیچ دسترسی به بازرسان آژانس داده نمی‌شود، مگر در مورد تعویض سوخت نیروگاه بوشهر.”

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در بیانیه خود نوشته است: «در مرحله بعد، روش‌های اجرایی همکاری بین ایران و آژانس در خصوص گزارش ارسالی به آژانس، باید بین طرفین توافق شده و از جمله طبق رویه داخلی اجرای هرگونه اقدامی باید به تأیید شورای عالی امنیت ملی برسد.»

این بیانیه تهدید کرده چنانچه هر گونه “اقدام خصمانه‌ای” از جمله بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران صورت بگیرد، اجرای این ترتیبات متوقف می‌شود.

عراقچی شامگاه شنبه در پیامی در شبکه اکس هشدار داد اگر بریتانیا، فرانسه و آلمان مکانیسم ماشه علیه ایران را به اجرا بگذارند، “همه چیز از دست‌شان می‌رود.” او نوشت: «تعبیر دقیق‌تر برای دوراهی سخت پیش روی سه کشور اروپایی آن است که “استفاده کنی از دستت رفته”؛ و شاید بهتر باشد بگوییم: استفاده کنی همه چیز از دستت رفته.»

ایالات متحده آمریکا و تروئیکای اروپایی، با نزدیک شدن به مهلت تعیین شده برای فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگرداندن تمامی تحریم‌های سازمان ملل متحد بار دیگر به جمهوری اسلامی هشدار داده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بریتانیا، آلمان و فرانسه چهارشنبه ۱۰ سپتامبر (۱۹ شهریور) با انتشار بیانیه‌مشترکی در جلسه شورای حکام، ضمن تاکید بر این ‌که حکومت ایران باید فورا همکاری خود با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کردند که خودداری جمهوری اسلامی از عمل به تعهدات برجامی و نیز توقف همکاری‌های پادمانی، توانایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را برای نتیجه‌گیری در خصوص ماهیت برنامه اتمی ایران “به شدت مختل کرده است”.

شورای حکام آژانس همچنین در سومین روز نشست فصلی خود، در جریان بررسی پرونده ایران، بیانیه مشترک سه کشور آلمان، فرانسه و بریتانیا را قرائت کرد. در این بیانیه گفته شد با وجود آغاز روند فعال‌سازی مکانیسم ماشه، در صورتی که جمهوری اسلامی شروط این کشورها را برآورده کند، بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌تواند به تعویق بیفتد.

ارزیابی اسرائیل ادعای “نابودی کامل” برنامه هسته‌ای ایران را رد می‌کند

ارزیابی اسرائیل ادعای “نابودی کامل” برنامه هسته‌ای ایران را رد می‌کند

به‌نوشته نشریه لوموند، ارزیابی محرمانه‌ای که اوایل سپتامبر از سوی مقام‌های اطلاعاتی اسرائیل به دولت فرانسه ارائه شده، می‌گوید با وجود تخریب گسترده در فردو و نطنز، برنامهٔ هسته‌ای ایران “کاملاً از بین نرفته” است.طبق روایت لوموند از یک منبع نزدیک به کاخ الیزه، اسرائیل به پاریس اطلاع داده که “کارخانه‌های ساخت سانتریفیوژ و بخش عمدهٔ تأسیسات غنی‌سازی” خصوصاً در فردو و نطنز، هدف قرار گرفته و نابود شده‌اند، اما ایران هنوز “بخشی از تجهیزات و توان” خود را حفظ کرده است؛ به‌قدری که هرچند شروع دوباره در کوتاه‌مدت دشوار است، “صرفاً به زمان نیاز دارد”. به‌گفتهٔ همین ارزیابی، تهران تمام موجودی لازم برای یک بمب بالقوه را نگاه داشته و حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم در حالت گازی در اختیار دارد.

فاصله تا سلاح؛ از غنای ۹۰درصد تا فلزسازی و سامانهٔ پرتاب

منابع اسرائیلی به لوموند گفته‌اند غنای ۹۰درصد به‌تنهایی به‌معنای سلاح نیست؛ اورانیوم در این مرحله هنوز گاز است و باید به فلز اورانیوم تبدیل شود، فرآیندی با دانش فنی بسیار پیچیده که متغیرهای ناشناخته‌ای دربارهٔ توان ایران در این زمینه باقی است. علاوه بر این، موضوع سامانهٔ تحویلی (پرتاب) نیز قطعی نشده، هرچند پروژه‌های پیشرفته‌ای گزارش شده است.

چرا برای پاریس مهم است؟ قطع ارتباط دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا با اروپا

لوموند می‌نویسد این تبادل برای فرانسه حیاتی‌تر شده، زیرا از اواخر ژوئن، نهادهای اطلاعاتی آمریکا (CIA، DIA، NSA) به‌دستور کاخ سفید از هرگونه همکاری با شرکای اروپایی در موضوع هسته‌ای ایران منع شده‌اند؛ تصمیمی همسو با ادعای دونالد ترامپ در ۲۶ ژوئن مبنی بر نابودی کامل برنامهٔ هسته‌ای ایران. ۲۲ اوت نیز رئیس آژانس اطلاعات دفاعی ایالات متحده ( DIA)، ژنرال جفری کروز، پس از انتشار گزارشی که نتیجه می‌گرفت برنامهٔ ایران چند سال به تأخیر افتاده اما نابود نشده، برکنار شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در ۱۰ ژوئیه، عباس عراقچی در گفت‌وگو با لوموند گفت باور به نابودی برنامه محاسبه‌ای، غلط است و هشدار داد که «رقابت تسلیحاتی هسته‌ای دوباره شعله‌ور شده است». این اظهارات در تضاد مستقیم با ادعای ۲۶ ژوئن رئیس‌جمهور آمریکا قرار گرفت که گزارش‌های خلاف آن را “اخبار جعلی” خوانده بود.

گزینه‌های تل‌آویو؛ حملهٔ دوباره روی میز و شروط یک توافق

بر پایهٔ همین گفت‌وگوها، اسرائیل می‌گوید سطح رصد اطلاعاتی‌اش در ایران بسیار بالاست و با اتکاء به منابع انسانی و حسگرهای فنی، هر نشانه‌ای از بازگشت برنامه را تشخیص می‌دهد، از جمله با رهگیری ایجاد آزمایشگاه‌های تازه. مقام‌های اسرائیلی به فرانسوی‌ها گفته‌اند اگر برنامه شتاب بگیرد، حملات هوایی و عملیات کماندویی دوباره محتمل است؛ این‌بار با تمرکز بر اهداف سیاسی و اقتصادیِ حاکمیت، نه صرفاً زیرساخت‌های هسته‌ای.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

درعین‌حال، تل‌آویو اصل توافق را منتفی نمی‌داند، اما توقف کامل غنی‌سازیو قطع حمایت از نیابتی‌ها (حزب‌الله و انصارالله) را به عنوان شرط عنوان کرده است. اسرائیل همچنین اذعان کرده که در صورت بازسازی پدافند هوایی آسیب‌دیده ایران، امکان عملیات گسترده علیه جمهوری اسلامی متحمل است.

تبادل زندانیان ایران و فرانسه؛ دیپلماسی گروگانگیری یا ابتکار دیپلماتیک؟

تبادل زندانیان ایران و فرانسه؛ دیپلماسی گروگانگیری یا ابتکار دیپلماتیک؟

عباس عراقچی از نهایی شدن مذاکرات برای تبادل زندانیان ایران و فرانسه خبر داد. کارشناسان این اقدام را بخشی از “دیپلماسی گروگانگیری” می‌دانند که بیش از آنکه دستاوردی داشته باشد، به اعتبار بین‌المللی ایران آسیب می‌زند.عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرده است که مذاکرات برای تبادل زندانیان میان تهران و پاریس به مراحل نهایی رسیده و “در روزهای آینده” اجرا خواهد شد. او شامگاه پنجشنبه ۲۰ شهریور (۱۱ سپتامبر) در گفت‌وگو با صداوسیما گفت: «تبادل مهدیه اسفندیاری با زندانیان فرانسوی در ایران به مراحل نهایی رسیده و امیدواریم در روزهای آینده انجام شود.»

محور اصلی این تبادل، آزادی مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی ساکن لیون فرانسه است. او در فوریه سال جاری به اتهام “ترویج تروریسم” در شبکه‌های اجتماعی بازداشت شد. نشریه لوپوئن فرانسه گزارش داده بود که او در پیام‌های تلگرامی از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل حمایت کرده است. جمهوری اسلامی این اتهام را “ناعادلانه” دانسته و خواستار آزادی او شده است.

در مقابل، سیسیل کوهلر، معلم ۴۰ ساله و عضو فدراسیون آموزش و فرهنگ سندیکای نیروی کار فرانسه و شریک زندگی‌اش ژاک پاریس، در اردیبهشت ۱۴۰۱ در جریان سفر به ایران بازداشت شدند. جمهوری اسلامی آنها را به “اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی” و ارتباط با موساد متهم کرده و اعترافات تلویزیونی‌شان را نیز منتشر کرده است. خانواده‌های این دو وضعیتشان را “بسیار ناامیدکننده” توصیف کرده‌اند.

بیشتر بخوانید:کانون صنفی معلمان گزارش صداوسیما را “لجن‌پراکنی” خواند

فرانسه پیشتر به دلیل بازداشت کوهلر و پاریس علیه جمهوری اسلامی به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت کرد. علاوه بر این، تهران بازداشت لنارت مونترلوس، نوجوان ۱۸ ساله فرانسوی-آلمانی را نیز تایید کرده است. او در تابستان امسال در جریان سفر با دوچرخه در خاک ایران ناپدید شد.

بازداشت و تبادل اتباع خارجی سابقه‌ای طولانی در سیاست جمهوری اسلامی دارد. منتقدان این رویه را “دیپلماسی گروگانگیری” می‌نامند. در جریان اجرای توافق هسته‌ای برجام در سال ۲۰۱۶ نیز شماری از زندانیان ایرانی و آمریکایی مبادله شدند. تهران همواره این پرونده‌ها را بخشی از سیاست خارجی خود قرار داده است، هرچند مقام‌های ایرانی این تعبیر را رد می‌کنند.

این بار نیز اظهارات عراقچی در شرایطی مطرح می‌شود که تهران با تهدید فعال شدن مکانیسم ماشه مواجه است. این مکانیسم می‌تواند تحریم‌های سازمان ملل را به طور خودکار بازگرداند.

کارشناسان چه می‌گویند؟

علی محمدی، کارشناس علوم سیاسی ساکن فرانسه، معتقد است که سیاست گروگان‌گیری شهروندان خارجی یکی از “غلط‌ترین رویکردهای جمهوری اسلامی در سیاست خارجی” است.

او می‌گوید این سیاست به جای ایجاد فرصت، تصویری از “وحشت و خشونت” از ایران به شهروندان اروپایی، به‌ویژه فرانسوی‌ها منتقل کرده و پیش از آنکه پیامدهای سیاسی داشته باشد، به روابط فرهنگی، دانشگاهی و حتی گردشگری آسیب زده است. به گفته او، چنین اقداماتی نه در مذاکرات هسته‌ای و نه در روند فعال شدن مکانیسم ماشه “هیچ تاثیری نخواهد داشت”.

علی محمدی در پایان تاکید می‌کند: «این سیاست بیش از آنکه سودی برای ایران داشته باشد، منافع ملی کشور را مستقیم تهدید می‌کند.»

مجتبی هاشمی، کارشناس ارشد روابط بین‌الملل، نیز این اقدام را ادامه سنت “دیپلماسی گروگانگیری” جمهوری اسلامی می‌داند. او می‌گوید: «این تبادل نه ابتکار دیپلماتیک، بلکه نشانه ناتوانی دستگاه سیاست خارجی ایران در بهره‌گیری از ابزارهای مشروع دیپلماتیک است.»

به باور هاشمی، گروگانگیری برای جمهوری اسلامی ابزاری کم‌هزینه و پربازده در کوتاه‌مدت است، اما در بلندمدت به اعتبار بین‌المللی کشور آسیب می‌زند. او همچنین تاکید می‌کند که تصمیم اروپا برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه به ارزیابی از تعهدات هسته‌ای ایران بستگی دارد و “تبادل زندانیان تاثیر بنیادینی بر آن نخواهد داشت”، هرچند ممکن است به‌طور موقت فضای سیاسی را نرم‌تر کند.

او اضافه می‌کند: «اگر ایران بر مسیر کنونی غنی‌سازی اصرار داشته باشد، هیچ تبادل زندانی مانع فعال شدن مکانیسم ماشه نخواهد شد.»

مهدی نخل احمدی، روزنامه‌نگار ساکن ایتالیا نیز این تبادل را ادامه همان دیپلماسی گروگانگیری می‌داند، اما با این تفاوت که “تهران بیش از آنکه در موضع باج‌گیری باشد، به سمت باج‌دادن حرکت کرده است”.

او معتقد است جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل و افزایش اجماع جهانی علیه خود، از کارت‌هایی مانند تبادل زندانی یا توافق‌های مقطعی با آژانس برای خرید زمان استفاده می‌کند. به گفته او، جمهوری اسلامی امیدوار است با این اقدام در برابر کشوری مانند فرانسه که نقش کلیدی در اروپا دارد، فضای نرم‌تری ایجاد کند. با این حال، او تاکید می‌کند که اروپا مکانیسم ماشه را “ابزاری تعیین‌کننده” می‌داند و بعید است با چنین اقدامات تاکتیکی از آن صرف‌نظر کند.

نخل احمدی می‌گوید: «این تبادل بیشتر تلاشی برای وقت‌کشی و خرید زمان است تا یک موفقیت پایدار در دیپلماسی جمهوری اسلامی.»

رضا حاجی حسینی، روزنامه‌نگار، نیز بر جنبه تاریخی این سیاست تاکید می‌کند. او معتقد است جمهوری اسلامی از ابتدای انقلاب “به شکل سیستماتیک از بازداشت افراد خارجی یا دوتابعیتی به عنوان اهرم فشار بر غرب استفاده کرده است” و به همین دلیل نامیدن این روند به‌عنوان “دیپلماسی گروگان‌گیری” دقیق‌تر است.

حاجی حسینی می‌گوید: «مشکل اینجاست که شهروندان غربی با سفر به ایران فرصت گروگان‌گیری را برای جمهوری اسلامی فراهم می‌کنند و در ادامه دولت‌های غربی برای حمایت از اتباعشان ناچار به مبادله می‌شوند و این چرخه بارها تکرار می‌شود.»

او اضافه می‌کند که غرب در سال‌های اخیر بارها به تهران درباره تداوم این روند هشدار داده و حتی ایالات متحده فرمانی ویژه برای مقابله با بازداشت‌های خودسرانه در کشورهایی چون ایران صادر کرده است. به گفته او، در شرایط فعلی “نرمش بیشتر از سوی پاریس در روند فعال کردن مکانیسم ماشه چندان دور از ذهن نیست”.

اعلام تبادل زندانیان میان ایران و فرانسه بار دیگر بحث‌ها درباره استفاده جمهوری اسلامی از بازداشت اتباع خارجی به عنوان اهرم سیاسی را زنده کرده است. هرچند مقامات جمهوری اسلامی این اقدام را نشانه‌ای از دیپلماسی فعال معرفی می‌کنند، اما منتقدان آن را ادامه سنتی می‌دانند که نه تنها در بهبود روابط با غرب کمکی نکرده بلکه تصویر ایران در سطح بین‌المللی را نیز خدشه‌دار کرده است.

انتقاد کامالا هریس از روند تصمیم نامزدی بایدن

انتقاد کامالا هریس از روند تصمیم نامزدی بایدن

کامالا هریس در کتاب “۱۰۷ روز” می‌نویسد سپردن تصمیم نامزدی دوباره به جو بایدن بی‌احتیاطی بود و ریسک بسیار بالایی داشت.کامالا هریس، نامزد حزب دمکرات برای انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴ در بخش‌هایی از خاطرات تازه خود با عنوان “۱۰۷ روز” نوشت سپردن تصمیم درباره نامزدی دوباره، صرفاً به جو بایدن و همسرش جیل، “بی‌احتیاطی” بود. او هم‌زمان هرگونه پنهان‌کاری درباره توانایی ذهنی بایدن را رد می‌کند، اما می‌نویسد که «با ۸۱ سال سن، جو خسته شده بود».

چه گفته شد، محورهای انتقادی کتاب

به نوشته هریس، در حلقه انتخاباتی سال ۲۰۲۴ فضای غالب این بود که تصمیم نامزدی، تصمیم “جو و جیل” است، امری که او در بازنگری “بی‌احتیاطی” می‌خواند، چون ریسک بسیار بالا بوده و نباید به اراده یک فرد یا یک زوج واگذار می‌شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

هریس ضمن آنکه تأکید می‌کند در بدترین روزهای بایدن هم او از نظر دانشی و قضاوت از رقیب جمهوری‌خواه برتر بود، می‌نویسد «با ۸۱ سال سن، جو خسته شده بود». او همچنین از کمبود حمایت ارتباطی و رسانه‌ای کاخ سفید نسبت به خود گلایه کرده و گفته در برابر حملات و روایت‌های نادرست، دفاع کافی صورت نمی‌گرفت.

زمینه سیاسی، از کناره‌گیری بایدن تا کارزار ۱۰۷ روزه

جو بایدن پس از مناظره‌ای ضعیف در برابر دونالد ترامپ و تردیدهای علنی در حزب دموکرات، در ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۴ از کارزار انصراف داد. هریس سپس نامزد دموکرات‌ها شد و تنها ۱۰۷ روز برای متقاعد کردن افکار عمومی فرصت داشت، اما در نوامبر رقابت را به ترامپباخت. او در کتاب تازه خود مسیر کوتاه و پرچالش این کارزار را روایت کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

گزارش‌های هم‌زمان در رسانه‌های آمریکایی می‌گویند هریساز حاشیه‌نشینی در دوره معاونت، نبود دفاع رسانه‌ای کافی در برابر حملات و ترس حلقه بایدن از “در سایه قرار گرفتن رئیس‌جمهور” انتقاد کرده است. با این حال، او هرگونه “پنهان‌کاری سازمان‌یافته” درباره سلامت بایدن را رد می‌کند و مسئله را بیشتر به خستگی ناشی از سن نسبت می‌دهد. تا زمان انتشار گزارش، دفتر بایدن واکنشی رسمی به این بخش‌ها نداده است.

زمینه انتشار و زمان‌بندی

ناشر کتاب، سایمون اند شوستر، تاریخ انتشار “۱۰۷ روز” را ۲۳ سپتامبر اعلام کرده است. این کتاب روایت کارزار کوتاه هریس پس از کناره‌گیری بایدن در ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۴ را بازگو می‌کند.منابع نزدیک به بایدن تاکنون درباره این کتاب اظهار نظر نکرده‌اند. هریس هرگونه “پنهان‌کاری” درباره وضعیت سلامتی رئیس‌جمهور را رد کرده و می‌گوید موضوع، نحوه تصمیم‌گیری درباره نامزدی بوده است. نشریه آتلانتیک بخش‌هایی از کتاب را منتشر کرده و “۱۰۷ روز” قرار است ۲۳ سپتامبر منتشر شود.