by Esmaeil Moradi | فوریه 26, 2026 | Uncategorized
پس از سرکوب خونین اعتراضات دیماه، اکنون جمهوری اسلامی به شکلی بیسابقه به کنترل مدارس و ایجاد فضای امنیتی برای تفتیش عقاید دانشآموزان و خانوادههایشان روی آورده است. گفتوگو با اسماعیل عبدی، فعال صنفی معلمان.پس از سرکوب خونین موج اعتراضات سراسری در ایران، جو مدارس به شکلی کمسابقه امنیتی شده و حکومت با اعمال روشهایی تازه در پی تفتیش عقاید دانشآموزان و آگاهی از موضع آنان و خانوادههایشان نسبت به اعتراضات و حکومت است.
شورای تشکلهای صنفی فرهنگیان از کشته شدن ۲۲۰ دانشآموز در جریان سرکوب اعتراضات خبر داده است. شمار بسیاری از دانشآموزان بازداشت شدهاند و علیرغم ادعاهای قوه قضاییه مبنی بر آزادی آنان، همچنان تعدادی از دانشآموزان در بازداشت هستند که عمدتا ۱۶ تا ۱۸ سال دارند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی مبنی بر بازرسی بدنی دانشآموزان در مدارس برای پیدا کردن رد گلولههای ساچمهای و اثبات شرکت آنان در اعتراضات، و ارعاب، تهدید و پرسشو پاسخ برای دریافتن عقاید سیاسی دانشآموزان و خانوادههایشان منتشر شده است.
اسماعیل عبدی، فعال صنفی معلمان و دبیر پیشین کانون صنفی معلمان ایران، که اکنون ساکن آلمان است، به دویچه وله فارسی میگوید همزمان با گسترش اعتراضات، فضای برخی مدارس از محیطی آموزشی و تربیتی به فضایی آمیخته با نظارتهای امنیتی تغییر یافته است.
او در همین رابطه توضیح میدهد که در شماری از مدارس، افرادی زیر عنوان “مشاور” یا “روانشناس” با دانشآموزان گفتوگوهایی داشتهاند که محتوای آنها بیشتر به پرسشگری امنیتی شباهت داشته تا مشاوره حمایتی.
عبدی میافزاید: «پرسش درباره مشارکت در اعتراضات، فعالیت در شبکههای اجتماعی یا دیدگاههای خانوادهها، مصداق تفتیش عقیده است و با اصل ۲۳ قانون اساسی که تصریح میکند “تفتیش عقاید ممنوع است” تعارض دارد. همچنین اصول ۲۲ و ۲۵ قانون اساسی بر مصونیت حیثیت اشخاص و منع تجسس تأکید میکنند.»
او همچنین به تعهد ایران به اجرای کنوانسیون حقوق کودک اشاره میکند و میگوید: «مواد ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۶ این کنوانسیون بر آزادی بیان، آزادی اندیشه و منع مداخله در حریم خصوصی کودک تأکید دارند. پاسداشت این اصول نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک تعهد حقوقی و اخلاقی است.»
به گفته این فعال صنفی معلمان، در برخی مدارس دخترانه به دلیل نقش فعال دختران در عرصههای اجتماعی، حساسیتها و محدودیتها بیشتر بوده است؛ از سختگیری در پوشش تا کنترل تلفن همراه و وسایل شخصی و ضبط صدای دانشآموزان. در مدارس پسرانه نیز احضار، تهدید یا اخذ تعهد گزارش شده است. «با این حال، تجربه نشان داده است که هرجا آگاهی و همبستگی تقویت شده، فشارها کارآمدی خود را از دست دادهاند.»
وحشت حاکمیت و گسترش دامنه کنترل تا کلاس درس
به نظر میرسد شرکت نسل زد در اعتراضات ضد حکومتی، موجب ترس جمهوری اسلامی نسبت به از دست دادن احاطهاش بر جامعه شده که این چنین دست به امنیتیسازی فضای مدارس زده است.
اسماعیل عبدی معتقد است که مدرسه محل شکلگیری “آگاهی نسلی” است. به گفته او، دانشآموزان نهتنها آیندهسازان جامعه، بلکه شهروندان امروز آن هستند.
او وضعیت را اینگونه تشریح میکند: «هنگامی که نوجوانان پس از خیزش “زن زندگی آزادی” با همبستگی و جسارت نگاه پدرسالارانه حاکمان را به چالش کشیده و به مقابله با آموزههای ایدئولوژیک و اجباری از جمله حجاب برخاستند و وارد عرصه مطالبهگری شدند، طبیعی است که پرسشگری و گفتوگو افزایش یافت. پاسخ به این پویایی اجتماعی باید تربیتی و گفتوگومحور باشد، نه امنیتی. این فشار امنیتی برای تولید ترس در صفوف نوجوانان و خانواده هاست.»
بیشتر بخوانید: معترضان بازداشتی در معرض اتهامات سنگین امنیتی و مجازات اعدام
از نگاه این فعال صنفی معلمان، مدرسه نباید به ابزار کنترل اجتماعی بدل شود. عبدی با اشاره به مواد ۲۸ و ۲۹ کنوانسیون حقوق کودک، میگوید آموزش باید در جهت رشد شخصیت، تقویت احترام به حقوق بشر و آمادهسازی کودک برای زندگی مسئولانه در جامعهای آزاد باشد. آموزش زمانی ثمربخش است که مبتنی بر تنوع دیدگاهها، تفکر انتقادی و کرامت انسانی باشد.
اسماعیل عبدی میگوید: «ما باور داریم که آیندهای آزاد و عادلانه، از دل مدرسهای آزاد و انسانی شکل میگیرد؛ مدرسهای که به جای تحمیل روایت یکسویه، مهارت گفتوگو و مدارا را آموزش دهد.»
تاثیر فضای امنیتی بر روح و روان دانشآموزان
دبیر پیشین کانون صنفی معلمان ایران به ماده ۱۹ کنوانسیون حقوق کودک اشاره میکند که بر اساس آن دولتها موظف هستند کودکان را از هرگونه خشونت جسمی یا روانی محافظت کنند. به گفته او، فضای ارعاب و بدون خشونت فیزیکی، میتواند مصداق فشار روانی ساختاری باشد.
اسماعیل عبدی از افزایش اضطراب، احساس ناامنی و بیاعتمادی در بیشتر مدارس کشور میگوید: «وقتی دانشآموزان اخبار کشتار هموطنان خود در مدارس را میبینند دچار غم عمیق میشوند. اگر بچهای احساس کند هر سخن یا رفتارش ممکن است پیامد امنیتی داشته باشد، محیط یادگیری به محیط نگرانی تبدیل میشود و این امر میتواند بر کیفیت آموزش و رشد روانی او اثر بگذارد. متاسفانه بسیاری از دانشآموزان میل به مدرسه رفتن را از دست داده و دچار بیاشتهایی تحصیلی شدهاند و برخی خانوادهها ترجیح میدهند بچهها را به مدرسه نفرستند.»
او راهحل را حمایت همدلانه معلمان، گفتوگوی صادقانه با خانوادهها و ایجاد شبکههای حمایتی میداند که میتواند اثرات این فشارها را کاهش دهد. همبستگی حرفهای و انسانی درون مدرسه نخستین گام برای بازگرداندن حس امنیت و اعتماد است.
صدها دانشآموز کشته و صدها تن دیگر در بازداشت
اسماعیل عبدی با اشاره به گزارشهای منتشرشده از سوی شورای صنفی معلمان ایران و منابع حقوق بشری، مبنی بر جانباختن ۲۰۰ دانشآموز در اعتراضات، میگوید که گزارشهایی درباره فشار بر برخی خانوادهها در زمان تحویل پیکر عزیزانشان، همچون امضای برگهای مبنی بر جانباختن فرزند بر اثر حادثه یا اوردوز، منتشر شده است که فرضیه بیشتر بودن آمار واقعی جانباختگان را تقویت می کند.
به گفته عبدی، حق حیات طبق ماده ۶ کنوانسیون حقوق کودک و نیز میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، حقی بنیادین و غیرقابل سلب است. هرگونه استفاده نامتناسب از قوه قهریه علیه افراد زیر ۱۸ سال، نقض جدی تعهدات بینالمللی محسوب میشود و مستلزم رسیدگی مستقل، شفاف و پاسخگوست.
او در همین رابطه میافزاید: «یاد و نام جانباختگان، مسئولیت ما را برای پیگیری عدالت، حمایت از خانوادهها و تلاش برای آیندهای عاری از خشونت سنگینتر میکند. امید به عدالت، نیرویی است که میتواند جامعه را به سوی اصلاحات پایدار سوق دهد.»
بیشتر بخوانید: سرنوشت پرابهام بازداشتشدگان پس از سرکوب خونین اعتراضات
اسماعیل عبدی ضمن رد ادعای حکومت مبنی بر در بازداشت نبودن نوجوانان، میگوید: «تحقیقات میدانی ما از جمله تأیید وکلای حقوق بشری داخل ایران، نشان میدهد هنوز بیش از صد دانشآموز در بازداشت هستند و ما حتی تعدادی از آنها را که به دنبال وکیل هستند شناسایی کردیم.»
او میافزاید: «گزارشهایی از ایجاد ترس از راه بازداشت کوتاهمدت برخی دانشآموزان و نگهداری آنان در کانونهای اصلاح و تربیت یا خانههای امن اطلاعات، سولهها و بازداشتگاههای عمدتا وابسته به نیروی انتظامی منتشر شده است. در مواردی با اخذ تعهد آزاد شدهاند و در برخی موارد پرونده قضایی تشکیل شده است.»
طبق ماده ۳۷ کنوانسیون حقوق کودک، بازداشت کودک باید آخرین راهکار و برای کوتاهترین زمان ممکن باشد و کودک باید به خانواده و وکیل دسترسی داشته باشد. قوانین داخلی نیز بر رسیدگی حمایتی در دادگاه ویژه اطفال تأکید دارند.
شفافیت آماری و نظارت مستقل میتواند از تکرار چنین مواردی جلوگیری کند و حمایت حقوقی و روانی از دانشآموزان بازداشتشده و خانوادههایشان نیز بخشی از مسئولیت جمعی است.
راهی برای حمایت هست؟
اسماعیل عبدی میگوید: «نظام آموزشی ایران نیازمند سازوکارهای مستقل و مؤثر برای حمایت از معلمان و دانشآموزان در برابر فشارهای امنیتی است. با این حال، ظرفیتهای قانونی و مدنی همچنان وجود دارد.»
او برای نمونه در سطح داخلی به اصول ۲۲، ۲۳، ۲۵ و ۳۲ قانون اساسی، استفاده از ظرفیت وکلای مستقل، ثبت شکایت در دیوان عدالت اداری در موارد تخلف اداری، مستندسازی دقیق موارد نقض حقوق توسط خانوادهها، وکلا و تشکلهای فرهنگیان منطبق بر آموزههای عدالت انتقالی از جمله کشف حقیقت، جبران خسارت، شناسایی آمران و قاتلان اشاره میکند.
به گفته او، در سطح بینالمللی نیز ارسال گزارش به کمیته حقوق کودک، استفاده از ظرفیت گزارشگر ویژه حقوق بشر و کمیتههای حقیقتیاب، همکاری با نهادهای مدنی مستقل و اتحادیههای معلمان بهویژه سازمان جهانی معلمان راه چاره است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
همچنین با تقویت همبستگی میان معلمان و دانشآموزان، ایجاد شبکههای امن از خانوادهها، وکلا و فرهنگیان برای همبستگی و تقویت روحیه، حمایت روانی از دانشآموزان آسیبدیده و آگاهسازی خانوادهها نسبت به حقوق کودک، میتوان در سطح صنفی و اجتماعی موثر بود.
به گفته اسماعیل عبدی، باور فعالان صنفی بر این است که مدرسه باید محیطی امن، آزاد و مبتنی بر کرامت انسانی باشد. به گفته او، امنیتی کردن آموزش نهتنها با قانون اساسی و تعهدات بینالمللی ایران در تعارض است، بلکه با رسالت اخلاقی آموزش نیز ناسازگار است.
عبدی تاکید میکند که تجربههای تاریخی نشان داده است که آگاهی، همبستگی و پافشاری مدنی بر حقوق قانونی، توانمندترین ابزارهای جامعه برای عبور از استبداد و ساختن آیندهای عادلانهتر است. به باور او: «آینده آموزش با ترس ساخته نمیشود؛ با احترام، گفتوگو و همبستگی ساخته میشود.»
by Esmaeil Moradi | فوریه 26, 2026 | Uncategorized
بیش از ۵۳ هزار نفر بازداشتی که حداقل ۵۰۰ نفر از آنها زیر ۱۸ سال دارند، اعترافات اجباری تحت شکنجه، صدور احکام سنگین از جمله اعدام برای حداقل ۳۰ نفر از بازداشت شدگان، بخشهایی از آخرین گزارش سازمان حقوق بشر ایران است.سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که روز ۲۵ فوریه (۶ اسفند) منتشر شد، نوشته است، در جریان اعتراضات دی ماه و پس از آن بیش از ۵۳ هزار نفر که در میان آنان حداقل ۵۰۰ کودک نیز هستند بازداشت شدهاند. بر اساس این گزارش افرادی از طیفهای مختلف از جمله وکلا، فعالان مدنی، نویسندگان، فعالان کارگری، معلمان و سایر اقشار در میان بازداشت شدگان هستند.
این نهاد حقوق بشری که گزارش خود را بر پایه دادههای مجموعه فعالان حقوق بشر، هرانا و سازمان عفو بینالملل تهیه کرده، نوشته است که گزارشهای متعدد و تایید شدهای از شکنجه و مرگ در بازداشت وجود دارند و همچنین صدها اعتراف اجباری که معمولاً زیر شکنجه به منظور صدور احکام سنگین گرفته میشوند از تلویزیون دولتی پخش شدهاند. صدور این احکام بدون دادرسی عادلانه و حقوق اولیه متهمان انجام شده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
سازمان عفو بینالملل نیز روز جمعه اول اسفند (۲۰ فوریه) در بیانیهای اعلام کرد که دستکم ۳۰ نفر در ایران در ارتباط با اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ با مجازات اعدام روبرو هستند که دو تن از آنها زیر ۱۸ سال دارند. به گفته این سازمان حقوق بشری، هشت نفر از این افراد تنها ظرف چند هفته پس از بازداشت به اعدام محکوم شدهاند.
سازمان حقوق بشر ایران چند مورد نقض حقوق اساسی معترضان را که همچنان و با گذشت نزدیک به دو ماه از اعتراضات ادامه دارد، فهرست کرده است از جمله: بازداشتهای خشن و شبانه به خصوص در خارج از تهران، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه برای اعتراف اجباری و مرگهای مشکوک در زمان بازداشت و عدم دسترسی به وکیل.
این گزارش به بیش از ۵۰۰ کودک زیر ۱۸ سال اشاره کرده که بازداشت شدهاند و حداقل دو نفر از آنها در خطر اعدام قرار دارند.
بیشتر بخوانید: ایران: موج گسترده بازداشتهای خودسرانه و ناپدیدسازیهای قهری
سازمان حقوق بشر ایران در ادامه این گزارش درخواستهای مشخصی را از جامعه بینالملل مطرح کرده است، از جمله:
محاکمه سران جمهوری اسلامی به اتهام جنایت علهی بشریت در دادگاه بینالمللی لاهه
فراخواندن سفرای کشورها از ایران و قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی
قطع روابط اقتصادی به خصوص در زمینههایی که به قطع شریان مالی رژیم ایران منجر میشود
اولویت قرار دادن دسترسی به اینترنت برای مردم داخل ایران
فراهم کردن امکانات حمایت و حفاظت از شهروندان ایران در قالب صدور ویزاهای بشردوستانه
تسهیل تقاضای پناهندگی برای کسانی که در خطرند و یا خانواده کشتهشدگان و نیز روزنامهنگاران، پرسنل درمانی و فعالان مدنی
مرگهای مشکوک هنگام بازداشت
سازمان حقوق بشر ایران گزارشهای زیادی دریافت کرده مبنی بر اینکه افرادی که به شهادت نزدیکان و خانواده توسط ماموران امنیتی در خانه یا محل کار بازداشت شدهاند، پس از چند روز جنازه آنها به خانواده تحویل داده شده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
یک شاهد به این نهاد گفته در شهر مشهد حداقل دو نفر را میشناسد که در تاریخ هشتم و نهم دی ماه یکی در خانه و دیگری در مغازهاش بازداشت شدهاند اما چند روز بعد جنازه آنها را تحویل گرفتهاند.
یکی از این دو نفر “علی رهبر” نام دارد که مربی بدنسازی بوده و در هنگام بازداشت در سلامت کامل بوده است اما بر روی جنازه او آثار شکنجههای متعدد دیده شده است.
حداقل دو نوجوان در خطر اعدام
سازمان حقوق بشر ایران از دو نوجوان دستگیرشده نام برده که با توجه به اتهاماتی که به آنها وارد شده در خطر اعدام قرار دارند: متین محمدی و عرفان امیری که هردو ۱۷ سال دارند به آتش زدن مسجد سیدالشهدا در پاکدشت و کشتن دو بسیجی متهم شدهاند.
سایت تابناک روز ۲۵ بهمن با انتشار گزارشی درباره دادگاه این دو نوجوان مدعی شد: «متهمان حضور خود مقابل مسجد سیدالشهدا و همچنین پرتاب کوکتل مولوتوف به داخل مسجد را پذیرفتهاند؛ مکانی که در جریان تحریق گسترده آن، دو تن از مدافعان حریم مسجد به نامهای علیاکبر و طاها به شهادت رسیدند.»
این در حالی است که گزارشهای زیادی از شلیک به معترضان از داخل مساجد منتشر شده و شاهدان عینی درباره آن گزارش دادهاند.
در تمامی اعتراضات دستگیرشدگان تحت شکنجه وادار به اعتراف علیه خود میشوند.
by Esmaeil Moradi | فوریه 26, 2026 | Uncategorized
منابع آگاه به “پولیتیکو” گفتهاند که در دولت ترامپ برخی بر این باورند که اگر اسرائیل ابتدا و به تنهایی علیه تهران اقدام کند، ایران دست به تلافی زده و این امر از نظر سیاسی زمینه را برای ورود آمریکا به جنگ مساعدتر میکند.نشریه “پولیتیکو” در گزارشی نوشت برخی مشاوران دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بر این باورند که اگر اسرائیل پیش از هرگونه ورود مستقیم آمریکا یک حمله نظامی علیه ایران انجام دهد، از نظر سیاسی برای دولت ایالات متحده سودمندتر است. به اعتقاد آنان این امر باعث واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی میشود و حمایت افکار عمومی آمریکا برای مداخله نظامی را افزایش میدهد.
پولیتیکو در این گزارش که روز چهارشنبه ۲۵ فوریه (ششم اسفند) منتشر شد، به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که انگیزه پشت این تفکر، احتمال بالای انتقامجویی ایران است و به گفته آنان “اگر اول ایالات متحده یا متحدانش مورد حمله قرار بگیرند، تعداد بیشتری از رأیدهندگان آمریکایی جنگ با ایران را میپذیرند”.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
به نوشته پولیتیکو نظرسنجیهای اخیر نشان میدهند که آمریکاییها به ویژه جمهوریخواهان از تغییر رژیم در ایران حمایت میکنند اما حاضر به پذیرش تلفات انسانی آمریکا برای رسیدن به این هدف نیستند. از همین رو نیز، طبق این گزارش، تیم ترامپ علاوه بر توجیهات دیگر مانند برنامه هستهای ایران به “تصویر عمومی” نحوه انجام حمله نیز توجه دارد.
پولیتیکو مینویسد با کم شدن امیدها در واشنگتن برای حل دیپلماتیک و برونرفت از بنبست با ایران، پرسش اصلی این است که ایالات متحده چه موقع و چگونه دست به حمله نظامی علیه ایران خواهد زد.
سومین دور مذاکرات “غیرمستقیم” ایران و آمریکا روز پنجشنبه هفتم اسفند (۲۶ فوریه) با حضور عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف، نماینده ترامپ و جرد کوشنر مشاور و داماد رئیسجمهور آمریکا در ژنو برگزار میشود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در آستانه این نشست با اشاره به امتناع جمهوری اسلامی از مذاکره بر سر برنامه موشکی، این امر را “مشکلی بزرگ” در راه رسیدن به توافق دانست. جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا نیز گفت هر چند دولت ترامپ به یافتن راهحلی دیپلماتیک امیدوار است، اما با این حال چنانچه استفاده از نیروی نظامی ضرورت داشته باشد، “رئیس جمهور این حق را دارد”.
این دو منبع آگاه که نخواستهاند هویتشان فاش شود به پولیتیکو گفتهاند صرفنظر از تمایل اسرائیل به اقدام اولیه، متحملترین سناریو میتواند عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران باشد.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به درخواست پولیتیکو برای موضعگیری در اینباره گفت: «رسانهها هر چقدر که بخواهند میتوانند درباره افکار رئیس جمهور گمانهزنی کنند، اما تنها رئیسجمهور ترامپ میداند چه اقدامی ممکن است انجام دهد یا ندهد.»
سفارت اسرائیل در واشنگتن نیز درخواست این نشریه برای اظهارنظر را بیپاسخ گذاشت.
یک منبع آگاه از مذاکرات، به پولیتیکو گفت سفر ویتکاف و کوشنر به ژنو یک تلاش جدی است اما تفکر نزدیکان ترامپ این است که “ما آنها را بمباران خواهیم کرد”. به نوشته این نشریه با این حال مسئله دامنه این اقدام نیز همچنان پابرجاست.
به گفته این منبع آگاه، دو ملاحظه کلیدی در این باره مطرح است که یکی خطرات ناشی از اتمام ذخایر مهمات ایالات متحده است که واشنگتن را نگران میکند که این امر به چین فرصتی برای تصرف تایوان بدهد و نکته دیگر، احتمال تلفات آمریکاییها در صورت حمله به ایران است.
این منبع با اشاره به مواضع، تأسیسات و پایگاههای آمریکا در منطقه، آنها را یک “هدف بالقوه” برای انتقامجویی جمهوری اسلامی خوانده و گفت: «آنها از حفاظت گنبد آهنین برخوردار نیستند، برای همین احتمال تلفات آمریکاییها زیاد است و این مسئله با ریسک سیاسی زیادی همراه است.»
عراقچی: با کشته شدن خامنهای نظام فرو نمیپاشد
به نوشته پولیتیکو و به نقل از یک مقام آمریکایی آشنا با مذاکرات تهران و واشنگتن، ترامپ مجموعهای از گزینهها را برای چگونگی حمله به ایران در اختیار دارد، این گزینهها شامل یک حمله محدود و اولیه است که میتواند به عنوان اهرمی برای مجبور کردن جمهوری اسلامی به توافق مورد نظر ایالات متحده استفاده شود. این مقام افزود چنانچه توافق حاصل نشود، ترامپ میتواند بعدا دستور حملات بزرگتری را صادر کند.
این مقام آگاه سایتهای هستهای ایران و زیرساختهای موشکهای بالستیک را از اهداف قطعی حمله نظامی علیه ایران خوانده و افزود در مورد آسیب رساندن به خود رژیم، “ضربه قطع سر” و از میان بردن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی یک گزینه مطرح است.
در اصطلاح نظامی “ضربه قطع سر” به حملهای گفته میشود که هدفش از بین بردن یا تضعیف رهبری و ساختار فرماندهی یک دولت یا نیرو است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در همین حال عباس عراقچی روز چهارشنبه ۲۵ فوریه (۶ اسفند) در مصاحبهای با رسانه هندی “ایندیا تودی” مدعی شد در صورت کشته شدن خامنهای، نظام جمهوری اسلامی فرو نمیپاشد و ساز و کاری برای جایگزینی او وجود دارد.
او گفت: «من طرح پیشنهادهایی در رسانههای آمریکا درباره ترور رهبر را دیدهام، اما این یک نظام است. این یک ساز و کار تثبیتشده درون خود سیستم است، بنابراین چیزی فرو نخواهد پاشید. همه افراد طبق روالهای تعیینشده جایگزین خواهند شد.»
عراقچی با بیان اینکه نظام “به افراد وابسته نیست”، مدعی شد که جمهوری اسلامی “از سوی مردم حمایت میشود”. او افزود: «بنابراین اصلاً نگران نیستم. حتی در میانه جنگ هم چیزی فرو نپاشید و ما توانستیم به دفاع از خود ادامه دهیم.»
خروج ناو جرالد فورد از یونان
ایالات متحده در هفتههای گذشته شمار قابل توجهی از جنگندهها، ناوها و هواپیماهای پشتیبانی خود را در خاورمیانه مستقر کرده و به نوشته “وال استریت ژورنال” در حال شکلدادن بزرگترین آرایش توان هواییاش در منطقه از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است.
خبرگزاری فرانسه نیز روز پنجشنبه گزارش داد همزمان با آغاز دور جدید مذاکرات در ژنو، ناو هواپیمابر “یواساس جرالد آر. فورد”، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، از پایگاه دریایی خود در جزیره کرت یونان خارج شد.
این ناو از روز دوشنبه در پایگاه دریایی آمریکا در کرت مستقر شده بود. سفارت آمریکا در آتن از اظهارنظر درباره حضور این ناو خودداری کرده و پرسشها را به پنتاگون در واشنگتن ارجاع داده است.
by Esmaeil Moradi | فوریه 26, 2026 | Uncategorized
مارکو روبیو امتناع جمهوری اسلامی از مذاکره در مورد برنامه موشکی را “مشکلی بزرگ” خواند. جیدی ونس هشدار داد، تهران باید تهدید واشنگتن را “جدی” بگیرد. اکسیوس نوشت آمریکا به دنبال توافق اتمی “نامحدود” با ایران است.همزمان با ورود عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی به ژنو برای دور دیگری از مذاکرات میان ایران و آمریکا، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه ۲۵ فوریه (ششم اسفند) هشدار داد که ایران باید درباره برنامه موشکی خود مذاکره کند.
روبیو یک روز پس از سخنرانی دونالد ترامپ در کنگره و ادعایش مبنی بر اینکه تهران در حال کار بر روی موشکهایی است که میتوانند به ایالات متحده برسند، در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت که ایران “از مذاکره در مورد موشکهای بالستیک، چه با ما و چه با دیگران امتناع میکند و این یک مشکل بسیار بزرگ است”.
او گفت که جمهوری اسلامی “هزاران موشک بالستیک کوتاهبرد” دارد که تهدیدی برای نیروهای آمریکایی، پایگاهها و متحدان این کشور در منطقه به شمار میرود. روبیو همچنین تواناییهای دریایی ایران را “تهدیدی برای کشتیرانی و نیروی دریایی ایالات متحده” در منطقه خوانده و افزود این کشور سلاحهای متعارفی دارد که “برای حمله به ایالات متحده طراحی شدهاند”.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
روبیو با این حال خاطرنشان کرد که مذاکرات روز پنجشنبه هفتم اسفند در ژنو، عمدتا بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی متمرکز خواهد بود و واشنگتن امیدوار است که در این راستا “پیشرفتی حاصل شود”.
به گزارش “فایننشال تایمز” وزیر خارجه آمریکا با تأکید بر اینکه ایران برای داشتن انرژی هستهای نیازی به غنیسازی ندارد، خاطرنشان ساخت: «آنها به انرژی هستهای نیازی ندارند، منابع گاز طبیعی زیادی دارند.»
حکومت جمهوری اسلامی مدعی است که برنامه هستهای این کشور صرفا برای اهداف صلحآمیز طراحی شده و هرگونه توافق میان ایران و کشورهای غربی، باید آنچه را که تهران حق خود تحت پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) برای غنیسازی اورانیوم توصیف میکند، به رسمیت بشناسد.
جمهوری اسلامی همچنین تا کنون تأکید کرده است که با درخواستهای جداگانه آمریکا برای محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک خود یا محدود کردن حمایت از گروههای نیابتی موافقت نخواهد کرد.
روبیو به خبرنگاران گفت، “آنها [مقامات ایران] نه فقط بر غنیسازی، بلکه بر غنیسازی در تأسیساتی که در دل کوهها واقع شدهاند، اصرار دارند، اگر کسی متوجه نشود که این واقعیت یعنی چه یا چه معنایی میتواند داشته باشد، باید از عقل سلیم بیبهره باشد”.
او با این حال از اظهارنظر درباره اینکه آیا مذاکرات ژنو نقطه تعیینکنندهای برای تصمیمگیری در مورد حمله احتمالی ایالات متحده به ایران خواهد بود یا خیر، خودداری کرد.
روبیو گفت ترامپ خواهان “راهحلهای دیپلماتیک” است و “ترجیحش” این است که در “مسیر دیپلماتیک پیشرفت حاصل شود”. او اظهار امیدواری کرد که گفتوگوهای روز پنجشنبه در ژنو سازنده باشند، اما در عین حال افزود: «در نهایت ناچار خواهیم بود درباره مسائلی فراتر از صرفا برنامه هستهای گفتوگو کنیم.»
هشدار ونس به تهران
در همین حال جیدیونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه اظهار داشت که ایالات متحده شواهدی در اختیار دارد که نشان میدهد ایران پس از حملات آمریکا به تأسیسات هستهای این کشور در تابستان گذشته، در تلاش است تا برنامه هستهای خود را بازسازی کند. او به جمهوری اسلامی هشدار داد تا تهدیدهای واشنگتن درباره اقدام نظامی را “جدی” بگیرد.
ونس در گفتوگویی با شبکه تلویزیونی “فاکس نیوز” تأکید کرد که “نمیتوان اجازه دارد که دیوانهترین و بدترین رژیم جهان به سلاح هستهای دست پیدا کند”.
او همچنین گفت که دولت ترامپ “امیدوار است بتوانیم بدون توسل به نیروی نظامی به یک راهحل مناسب برسیم، اما اگر مجبور شویم از نیروی نظامی استفاده کنیم، رئیسجمهور البته این حق را نیز دارد”.
هر چند ترامپ و مقامات کاخ سفید میگویند که ایالات متحده در مواجه با جمهوری اسلامی راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما رئیسجمهور آمریکا در نخستین سخنرانی سالانه دوره دوم ریاستجمهوریاش که در کنگره صورت گرفت، مواردی را مطرح کرد که به باور کارشناسان سیاسی و تحلیلگران به نظر میرسید توجیهاتی برای اقدام نظامی احتمالی علیه ایران به شمار روند.
جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا در سال ۲۰۰۳ از همین تریبون برای طرح استدلالهای خود جهت حمله به عراق استفاده کرده بود.
روزنامه “وال استریت ژورنال” اخیرا گزارش داده بود که ایالات متحده در حال استقرار شمار قابل توجهی از جنگندهها، ناوها و هواپیماهای پشتیبانی خود در خاورمیانه و در حال شکلدادن بزرگترین آرایش توان هواییاش در منطقه از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است.
“آمریکا به دنبال توافق هستهای نامحدود با ایران”
در همین حال سایت “اکسیوس” نیز روز چهارشنبه در گزارشی نوشت استیو ویتکاف اخیرا در یک نشست خصوصی گفته است که دولت ترامپ خواستار این است که هرگونه توافق هستهای با ایران به صورت “نامحدود” برقرار بماند.
در این گزارش به نقل از منابع آگاه ذکر شده که ویتکاف گفته است در مذاکرات با تهران، “ما با این پیشفرض شروع میکنیم که هیچ بندی در رابطه با تاریخ انقضاء وجود نداشته باشد و چه به توافق برسیم چه نرسیم، پیشفرض ما این است که شما تا پایان عمرتان باید رفتار مناسب داشته باشید”.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در توافق هستهای موسوم به برجام که سال ۲۰۱۵ و در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما با ایران به امضا رسید، بندی وجود داشت که در آن گفته شده بود بیشتر محدودیتهای اعمالشده بر جمهوری اسلامی پس از ۲۵ سال لغو میشوند و ایران نیز در مقابل تعهد داده بود که هرگز به دنبال سلاح هستهای نرود.
این بند یکی از دلایل انتقاد شدید ترامپ به برجام و در نهایت خارج شدن او از این توافق بود.
by Esmaeil Moradi | فوریه 25, 2026 | Uncategorized
دانشگاههای ایران بار دیگر طی روزهای اخیر در شهرهای مختلف ایران به عنوان کانون تپنده آزادیخواهی، بطلان محاسبات جمهوری اسلامی در سرکوب اعتراضات و جنبشهای مدنی را به اثبات رساندند.در حالی که جمهوری اسلامی پس از سرکوب خونین معترضان در اعتراضات مردمی دیماه، با تکیه بر استراتژی “پیروزی از طریق ایجاد ترس” تصور میکرد صدای اعتراضات را در حمامی از خون خفه کرده است، دانشگاههای ایران بار دیگر به عنوان کانون تپنده آزادیخواهی، بطلان این محاسبات را به اثبات رساندند. در روزهای اخیر، موج تازهای از اعتراضات دانشجویی نه تنها در تهران، بلکه در سراسر جغرافیای ایران از گلستان و سمنان تا شیراز و اهواز گسترش یافته است.
روز چهارشنبه ۶ اسفندماه (۲۵ فوریه)، دانشجویان دانشگاههای گلستان، سمنان، باهنر شیراز و دانشکده ملی مهارت دختران دکتر شریعتی تهران با صدور بیانیههایی، کلاسهای آنلاین را تحریم کردند.
در همین راستا، دانشجویان دانشگاه خوارزمی با شکستن فضای امنیتی، در صحن دانشگاه تحصن کرده و با شعار طنینانداز “قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان”، پیوند خود را با کشتهشدگاه اعتراضات دیماه تجدید کردند. تجعات دانشجویی در روزهای گذشته در دانشگاههای بهشتی، شریف، علم و صنعت و خواجه نصیر نیز گزارش شده است.
واکنشهای قهری مقامات به جنبش دانشجویی
گزارشهای منتشر شده در رسانههایی چون روزنامه “شرق”، حکایت از تشدید برخوردهای پادگانی با محیطهای آموزشی دارد. شورای مدیریت استانی در استان البرز، در اقدامی بیسابقه دستور داد که تمامی دانشگاههای این استان تا پایان سال ۱۴۰۴ به صورت مجازی فعالیت کنند. همزمان، موج جدیدی از تشکیل پروندههای انضباطی برای دانشجویان معترض آغاز شده است تا با ابزار تعلیق و اخراج، فضای رعب احیا شود.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
با این حال، تناقض در گفتار مقامات حکومتی عیان است. حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، روز چهارشنبه در اظهاراتی دوپهلو مدعی حمایت از “حضوری بودن” دانشگاهها شده، اما آن را مشروط به عدم “توهین به نمادهای ملی” کرده است؛ نمادهایی که در نگاه دانشجویان، دیگر وجاهت خود را از دست دادهاند. پاسخ دانشجویان به این شروط، صریح و رادیکال بوده است: در بسیاری از صحنها، پرچم جمهوری اسلامی به آتش کشیده شده و درفش شیر و خورشید به نشانه گذار از نظام فعلی به اهتزاز درآمده است.
بیشتر بخوانید: تداوم اعتراضات ضدحکومتی دانشجویان در تهران و شهرهای دیگر
تولد “انجمنهای شیر و خورشید”؛ گذار به سازماندهی جدید
یکی از رادیکالترین تحولات روزهای اخیر، شکلگیری تشکلهای نوپدید با هویت ملی و آزادیخواهانه است. دانشجویان دانشگاه جندیشاپور (چمران) اهواز و واحد علوم و تحقیقات تهران با تشکیل “انجمن شیر و خورشید”، بیانیههایی صادر کردهاند که در آن بر پایان “سرکوب سیستماتیک” و فراهمسازی زیرساختهای “گذار دموکراتیک” تأکید شده است. دانشجویان دانشگاه هنر شیراز نیز در پیمانی خونین با دانشجویان دانشگاههای مادر تهران (شریف، امیرکبیر و تهران)، اعلام کردهاند که “درس و کتاب، امروز میدان جنگ ماست” و سر پیش دستورات حکومت خم نخواهند کرد.
شکست پروژه “حمام خون” و عادیسازی سرکوب
مهدیه گلرو، فعال دانشجویی سابق و فعال سیاسی در گفتگو با دویچهوله فارسی و در تحلیل خود از جنبش دانشجویی جدید، به تشریح “فضای پسا-کشتار” پرداخته و معتقد است که در یک یا دو ماه گذشته، پس از وقوع آن کشتار دهشتناک و جان باختن چند ده هزار تن از مردم ایران، فضایی ایجاد شد که در آن جمهوری اسلامی و تمامی رسانههای وابستهشان تمام تلاش خود را به کار بستند تا اینگونه القا کنند که از این پس دیگر هیچ صدای اعتراضی شنیده نخواهد شد.
او تأکید میکند که هدف آنها حاکم کردن فضایی بود که در آن کسی صدای اعتراضش بلند نشود؛ “چون تصور میکردند با راه انداختن آن حمام خون، دیگر کسی اعتراض نخواهد داشت”.
بیشتر بخوانید: حمله به دانشجویان در سومین روز اعتراضات دانشجویی در ایران
اما به گفته این فعال سیاسی، واقعیت به گونهای دیگر رقم خورد و حکومت شاهد بود که همان روزهای اول، دانشگاهها اعتراضات خود را آغاز کردند. گلرو با یادآوری وقایع دو هفته اول پس از کشتار معترضان اشاره میکند که دانشجویان صراحتاً اعلام کردند تا زمانی که دوستانشان آزاد نشوند، امتحان نخواهند داد و عدهای دیگر نیز به نشانه دادخواهی برای کشتهشدگان، از حضور در امتحانات خودداری کردند. وی این کنشگری را “ایستادگی در برابر عادیسازی شرایط بحرانی” توصیف کرده و میافزاید که جمهوری اسلامی در مقابل، طبق روال همیشگی، راه حل مجازی کردن امتحانات را در پیش گرفت تا بخش بزرگی از مشکل تجمع دانشجویان را حل کند.
خطای محاسباتی حکومت در بازگشایی دانشگاهها
این فعال دانشجویی سابق، ایستادگی دانشجویان را برای تمام نگرانِ آینده ایران “الهامبخش” میخواند و تأکید میکند که دانشجویان امروز میدانند که نه فقط محرومیت از تحصیل، تعلیق، کمیته انضباطی یا حراست، و نه فقط بازداشت و زندان، بلکه “حتی کشتار بیخ گوششان قرار دارد.”
او این پیام دانشجویان را چنین تبیین میکند: «ما حاضر نیستیم دیگر سکوت بکنیم و حتی با کشتار هم نمیتوانید ما را عقب برانید.» وی این پایداری را ناشی از یک “شجاعت وصفناپذیر” در صحن دانشگاه میداند.
بنبست استراتژیک؛ دوگانگی میان تعطیلی و بقا
در رابطه با واکنش حکومت، این دانشجوی سیاسی سابق معتقد است جمهوری اسلامی همچنان تلاش میکند از روالهای سنتی و امنیتی همیشگیاش استفاده کند، اما این روشها دیگر کار نمیکند. او میگوید، حاکمیت تمامی مدلهای سرکوب را آزموده و میبیند که حتی کشتار هم نتوانسته مانع اعتراض شود. گلرو از شکلگیری یک بحث جدی میان وزارت علوم و وزارت اطلاعات خبر داده و میگوید: «بحث بر سر این است که اگر دانشگاه را تعطیل نکنند، اعتراضها ادامه یافته و ممکن است به زودی از محیط دانشگاه خارج شده و به بدنه جامعه و خیابان برسد.»
او در عین حال به نگاه مخالف در درون حکومت اشاره میکند که بر باز نگه داشتن دانشگاه اصرار دارد؛ چرا که “تعطیل کردن یعنی باختیم و یعنی نتوانستیم کنترل کنیم.” گلرو نتیجه میگیرد که جمهوری اسلامی در یک وضعیت “باخت-باخت” گیر کرده است؛ «اگر ادامه بدهد که نتیجهاش تداوم اعتراضات است و اگر تعطیل کند، نشانه ناتوانی مطلق در کنترل دانشگاههاست.» او تأکید میکند که هیچ راه فراری برای حکومت نمیبیند، مگر آنکه بخواهد پس از چهل و هفت سال دوباره دست به “انقلاب فرهنگی” بزند، کما اینکه چندین بار به اشکال مختلف این کار را کرده است.
او پیشبینی میکند که با ادامه اعتراضات، حکومت دست به سرکوبهای شدیدتری بزند، اما خاطرنشان میکند که در درون خود حکومت هم درگیری وجود دارد؛ «اینکه آیا با یک کشتار دیگر میتوان سکوت کامل را حکمفرما کرد یا اینکه اوضاع از این هم بدتر خواهد شد.» گلرو این دوگانگی را به طور مستقیم با مسئله مذاکرات و سایر تصمیمگیریهای کلان نظام مرتبط میداند و با اشاره به گستردهتر شدن اعتراضات در مراسمهای چهلم کشتهشدگان، معتقد است که بخشی از بدنه اصلی حکومت باید پیشنهاد دهد که دنبال راه حل دیگری بگردند.
بیشتر بخوانید: ادامه درگیریها و شعارهای ضد حکومتی در دانشگاه شریف و چند دانشگاه دیگر ایران
پویایی جنبش دانشجویی؛ آزادی هویتی و انسداد آینده
مهدیه گلرو با تکیه بر تجربه حضورش در جنبشهای دانشجویی، به تفاوت این جنبشها با جنبشهای مردمی میپردازد. او مهمترین ویژگی دانشگاه را “پویایی و پیشرو بودن” دانسته و میگوید: «شما با گروهی مواجه هستید که نگاهشان رو به آینده است و چیز زیادی برای از دست دادن ندارند.» او تفاوت دانشجو با عموم جامعه را در “آزادی هویتی” میبیند که باعث میشود دانشجو آوانگاردتر باشد و محافظهکاریهای مربوط به شغل و خانواده را نداشته باشد.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
تکثر دانشگاه و ضرورت به رسمیت شناختن صداهای متفاوت
در نهایت، گلرو دانشگاه را برآیندی از کل جامعه و خانوادههایی با شعارهای متنوع میداند. او صراحتاً با هر تحلیلی که “عاملیت” را از دانشجو بگیرد مخالفت کرده و میگوید: «چه تحلیلی که شعار زن زندگی آزادی را غلط بداند و چه تحلیلی که شعار جاویدشاه را به نهادهای امنیتی منتسب کند، هر دو اشتباه هستند.» او تأکید دارد که این شعارهای متکثر باید همانگونه که در جامعه هستند، در دانشگاه هم به رسمیت شناخته شوند.
