by Esmaeil Moradi | نوامبر 16, 2025 | Uncategorized
ولادیمیر پوتین و بنیامین نتانیاهو در تماسی تلفنی در مورد وضعیت غزه، برنامه اتمی ایران و اوضاع در سوریه گفتوگو کردند. دفتر نتانیاهو بدون اشاره به جزئیات بیشتر اعلام کرد، این تماس به درخواست پوتین انجام شد.رئیسجمهور روسیه و نخستوزیر اسرائیل روز شنبه ۱۵ نوامبر (۲۴ آبان) در یک تماس تلفنی در مورد تحولات خاورمیانه گفتوگو کردند. دفتر نخستوزیری اسرائیل و کاخ کرملین در بیانیهای مشترک اعلام کردند ولادیمیر پوتین و بنیامین نتانیاهو در این گفتوگو بر وضعیت نوار غزه، به ویژه در ارتباط با اجرای توافق آتشبس و تبادل گروگانهای اسرائیلی و زندانیان فلسطینی متمرکز بودند. طبق این بیانیه این دو همچنین درباره وضعیت برنامه هستهای ایران و مسائل مربوط به تلاشها برای تثبیت بیشتر اوضاع در سوریه با یکدیگر گفتوگو کردند.
روزنامه “جروزالم پست” به نقل از دفتر نتانیاهو گزارش داد که این گفتوگو به درخواست پوتین انجام شده است.
کرملین نیز تماس تلفنی رهبران اسرائیل و روسیه را “تبادل جامع و عمیق دیدگاهها” توصیف کرد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
نتانیاهو و پوتین ماه گذشته نیز درباره توافق آتشبس میانجیگری شده از سوی آمریکا در نوار غزه تلفنی با یکدیگر گفتوگو کرده بودند. کرملین در آن زمان اعلام کرده بود یافتن راهحلی برای وضعیت هستهای ایران دیگر موضوع طرح شده در این تماس بود.
شبکه دولتی “کان” اسرائیل اوایل امسال گزارش داده بود که دفتر نتانیاهو در تلاش برای حل چندین موضوع مختلف، از جمله تنش میان آمریکا و روسیه پس از اصرار پوتین بر ادامه جنگ در اوکراین، همکاری نزدیکی با روسیه داشته است.
روسیه روز پنجشنبه پیشنویس قطعنامهای را درباره غزه به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد و با این اقدام تلاش ایالات متحده برای تصویب پیشنویس متمرکز بر طرح صلح دونالد ترامپ را به چالش کشید.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی سه روز پیش از تماس تلفنی پوتین و نتانیاهو اعلام کرده بود که بازرسان این نهاد از زمان حمله اسرائیل و آمریکا، هنوز اجازه دسترسی به سایتهای هستهای ایران را که در این حملات بمباران شدند، نیافتهاند. آژانس در گزارش خود میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را “بسیار نگرانکننده” خوانده و افزوده بود وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی باید “هرچه سریعتر” مورد بررسی قرار گیرد.
پوتین اواسط مهرماه گفته بود اسرائیل از طریق کانالهای محرمانه به اطلاع مسکو رسانده که به دنبال درگیری نظامی با ایران نیست. او افزوده بود تماسهای روسیه و اسرائیل ادامه دارند و مسکو پیامهایی را از رهبران اسرائیل دریافت کرده است که در آن خواسته شد تا “به دوستان ایرانیمان اطلاع دهیم که اسرائیل به دنبال توافق و تنظیم روابط است و علاقهای به هیچگونه رویارویی ندارد.”
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
پس از حملات اسرائیل به ایرانو بمباران تأسیسات هستهای، روسیه این اقدام را محکوم کرده و خواستار یافتن راهحلی مبتنی بر مذاکره و دیپلماسی در رابطه با برنامه اتمی جمهوری اسلامی شده بود.
در واکنش به این اظهارات عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در یک برنامه تلویزیونی دریافت پیام اسرائیل از طریق روسیه را تأیید کرد. او گفت نتانیاهو در تماسی با پوتین گفته “قصد درگیری دوباره با ایران را نداریم” و این پیام به سفیر ایران در روسیه منتقل شده است. عراقچی با این حال تأکید کرده بود دریافت این پیام “تغییری در ارزیابی میدانی و آمادگی نیروهای ما ندارد.”
by Esmaeil Moradi | نوامبر 15, 2025 | Uncategorized
واشنگتنپست اعلام کرد، “یک عملیات نظامی نمیتواند بهطور دائم به تلاش جمهوری اسلامی برای دستیابی به بمب پایان دهد.” این روزنامه وضعیت اقتصادی ایران را “رقتانگیز” خواند، وضعیتی که میتواند باعث اعتراضات مردمی شود.روزنامه واشنگتنپست با استناد به گزارش جديد آژانس بينالمللی انرژی اتمی در یادداشتی با عنوان “استراتژی گمشده آمریکا نسبت به ایران” نوشته است: «تحولات اخیر یادآوراین واقعیت است که یک عملیات نظامی نمیتواند بهطور دائمی به تلاش جمهوری اسلامی برای دستیابی به بمب پایان دهد.»
این روزنامه با اشاره به اینکه “حملات هوایی اخیر آمریکا، برنامه هستهای ایران را بهطور کامل نابود نکرده است” نوشت: «تصمیم دونالد ترامپ برای حمله به مراکز هستهای ایران در تابستان امسال، پیام بازدارندگی مفیدی به دشمنان آمریکا فرستاد. با این حال، گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان میدهد، مشکل همچنان پابرجاست.»
رافائل گروسی روز جمعه ۷ نوامبر در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴ تاکید کرده بود، حملات آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه با ایران “پایگاه صنعتی و فناورانه” غنیسازی ایران را بهشدت تضعیف کرده اما انبار مواد هستهای که عمدتا در همان سایتهای هدفقرارگرفته باقی مانده است، برای ساخت چند سلاح هستهای کفایت میکند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین اخیرا در گزارشی محرمانه با بیان این که “ایران هنوز به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دسترسی به سایتهایی که در جریان جنگ آسیب دیدهاند را نداده”، ذخایر اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی ایران را “موضوعی بسیار نگرانکننده” خوانده بود.
واشنگتنپست با اشاره به این موضوع آورده است: «جمهوری اسلامی حاضر نیست به نهاد نظارتی هستهای سازمان ملل اعلام کند، چه میزان اورانیوم غنیشده در اختیار دارد؛ اقدامی که طبق معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای الزامی است.»
بیشتر بخوانید: آمریکا ۳۲ فرد و نهاد مرتبط با برنامه موشکی ایران را تحریم کرد
در این یادداشت همچنین با اشاره به اینکه “دشمنان آمریکا همواره به دنبال فرصتهای جدید برای همکاری هستند”، درباره ارتباط تنگاتنگ ایران و چین نوشته است: «با درگیر بودن روسیه در اوکراین، چین گامهایی برای همکاری های بیشتر با ایران برداشته است. از ایران نفت میخرد و در مقابل سامانههای پدافند هوایی، رادارهای نظارتی دوربرد و جنگندههای جمهوری اسلامی را ارتقا میدهد.» اقدامی که به نوشته این روزنامه “میتواند حکومت متزلزل جمهوری اسلامی را تقويت و در عين حال منطقه را بیثبات کند.”
واشنگتنپست وضعیت فعلی ایران را اینچنین توصیف کرده است: «مقامات حمهوری اسلامی میگویند، علاقهای به مذاکرات ندارند. بسیاری از تحریمها مجددا اعمال شده و اقتصاد این کشور بیش از پیش آسیبپذیر شده است. ارزش ریال در سقوط آزاد قرار دارد. کسبوکارها در حال تعطیل شدن است و یکسوم شرکتهایی که اتاق بازرگانی تهران آنها را مورد بررسی قرار داده، قصد کاهش نیرو دارند.»
بیشتر بخوانید: ترامپ: ایران از آمریکا پرسیده آیا ممکن است تحریمها لغو شود
در این یادداشت به موضوع خشکسالی بیسابقه و بحران آب پس از دههها مدیریت نادرست که حالا پایتخت را با کمبود آب روبهرو کرده نیز اشاره شده است.
این روزنامه با اشاره به مشکلاتی که حالا پس از جنگ ۱۲ روزه در جمهوری اسلامی به مراتب افزایش یافته، پیشبینی کرده است، این “وضعیت رقتانگیز” میتواند به اعتراضات مردمی دامن بزند.
در این یادداشت به آزادیهای نسبی که بخصوص پس از جنگ میان اسرائیل و ایران بوجود آمده اشاره و نوشته شده است: «سران جمهوری اسلامی تلاش کردهاند کمی از فشارها بکاهند، برای مثال با برخوردی نرمتر نسبت به زنانی که موهای خود را با حجاب نمیپوشانند و چشمپوشی از زنان موتورسوار. اما این نشانههای کوچک از گشایش، در تضاد با سرکوب خونین مخالفان است.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در این یادداشت پیشنهاد شده، “بهترین راه پیش رو، حفظ تهدید معتبر نظامی، اعمال فشار اقتصادی سخت و نشان دادن آمادگی برای مذاکره است.”
همچنین در این یادداشت هشداری به چین هم داده شده است: «چین باید درک کند که فروش تسلیحات پیشرفته به ایران، روابط پکن را نه تنها با اسرائیل و آمریکا، بلکه با کشورهای عرب خلیج فارس نیز مختل خواهد کرد.»
by Esmaeil Moradi | نوامبر 15, 2025 | Uncategorized
به گفته ترامپ، ریاض میخواهد “تعداد زیادی” جنگنده اف-۳۵ خریداری کند. طبق گزارش نیویورکتایمز، این معامله، بهرغم هشدارهایی درباره چین، در مرحله پیشرفتهای قرار دارد. عربستان سعودی بزرگترین خریدار سلاحهای آمریکایی است.دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در حال بررسی فروش جنگندههای رادارگریز اف-۳۵ به عربستان سعودی است. ترامپ به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند تعداد زیادی جت بخرند.»
رئیس جمهوری آمریکا در حال ارزیابی درخواست ریاض است. این اقدام پیش از سفر برنامهریزیشده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به کاخ سفید در هفته آینده صورت میگیرد.
انتظار میرود که در سفر بنسلمان به ایالات متحده، چندین توافقنامه اقتصادی و دفاعی میان ریاض و واشینگتن امضا شود.
نگرانی از دستیابی چین به فناوری اف-۳۵
با این حال، به گزارش نیویورکتایمز، نگرانیهایی در مورد این فروش تسلیحاتی وجود دارد. دلیل این نگرانیها، همکاریهایی است که چین و عربستان سعودی در حوزههای امنیتی با یکدیگر دارند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
بر اساس گزارش روز پنجشنبه (۱۳ نوامبر/۲۲ آبان) این روزنامه آمریکایی، که با استناد به منابع آگاه از ارزیابیهای امنیتی تهیه شده، در یک گزارش سرویسهای اطلاعاتی برای پنتاگون هشدار داده شده است که چین احتمالا میتواند در صورت فروش این جتها، به فناوری آنها دست پیدا کند.
طبق این گزارش، دولت آمریکا در حال حاضر مشغول کار بر روی جزئیات نهایی قراردادی چند میلیارد دلاری برای فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به عربستان سعودی است.
انتظار میرود که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این قرارداد را پیش از آغاز فرآیند بررسی بینوزارتخانهای آن امضا کند.
امید ترامپ برای پیوستن ریاض به “توافق ابراهیم”
عربستان سعودی بزرگترین خریدار سلاحهای آمریکایی است. جتهای اف-۳۵ را نیز شرکت تسلیحاتی آمریکایی “لاکهید مارتین” تولید میکند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
ترامپ همچنین بار دیگر ابراز امیدواری کرد که عربستان سعودی به زودی به “توافق ابراهیم” بپیوندد؛ توافقی که هدف آن عادیسازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عمدتاً مسلماننشین است.
ریاض که خواستار توافق بر سر دستیابی به طرحی در راستای تشکیل کشور فلسطینی است، تاکنون از پیوستن به “توافق ابراهیم” خودداری کرده است.
by Esmaeil Moradi | نوامبر 15, 2025 | Uncategorized
فیاض زاهد، عضو شورای اطلاعرسانی دولت، در اعتراض به محدودشدن استقلال بیان و انتصاب یکی از مدیران دولت رئیسی، از سمت خود استعفا کرد. این کنارهگیری نه فقط اقدامی شخصی، که نشانهای از گسست در تیم رسانهای دولت پزشکیان است.فیاض زاهد، روزنامهنگار و عضو شورای اطلاعرسانی دولت مسعود پزشکیان، روز جمعه ۲۳ آبان (۱۴ نوامبر) در نامهای خطاب به الیاس حضرتی، رئیس این شورا، از سمت خود استعفا کرد.
زاهد در این نامه با اشاره به سابقه رفاقت و همکاری خود با حضرتی و حمایتهای گذشتهاش از مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، نوشت که تصورش از عضویت در این شورا، برخورداری از “اختیار و اراده” در بیان نظراتش بوده، اما “ویژگی فردی و اظهارات و نوشتههای گاه و بیگاه” او باعث “نارضایتیهایی” شده است.
او در پایان نامهاش، “مدارا و تحمل” حضرتی و پزشکیان را “سرمایه” خود خوانده و کنارهگیریاش را از “شورای اطلاعرسانی دولت” اعلام کرده است. الیاس حضرتی نیز در پاسخ، ضمن قدردانی از “استقلال رأی و شرافت قلم” زاهد، استعفای او را پذیرفت.
اعتراض به یک انتصاب جنجالی
چند ساعت پیش از انتشار این نامه، زاهد با انتشار پستی جنجالی در شبکه اجتماعی اکس، از جمله نوشت: «دردناک است در روزی که فواد شمس از فشار روزگار!! خودکشی کرد، مدیر برکشیده رئیسی معاون رئیس جمهورمان شد. اسم این هرچه باشد وفاق نیست. کجتابی است.»
منظور زاهد از “مدیر برکشیده رئیسی”، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون تازهمنصوبشده پزشکیان بود که اخیرا از سوی رئیس جمهوری به ریاست “سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی” گمارده شده است؛ مدیری که پیشتر در دولت ابراهیم رئیسی ریاست “ستاد راهبردی تحول” را برعهده داشت و از چهرههای نزدیک به او در آستان قدس رضوی به شمار میرفت.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
این انتصاب، از نگاه زاهد، نماد تناقضی آشکار با شعارهای وعدهدادهشده از سوی دولت پزشکیان است؛ دولتی که به نظر میرسد از نظر او، با چنین “کجتابی”هایی از اصول ادعایی “دولت وفاق ملی” فاصله گرفته است.
واکنشها اما سریع و تند بود. علیاصغر شفیعیان، مدیرمسئول “انصافنیوز” و مشاور معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیس جمهوری، در پاسخ نوشت که «شورای اطلاعرسانی دولت نیاز به اصلاح جدی دارد» و اظهارنظر یکی از اعضای شورا علیه تصمیم پزشکیان را “تأسفبار” خواند.
واکنش شفیعیان عملاً شکاف در تیم رسانهای دولت را آشکار کرد؛ شکافی میان چهرههای مدعی استقلال رسانهای و کسانی که “شورای اطلاعرسانی” را موظف به همسویی کامل با سیاستهای دولت میدانند.
پیشزمینه اختلاف؛ از نقد سیاست خارجی تا “هزینه” انتقاد
استعفای فیاض زاهد تنها به یک انتصاب محدود نمیشود. او در ماههای اخیر به یکی از صریحترین صداهای منتقد در درون ساختار دولت بدل شده بود. او روز سوم مهرماه گذشته در گفتوگو با “خبرآنلاین”، برخی مواضع مطرحشده درباره “بستن تنگه هرمز” یا “خروج از انپیتی” را “جاهلانه یا خائنانه” توصیف کرده بود.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
زاهد چندی بعد نیز در یادداشتی مشترک با دو روزنامهنگار و تحلیلگر دیگر، عباس عبدی و محمد مهاجری، ادعای پزشکیان در خصوص “آمادگی حکومت” برای گفتوگو با منتقدان را رد کرد و نوشت که در غیاب آزادی بیان، استقلال قضایی و رسانههای آزاد، گفتوگو “اگر ناممکن نباشد”، دستکم “پرهزینه” است.
زاهد همچنین پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، برخلاف لحن پیروزمندانه رسانههای رسمی، از “تحقیر” کشور در این جنگ و گریستن خود “در هر روز آن” سخن گفته بود. او بازگشت تحریمهای سازمان ملل را نیز هشداری برای مشروعیتبخشی به اقدام نظامی علیه ایران دانسته و خواستار تلاش حکومت برای جلوگیری از فعال شدن “مکانیسم ماشه” شده بود.
این مواضع صریح، بهویژه در فضای ملتهب پس از جنگ، نارضایتی اصولگرایان تندرو و برخی محافل نزدیک به نهادهای امنیتی را برانگیخته بود.
پیام زاهد در “اکس” در روز استعفا، علاوه بر انتقاد از انتصاب سقاب اصفهانی، ارجاعی تلخ به مرگ فواد شمس، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی داشت که دو روز پیشتر، در ۲۱ آبان، بر اثر “فشار روزگار” به زندگی خود پایان داد.
زاهد که ریاست انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران را نیز برعهده دارد، در سوگ او نوشته بود: «کوچ فواد شمس، نمونه کوچکی است از رنجهایی که روزنامهنگاران ونویسندگان و نخبگان این سرزمین میبرند! […] ما همگی مردهایم؛ بدنمان سرد نشده…»
به نظر میرسد در چنین فضایی، انتصاب یک مدیر منتسب به دولت پیشین که نماد “یکدستی” و نه “وفاق” محسوب میشد، به مقام معاونت رئیسجمهور، برای زاهد معنایی مضاعف یافته است.
شکاف در تیم رسانهای دولت
کنارهگیری فیاض زاهد در کنار مواضع علیاصغر شفیعیان و دیگر چهرههای نزدیک به رئیس جمهوری، نشانهای از بحران هویت در شورای اطلاعرسانی دولت است؛ شورایی که مأموریتش ایجاد هماهنگی در روایتهای رسانهای دولت است، اما خود اکنون به میدان اختلاف بدل شده است.
در روزهای گذشته نیز محمد مهاجری، عضو دیگر این شورا، در توییتی تند علیه علیرضا زاکانی، شهردار تهران، که خواستار سپردن “مدیریت آب” به خود شده بود، جنجال آفرید.
مهاجری نوشته بود: «آقای زاکانی که سر نخواستنش بهعنوان شهردار تهران دعواست، در عبارتی خندهآور گفته معیشت مردم تهران و مدیریت آب پایتخت را به من بسپارید! او اگر خیلی هنر دارد همین شهرداری را که در چندسال اخیر به سازمانی فشل تبدیل کرده اصلاح کند تا لقب بیعرضهترین شهردار تهران به نامش سند نخورد».
مجموعه این رخدادها سبب شده است که برخی رسانههای اصولگرا، همچون “جهاننیوز”، از “لزوم اصلاح جدی” شورای اطلاعرسانی دولت سخن بگویند.
استعفای فیاض زاهد بیش از کنارهگیری از یک سمت اداری، عملا نوعی مرزبندی میان “حضور در ساختار” و حفظ استقلال بوده است. او از جمله معدود چهرههایی بود که کوشید در دولت پزشکیان نقش مشاور منتقد را ایفا کند، در حالی که به نظر میرسد در “دولت وفاق ملی”، حتی صداهای اصلاحطلب همدل نیز تنها تا جایی تحمل میشوند که “وفاق” کنونی دستنخورده باقی بماند.
by Esmaeil Moradi | نوامبر 14, 2025 | Uncategorized
انجمن قلم آمریکا با انتشار بیانیهای به جمع نزدیک به ۳۰۰ استاد و نویسنده پیوست و آزادی بیقید و شرط اقتصاددانان و پژوهشگران بازداشتشده در تهران را خواستار شد.انجمن قلم آمریکا (پن آمریکا) اعلام کرد که در کنار صدها نویسنده و پژوهشگر، از جمله یرواند آبراهامیان، مورخ معروف ایرانیآمریکایی و جودیت باتلر، نویسنده فمینیست خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط پژوهشگران، نویسندگان و مترجمان بازداشتشده در ایران است.
یکی از مدیران این نهاد تأکید کرد که این افراد “فقط و فقط به خاطر کار و نوشتههایشان” هدف قرار گرفتهاند. در گزارش سال ۲۰۲۴ شاخص آزادی نوشتنِ پن آمریکا، ایران با ۴۳ نویسنده بازداشتشده در جایگاه دوم بدترینها قرار دارد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
پیشتر، گروهی از روشنفکران با صدور بیانیهای در اعتراض به ادامه موج سرکوب نویسندگان و دگراندیشان، آزادی فوری بازداشتشدگان را خواستار شده بودند.
کمپین حقوق بشر ایران روز جمعه ۱۶ آبان (۷ نوامبر) با انتشار گزارشی ضمن اشاره به بازداشت دستکم چهار پژوهشگر، مترجم و نویسنده منتقد در تهران از سوی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی نوشته بود: «از نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری این نویسندگان و پژوهشگران مستقل و همچنین دلایل اتهامی آنان هیچ اطلاعی در دست نیست. امری که مطابق قوانین بینالمللی، مصداق روشن ناپدیدسازی اجباری است.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
بازداشتهای همزمان و آزادی با وثیقه
بیش از یک هفته از بازداشت دستکم پنج اقتصاددان و پژوهشگر در تهران میگذرد. نیروهای امنیتی با یورش همزمان به منازل آنها، ضمن تفتیش و ضبط تجهیزات و کتابهایشان، این افراد را بازداشت کردند.
هنوز هیچ نهاد رسمی مسئولیت این بازداشتها را بر عهده نگرفته و اتهامات بهصورت شفاف اعلام نشده است.
همزمان رسانههای داخلی از آزادی با وثیقهِ شیرین کریمی، پرویز صداقت و مهسا اسداللهنژاد خبر دادند. محمد مالجو نیز اعلام کرده که در برابر فشارهای امنیتی فقط پاسخگوی مقامهای قضایی خواهد بود.
استمرار فشار بر جامعه دانشگاهی و فرهنگی
بازداشتها در امتداد روندی است که طی ماههای اخیر با احضار، تشکیل پرونده، توقیف تجهیزات پژوهشی و محدودیتهای فزاینده برای پژوهشگران، روزنامهنگاران و استادان دانشگاه تشدید شده است.
هفته گذشته بیانیهای با امضای نزدیک به ۳۰۰ استاد، پژوهشگر، هنرمند و کنشگر سیاسی و مدنی خارج از کشور منتشر شد که در آن بازداشت و بازجویی “روشنفکران جامعهگرا” محکوم و بر لزوم آزادی آنها تأکید شده بود.
احتمال وقوع جنگی دیگر، عاملی احتمالی افزایش موج بازداشتها
برخی تحلیلگران و ناظران سیاسی معتقدند که افزایش بازداشت پژوهشگران و فعالان مدنی در هفتههای اخیر، صرفاً اقدامی پراکنده یا امنیتی نیست، بلکه نشانهای از رویکردی گستردهتر برای کنترل فضاهای فکری و جلوگیری از شکلگیری گفتمانهای انتقادی در جامعه است.
برخی جامعهشناسان این روند را در پیوند با شرایط بحرانی کشور – از جمله فشارهای بینالمللی، احتمال بروز تنشهای نظامی و تشدید بحران اقتصادی – ارزیابی میکنند.
به گفته آنان، حکومت در تلاش است پیش از هر تحول سیاسی یا نظامی، با محدود کردن صداهای مستقل در عرصه اندیشه و علم، زمینه اجتماعی اعتراض و نقد را مهار کند.
