by Esmaeil Moradi | ژانویه 14, 2026 | Uncategorized
با اوجگیری اعتراضات سراسری در ایران و تشدید سرکوبها، بحث درباره مداخله احتمالی نظامی آمریکا این روزها مرکز توجه رسانههای دنیاست. به عقیده برخی تحلیلگران، مداخله نظامی چشمانداز روشنی برای تغییر رژیم ندارد.همزمان با تداوم اعتراضات سراسری در ایران و افزایش شمار گزارشها از سرکوب خشن، کشتار و بازداشتهای گسترده و تهدید معترضان به اعدام، بحث درباره نقش و مسئولیت جامعه بینالمللی و احتمال مداخله خارجی نظامی در ایران بار دیگر بهطور جدی موضوع محافل سیاسی شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، از زمان قطع گسترده اینترنت در ایران و کشتار و بازداشت معترضان بارها هشدار داده است که در صورت ادامه این وضعیت، آمریکا دست به “اقدامی بسیار جدی” خواهد زد.
ترامپ روز سه شنبه، ۱۳ زانویه در حاشیه سفر به دیترویت در گفتوگویی کوتاه با شبکه خبری سیبیاس، گفت که به دنبال “پیروزی” است و برای توضیح منظور خود به نمونههایی چون سرنوشت نیکولاس مادورو در ونزوئلا، ابوبکر البغدادی در عراق، قاسم سلیمانی فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه و همچنین حمله به تأسیسات هستهای ایران اشاره کرد.
همزمان، ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و وعده داد که “کمک در راه است”. کاخ سفید نیز اعلام کرد که رئیسجمهور آمریکا در حال بررسی گزینه انجام حملات هوایی علیه جمهوری اسلامی برای متوقفکردن سرکوب معترضان است.
بیشتر بخوانید: روایت واشنگتنپست از سناریوهای “پرخطر” ترامپ برای حمله به ایران
در کنگره آمریکا نیز لحن برخی چهرههای جمهوریخواه تندتر شده است. لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، با مقایسه جمهوری اسلامی با آلمان نازی، آن را “بزرگترین تهدید برای نظم جهانی” توصیف کرده و نوشته است که رژیم ایران نهتنها مردم خود را “بیمحابا میکشد”، بلکه از تروریسم بینالمللی حمایت میکند و مسئول کشتهشدن آمریکاییهاست. او مدعی شده است که “ضربه نهایی به آیتاللهها” ترکیبی خواهد بود از شجاعت معترضان ایرانی و اقدام قاطع رئیسجمهور ایالات متحده، و اینکه معترضان بیسلاح با این باور به خیابان میآیند که از حمایت واشنگتن برخوردارند.
بیشتر بخوانید: هشدار ترامپ به تهران و انتشار آمار هولناک از شمار کشتهشدگان
در مقابل این رویکرد، گزارش رسانههای آمریکایی از وجود شکاف در درون دولت ایالات متحده حکایت دارد. به نوشته والاستریت ژورنال، شماری از مشاوران ترامپ، از جمله جیدی ونس معاون رئیسجمهور، خواهان پیگیری راهحلهای غیرنظامی و گفتوگو با حکومت ایران پیش از هرگونه اقدام نظامی هستند.
در اروپا نیز واکنشها قابل توجه بوده است. وزیر امور خارجه آلمان در سفر به واشنگتن، با دفاع از سخنان فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور، اعلام کرد که “رهبری حاکم در تهران دیگر هیچ مشروعیتی ندارد”. مرتس پیشتر گفته بود که به باور او، جمهوری اسلامی در “روزها و هفتههای پایانی” خود قرار گرفته است؛ اظهاراتی که از سوی برخی ناظران بهعنوان نشانهای از تغییر لحن اروپا در قبال تهران تلقی شده است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
این اظهارات در روزهای اخیر با سخنان شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل، ابعاد تازهای یافته است؛ عبادی در گفتوگویی با دویچهوله تأکید کرد که “جلوگیری از کشتار مردم مستلزم جنگ نیست” و خواستار اقداماتی مشخص برای حمایت از معترضان شد. او از جمله پیشنهاد داد قطع کانالهای ارتباطی جمهوری اسلامی، بهویژه صداوسیمای دولتی، و نیز حذف فیزیکی علی خامنهای و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران میتواند به مردم ایران کمک کند و مانع ادامه کشتار شود.
در چنین فضایی، پرسشهای بنیادینی بیش از پیش مطرح میشود: هدف واقعی آمریکا از یک مداخله نظامی احتمالی در ایران چیست؟ آیا چنین مداخلهای به دنبال تغییر رفتار جمهوری اسلامی است، یا تضعیف ساختار قدرت، یا حذف کامل نظام؟ تجربه جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائيل چه چیزی درباره توان یا ناتوانی مداخله نظامی در تغییر ساختار قدرت در ایران نشان میدهد؟
دویچهوله فارسی در گفتوگویی تحلیلی با منصوره شجاعی، پژوهشگر، نویسنده و فعال حقوق زنان، و دامون گلریز، تحلیلگر امور بینالملل و مدرس روابط بینالملل در مدرسه عالی لاهه و پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک لاهه به بررسی این پرسشها پرداخته است:
پرسش: از نظر شما هدف واقعی مداخله نظامی احتمالی آمریکا یا اسرائیل در ایران چه میتواند باشد: تغییر رفتار یا حذف کامل جمهوری اسلامی؟
منصوره شجاعی: برای پایان دادن به کشتار و خشونت یک حکومت دیکتاتوری، بیتردید راههایی وجود دارد که الزاما از مسیر مداخله نظامی حکومتهایی نمیگذرد که هیچگونه اهمیتی به حق تعیین سرنوشت ملتها نمیدهند و آشکارا مفاد اعلامیه حقوق بشر را زیر پا میگذارند.
افزون بر این تصور نمیکنم که اهداف آمریکا و اسرائیل الزاما از یک جنس باشد. جغرافیای گسترده ایران، منابع طبیعی، موقعیت سوقالجیشی این کشور، تمدن غنی و ملت توانمند آن در منطقه خاورمیانه، طی سالها باعث شده که ایران از نگاه نتانیاهو همچون رقیبی بالقوه باشد. حالا این رقابت به دلیل جاهطلبیهای جمهوری اسلامی در جنگهای نیابتی از یک سو و با حملات نظامی اسرائیل به غزه از سوی دیگر تبدیل به دشمنی و انتقامجوییهای خونبار شده است.
دامون گلریز: واقعبینانهترین هدف آمریکا میتواند تضعیف ساختار قدرت و ایجاد فشار برای تغییر رژیم باشد.
پرسش: تجربه جنگ ۱۲ روزه چه نکاتی را درباره توان یا ناتوانی مداخله نظامی در تغییر ساختار قدرت در ایران نشان داد؟
منصوره شجاعی: در تئوری مداخله نظامی، آنچه تقریبا نادیده گرفته میشود نقش جامعه مدنی، نهادهای حقوق بشری بومی و نهادهای حقوق بشری بینالمللی است. در میان این سه عامل یاد شده، در جنگ دوازده روزه نقش جامعه مدنی تعیینکنندهتر از دو عامل دیگر بود. یعنی همان “اتخاذ سکوت و راه سوم” که به نوعی تبیین مواضع ملی بر نحوه تغییر ساختار قدرت بود.
اما در تئوری مداخله نظامی موضوع دیگری که بر آن تاکید وجود دارد، منفعت و بهره حکومتها از مداخله نظامی است، هرچند ناگفته مانده و میماند. “نقطهزنی”هایی که میتوانست ساختار قدرت را تغییر دهد، آنجا که به زیرساختهای موشکی مربوط میشد از قضا دقیق بود اما آنجا که میتوانست روزنههایی برای رهایی مردم از دیکتاتوری باشد دقیق انجام نشد و حاصلی که از آن به دست آمد نه تغییر ساختار قدرت در ایران که کمرشکنی اقتصاد و انتقامجوییها و مظلومنماییهای حکومت سرکوبگر بود.
دامون گلریز: تفاوت اصلی میان اعتراضات اخیر و جنگ دوازده روزده در این است که امروز شاهد وجود یک خیزش مردمی هستیم. بنابراین تضعیف رژیم از طریق این اعتراضات شرایط بالقوه مساعدتری برای تغییر رژیم از طریق حمله نظامی فراهم میکند.
بیشتر بخوانید: تداوم اعتراضات در ایران و نگرانی اتحادیه اروپا از تشدید سرکوب
پرسش: نقش عوامل داخلی ایران—از جمله انسجام حاکمیت، وضعیت اقتصادی و نارضایتی اجتماعی—را در موفق یا ناموفق بودن چنین مداخلهای چگونه ارزیابی میکنید؟
منصوره شجاعی: هرسه عامل مورد اشاره شما، در ایران به عین مشاهده میشود. اما عاملی که میتوانست و امید است که شاید هنوز بتواند به خنثی کردن طرح مداخله نظامی کمک کند ائتلافی متکثر از نمایندگان اپوزیسیون از طیفهای متفاوت است. در چنین ائتلافی، نادیده گرفتن حتی کوچکترین طیف اپوزیسیون موجود، نادیده گرفتن حقوق افرادی است که به آزادی و دستیابی به کرامت انسانی به خیابان آمدهاند. ائتلافی ایجابی که حذف و یا نادیده گرفتن جریانهای موجود را موجه نمیداند. ضرورت تشکیل چنین ائتلاف جامعی از ابتدای جنبش “زن زندگی آزادی” به هزار زبان از سوی روشنفکران ایران بیان شد. چنین ائتلافی با حمایت نیروهای بشردوست جهان دوباره میتواند پا به میدان بگذارد. حضور حمایتی و بشردوستانه نیروهای بینالمللی چتر حمایتی است بر جامعه مدنی ارادهمند و شورمند به پا خاسته در ایران.
جامعه مدنی ایران چه در داخل و چه در خارج نباید اجازه دهند رقابتهایی که گاه حتی برخاسته از دشمنی و کینههای فردی بود، راه را برای سرکوب حداکثری تشکیل هر گروهی از سوی حاکمیت باز کند. تا زمانی که چنین ائتلاف جامع و همهگیری شکل نگیرد و گفتگو میان نیروهای مختلف با هدف تغییر ساختار قدرت و عبور از حاکمیت ولایی شکل نگیرد، تنها برنده این نبرد نابرابر، حکومتی سرکوبگر است که سوار بر کشتی کشتار خویش بر دریای خون ملت ایران به پیش میراند.
دامون گلریز: حذف رأس هرم قدرت رژیم، قطعا خلأ قدرتی ایجاد خواهد کرد که به احتمال زیاد توسط نیروهای امنیتی و نظامی پر میشود. با این حال، در دوره گذار فرصتهایی برای یک فشار بنیادین بهسوی ایجاد یک دولت نماینده و سکولار پدید میآید.
پرسش: چه پیامدهای انسانی، اجتماعی و منطقهای را در صورت چنین سناریویی محتمل میدانید؟
منصوره شجاعی: اجازه بدهید به جای واژه سناریو از عبارت واقعیتهای آماری در منطقه خاورمیانه و آفریقای شمالی (MENA) استفاده کنیم و به آنها ارجاع دهیم، یعنی آنچه در عراق، لیبی و… بعد از حمله نظامی آمریکا پیش آمد. نگاهی به کشورهای منطقه به ویژه در قرن بیست و یک، آموزههایی به شدت تلخ برای مردم داشته است. هرگاه مردم به طور مستقل در تعیین سرنوشت خویش نقش نداشته باشند، از قضا دچار تلخترین و سیاهترین سرنوشتها شدهاند.
دامون گلریز: در صورت اقدام تلافیجویانه، رژیم ایران احتمالاً تمام پایگاههای آمریکا را هدف قرار خواهد داد تا جنگ را به سراسر منطقه گسترش دهد. پیامدهای چنین وضعیتی ویرانگر خواهد بود.
پرسش: اگر مداخله نظامی منجر به حذف جمهوری اسلامی نشود، محتملترین پیامد آن چه خواهد بود؟
منصوره شجاعی: ابتدا اجازه بدهید بگویم که اصولا تضمینی برای اینکه مداخله نظامی منجر به حذف جمهوری اسلامی بشود، وجود ندارد کما اینکه در ونزوئلا فقط شاهد جا به جایی مقامات در درون حاکمیت شدیم و هنوز هم معلوم نیست اداره کشور به دست چه نیروهایی انجام بگیرد. در حالی که ترامپ صاحبان سرمایه و ثروت در آمریکا را به جلساتی برای سرمایهگذاری در چاههای نفت ونزوئلا و تقسیم ثروت دعوت میکند. گزارش این جلسات در اکثر رسانههای رسمی از جمله از رسانههای خود آمریکا هم منتشر شد. در این جلسات تنها موضوع که مطرح نشد مردم ونزوئلا، سرزمین آنها و حفظ منابع طبیعی این کشور بود.
عواملی که دست به مداخله نظامی میزنند پیش از هرچیز در پی رسیدن به منافع خود هستند. برای مثال اگر نظام جمهوری اسلامی تابع حکومتهای مداخلهگر شود، آنها دلیلی بر حذف این نظام نمیبینند. یعنی باید دید در “معامله مداخله نظامی” سود و زیان با چه متری اندازهگیری میشود تا بر اساس نتیجه محاسبات مداخلهگران، پیامدهای بعدی رقم زده بشود.
دامون گلریز: محتملترین پیامد به قدرت رسیدن یک حکومت نظامی است که زمام امور را در دست بگیرد. با این حال، دشوار است تصور کنیم رهبر بعدی در ایران بتواند بر بیش از ۸۰ میلیون انسان شجاع، بدون برخورداری از آزادی، حکومت کند.
پرسش: نقش جامعه بینالمللی را در شکلدهی به مسیر آینده ایران چگونه میبینید؟
منصوره شجاعی: متاسفانه جامعه بینالمللی به تدریج تبدیل به یک مفهوم انتزاعی شده. جامعه بینالمللی که بعد از جنگ جهانی دوم با تشکیل دادگاههای عادلانه برای جنایتکاران جنگی، با تشکیل سازمان ملل، با تدوین اعلامیه حقوق بشر، با ایجاد دولتهای رفاه، با تشکیل اتحادیه اروپا و… رویای جهانی بهتر را ترسیم میکرد حالا تبدیل شده به تعدادی سازمان با ساختمانهای شیک، تعدادی کارمند و حجمی از نامهها و بیانیههایی برای محکوم کردن و یا حمایت کردن.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
در مورد ایران اما با توجه به سابقه درخشان مبارزات مردم بر علیه دیکتاتوری و استبداد و با توجه به شیوههای خشونتپرهیز آنان در روشهای مبارزاتی و نیز با توجه به اینکه مردم معترض هنوز در خیابان هستند و تعداد جانباختگان روز از پی روز حکایت از گستردگی فاجعه ملی دارد، تصور میکنم نگاه و رفتار بشردوستانه جامعه بینالمللی به شرط حفظ استقلال ملت، برای تعیین سرنوشت خود بیتردید ضروری و موثر است.
دامون گلریز: حمایت از یک گذار دموکراتیک و مشارکت در شکلدهی یک دولت جدید، بهویژه در راستای منافع ژئواستراتژیک اروپا قرار دارد.
بیشتر بخوانید: حمایت ترامپ از اعتراضات ایران؛ دلگرمی یا بهانهای برای سرکوب
پرسش: در نهایت، آیا مداخله نظامی را راهحلی واقعبینانه میدانید یا اقدامی پرریسک با هزینههای غیرقابل پیشبینی؟
دامون گلریز: اگر چنین عملیاتی به تغییر رژیم مطابق با آرمانهای مردم ایران منجر شود، این هزینهها ارزش پرداختن را خواهد داشت.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 14, 2026 | Uncategorized
به گزارش واشنگتنپست، کاخ سفید در پی کشتار معترضان در ایران، در حال بررسی گزینههای نظامی علیه تهران است. تردیدها و محدودیتهای عملیاتی و بیم از شعلهور شدن جنگی گسترده، تصمیم ترامپ را در هالهای از ابهام فرو برده است.روزنامه واشنگتنپست، همزمان با اعتراضات سراسری در ایران و کشتار معترضان توسط حکومت، با استناد به محافل نزدیک به دولت ترامپ و نیز بر پایه اطلاعات مقامهای آمریکایی و اروپایی، به ارزیابیهای مقامهای ایالات متحده، تردیدهای حلقه پیرامونی او و گزینههای پیش روی کاخ سفید برای حمله احتمالی به جمهوری اسلامی پرداخته است.
حمایت علنی از معترضان و تهدید به اقدام
به نوشته واشنگتنپست، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه ۱۳ ژانویه (۲۳ دی)، همزمان با تشکیل جلسه مقامهای ارشد امنیتی آمریکا برای بررسی گزینههای نظامی، به طور علنی از معترضان ضدحکومتی در ایران حمایت کرد. او بامداد همان روز در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که “تمامی دیدارها” با مقامهای ایرانی را لغو کرده و با این پیام نشان داد که به باور او، دوران مذاکره با تهران به سر رسیده است.
ترامپ در فضای مجازی خطاب به معترضان ایرانی نوشت: «کمک در راه است» و با افزودن عبارت «ایران را دوباره به عظمت برسانیم» به پستی از سناتور لیندسی گراهام، از حامیان مداخله نظامی در ایران، ارجاع داد. وقتی از او خواسته شد توضیح دهد این “کمک” به چه معناست، گفت: «باید خودتان بفهمید منظور چیست.» او بعدتر همین پیام را دوباره تکرار کرد.
گزینههای روی میز و تمرکز بر نهادهای سرکوب
شورای امنیت ملی آمریکا روز سهشنبه بدون حضور ترامپ تشکیل جلسه داد تا مجموعهای از گزینهها را برای رئیسجمهور آماده کند. به گزارش واشنگتنپست، این گزینهها شامل حملات سایبری به زیرساختهای حکومت ایران، اقداماتی برای مقابله با مسدودسازی ارتباطات معترضان، تشدید فشار اقتصادی، و حمله به اهدافی مرتبط با نیروها و سازمانهای امنیتی دخیل در سرکوب است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دو مقام اروپایی به این روزنامه گفتهاند که دولت ترامپ از کشورهایشان خواسته است اطلاعات سرویسهای اطلاعاتی درباره اهداف احتمالی در داخل ایران را در اختیار واشنگتن بگذارند. یکی از این مقامها تصریح کرده است: «هیچ نشانهای در دست نیست که پرزیدنت ترامپ قصد داشته باشد تأسیسات هستهای را هدف قرار دهد. محتملتر این است که او رهبران سازمانها و نیروهایی را هدف بگیرد که مسئول و درگیر کشتار معترضان هستند.»
به نوشته واشنگتنپست، تمرکز رایزنیهای کنونی بیشتر بر حمایت از فشار بر ساختارهای سرکوبگر جمهوری اسلامی و همسویی با خواست معترضان برای تغییر رژیم است تا ازسرگیری رویارویی مستقیم بر سر برنامه هستهای.
بیم و تردید درباره تکرار سناریوهای فاجعهبار
واشنگتنپست تأکید میکند که برخلاف دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، که برخی مشاوران امنیت ملی او از سنت تهاجمیتر سیاست خارجی جمهوریخواهان میآمدند، بیشتر مشاوران کنونی او تمایل کمتری به مداخله نظامی در خاورمیانه دارند. به گفته دو منبع نزدیک به جی دی ونس، معاون رئیسجمهور، او گرچه از بمباران تأسیسات هستهای ایران در ماه ژوئن حمایت کرده بود، اما نسبت به کشیده شدن آمریکا به یک درگیری عمیقتر در منطقه محتاط است.
افراد نزدیک به کاخ سفید به واشنگتنپست گفتهاند که در محافل خصوصی، ترامپ مرددتر از لحن علنیاش به نظر میرسد. برخی او را نسبت به پیش از حملات ژوئن کماشتیاقتر توصیف کردهاند و یکی از این منابع وضعیت تصمیمگیری را “شیر یا خط” خوانده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
استیو بنن، مشاور دیرینه ترامپ و از معدود چهرههای جمهوریخواه مخالف حمله نظامی، نیز در برنامه اینترنتی خود گفته است: «مسئله ما اصلاً به عظمت رساندن دوباره ایران نیست. اگر اسرائیل و آمریکا آنجا مداخله کنند، مشکل فقط کش پیدا میکند.»
محدودیتهای نظامی و نگرانی از واکنش تهران
به نوشته واشنگتنپست، پنتاگون بهشدت نگران واکنش تلافیجویانه احتمالی ایران است. در هفتههای منتهی به عملیات مربوط به بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا، بخشی از هواپیماها، ناوها و نیروهای عملیات ویژه آمریکا از فرماندهی مرکزی (سنتکام) که مسئول خاورمیانه است، به مأموریتهای دیگر منتقل شدند.
ناو هواپیمابر “یواساس جرالد آر. فورد” که در ژوئن برای پشتیبانی از اسرائیل به مدیترانه رفته بود، در ماه نوامبر به دستور پیت هگست، وزیر دفاع، به دریای کارائیب منتقل شد و هنوز در همان منطقه است. دو ناو دیگر آمریکا نیز در اقیانوس هند و آرام مستقرند و نشانهای از اعزام آنها به خاورمیانه دیده نمیشود.
یکی از منابع آگاه به واشنگتنپست گفته است که ایالات متحده در حال حاضر «توان لازم را برای حمله تمامعیار و مستقیم در منطقه، بدون خطر واکنش تلافیجویانه، ندارد. ما مجبور شدیم بخش زیادی از توان خود را برای پشتیبانی از عملیات ونزوئلا از سنتکام خارج کنیم.»
با این حال، به نوشته این روزنامه، ناوشکنهای مجهز به موشکهای دوربرد و زیردریاییهای دارای موشک بالستیک همچنان گزینههایی در دسترساند و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، پیشتر با اعزام بمبافکنهای بی-۲ در عملیات “چکش نیمهشب” نشان داده که آماده استفاده از بسترهای غیرمنتظره برای حمله است.
دیپلماسی معلق و هشدار متحدان منطقهای
واشنگتنپست به نقل از منابع خود مینویسد که دولتهای حوزه خلیج فارس، از جمله عمان و قطر، از بیم آنکه فروپاشی حکومت ایران به جنگ داخلی یا شکلگیری دولتی شکستخورده و بهشدت مسلح شبیه لیبی یا سوریه بینجامد، دولت ترامپ را به مذاکره ترغیب میکنند. همزمان، مطالبات آمریکا و اسرائیل از تهران گسترش یافته و اکنون برچیدن برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی، بهویژه حزبالله لبنان، را نیز دربرمیگیرد.
منبعی دیگر به واشنگتنپست گفته است: «اگر همه گزینهها مطرح باشد، ما همیشه آماده گفتوگوی مستقیم بودهایم.»
اما به گفته او، در حال حاضر دولت بر مسیرهای دیگر اعمال فشار تمرکز دارد و در راستای مذاکرات “هیچ اتفاقی” رخ نداده است.
بیشتر بخوانید: حمایت ترامپ از اعتراضات ایران؛ دلگرمی یا بهانهای برای سرکوب
یک مقام اروپایی نیز هشدار داده است که رهبران ایران با آگاهی از حساسیت ترامپ نسبت به واکنش پایگاه سیاسیاش “ماگا”، پیشنهاد مذاکره را برای خرید زمان مطرح میکنند. او افزوده است: «اگر پرزیدنت ترامپ از اعمال فشار عقبنشینی کند و به جای آن وارد مذاکره شود، در حالی که معترضان [در ایران] کشته و بازداشت میشوند، رژیم ممکن است نهتنها از این مقطع جان سالم به در ببرد، بلکه جسورتر هم بشود و با مصونیت و خشونت بیشتری عمل کند.»
اعتراضات سراسری در ایران اینک وارد سومین هفته خود شده و بهرغم قطع گسترده اینترنت و اختلال شدید در ارتباطات، سازمانهای حقوق بشری از صدها تا هزاران کشته در جریان سرکوب معترضان خبر دادهاند.
واشنگتنپست در چنین شرایطی تأکید میکند که دولت ترامپ در لحظهای تعیینکننده قرار گرفته است. از یک سو، اعتراضات سراسری در ایران و گزارشهای مستند از کشتار معترضان، فشار سیاسی و اخلاقی برای واکنش را افزایش داده است، و از سوی دیگر، محدودیتهای نظامی، خطر واکنش متقابل ایران، شکاف در میان متحدان و خاطره پرهزینه مداخلات پیشین در خاورمیانه، هر تصمیمی برای اقدام نظامی را به انتخابی پرخطر بدل کرده است.
این روزنامه مینویسد کاخ سفید اکنون میان تشدید فشار تا آستانه رویارویی نظامی و پرهیز از گشودن جبههای تازه در منطقهای بهشدت بیثبات، در حال سنجش گزینههایی است که پیامدهای آن میتواند نه فقط سرنوشت ایران، بلکه توازن قدرت و امنیت در کل خاورمیانه را دگرگون کند.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 14, 2026 | Uncategorized
رویترز به نقل از دو مقام اروپایی گزارش داد که حمله آمریکا به جمهوری اسلامی قریبالوقوع و ممکن است طی ۲۴ ساعت آینده رخ دهد. یک مقام اسرائیلی نیز میگوید به نظر میرسد ترامپ تصمیم به مداخله گرفته است.موج جدید اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران از روز یکشنبه ۷ دیماه در پی اعتصاب شماری از کسبه و بازاریان تهران در اعتراض به افزایش افسارگسیخته بهای دلار آغاز شد. این اعتراضها بهسرعت به سراسر کشور گسترش یافت و معترضان شعارهای ضدحکومتی سردادند.
خبرهای کوتاه و فشرده درباره این اعتراضها را در این مجموعه بخوانید.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
تهدید گروه هفت به “اقدامات محدودکننده بیشتر” علیه جمهوری اسلامی به دنبال سرکوب خونین اعتراضات
هفت کشور صنعتی موسوم به “گروه هفت” روز چهارشنبه ۲۴ دی (۱۴ ژانویه) اعلام کردند که “عمیقا از آمار بسیار زیاد کشتهشدگان و مجروحان در سرکوب اعتراضات در ایران” نگران هستند و در صورت ادامه خشونتها آماده اعمال تحریمهای بیشتر هستند.
وزرای امور خارجه کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا و همچنین نماینده عالی اتحادیه اروپا در بیانیهای مشترک نوشتند: «اعضای گروه هفت همچنان آمادهاند تا در صورت ادامه سرکوب اعتراضات و مخالفان توسط ایران که نقض تعهدات بینالمللی حقوق بشر است، اقدامات محدودکننده بیشتری را اعمال کنند.»
همچنین در پی تشدید تنشها میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده و احتمال حمله آمریکا به ایران، وزارت امور خارجه آلمان اعلام کرد که هشدارهای سفر و امنیتی خود را برای شماری از کشورها و مناطق خاورمیانه بهروزرسانی کرده است.
به گفته این وزارتخانه، وضعیت امنیتی در سراسر منطقه “بسیار ناپایدار” ارزیابی میشود. بر اساس این اطلاعیه، احتمال بروز محدودیتهایی در تردد هوایی، از جمله لغو پروازها و بسته شدن حریمهای هوایی وجود دارد.
این بهروزرسانیها و هشدارها، از جمله، اسرائیل و مناطق فلسطینی، اردن، سوریه، عراق، کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را در بر میگیرد.
بازداشت چند پزشک در بیمارستان میلاد اصفهان به دلیل ارائه خدمات درمانی به مجروحان اعتراضات
بر اساس اخبار منتشر شده توسط منابع حقوق بشری، نیروهای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با یورش به بیمارستان میلاد در اصفهان چند پزشک را بازداشت کرده و با خود بردهاند.
گفته شده این پزشکان در روزهای اخیر به مجروحان اعتراضات خدمات درمانی ارائه میدادند و جان این افراد اکنون در خطر جدی قرار دارد.
بنا بر گزارشها، در جریان سرکوب خونین معترضان توسط نیروهای حکومت جمهوری اسلامی در اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران، تا کنون هزاران شهروند ایرانی کشته و مجروح و شمار بسیار زیادی بازداشت شدهاند.
دو مقام اروپایی به رویترز: تمام نشانهها حاکی از حمله قریبالوقوع آمریکا است
به گزارش خبرگزاری رویترز، یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد ایالات متحده در واکنش احتیاطی به افزایش تنشهای منطقهای، در حال خارج کردن بخشی از نیروهای خود از پایگاههای کلیدی در منطقه است.
به گزارش روزنامه بریتانیایی “آی پیپر”، بریتانیا نیز در آستانه احتمال حملات آمریکا، اقدام به خارج کردن بخشی از نیروهای خود از یک پایگاه هوایی در قطر کرده است. وزارت دفاع بریتانیا تا کنون واکنشی رسمی به این گزارش نشان نداده است.
همچنین یک مقام نظامی غربی روز چهارشنبه ۱۴ ژانویه (۲۴ دی) به رویترز گفت: «تمام نشانهها حاکی از آن است که حملهای از سوی آمریکا قریبالوقوع است، اما این همچنین شیوه رفتاری این دولت است تا همه را در حالت آمادهباش نگه دارد. غیرقابلپیشبینی بودن بخشی از راهبرد است.»
دو مقام اروپایی نیز اعلام کردند که مداخله نظامی آمریکا ممکن است طی ۲۴ ساعت آینده رخ دهد. یک مقام اسرائیلی هم گفت به نظر میرسد دونالد ترامپ تصمیم به مداخله گرفته است، هرچند دامنه و زمانبندی آن همچنان نامشخص است.
در همین حال دولت قطر اعلام کرد کاهش نیروها در پایگاه هوایی العدید، بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه، “در واکنش به تنشهای کنونی منطقه” انجام میشود.
در همین رابطه سه دیپلمات نیز گفتهاند به برخی از نیروها دستور داده شده است پایگاه را ترک کنند، هرچند تا کنون نشانهای از خروج گسترده نیروها، مشابه آنچه ساعاتی پیش از حمله موشکی ایران در سال گذشته رخ داد و طی آن نیروها به یک ورزشگاه فوتبال و یک مرکز خرید منتقل شدند، مشاهده نشده است.
واکنش مسعود شجاعی و علیرضا فغانی به سرکوب خونین اعتراضات مردمی در ایران
پس از کشتهشدن مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین نساجی مازندران و تراکتورسازی تبریز، مسعود شجاعی و علیرضا فغانی با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی، از نهادهای بینالمللی فوتبال خواستند نسبت به سرکوب معترضان در ایران واکنش نشان دهند.
مسعود شجاعی، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران، با انتشار یک استوری در اینستاگرام خطاب به فدراسیون جهانی فوتبال نوشت: «درباره اعتراضات مردم در ایران؛ اعتراضاتی که در جریان آن، سه فوتبالیست نیز کشته شدند. فیفا چه زمانی قصد دارد واکنش نشان دهد؟»
او همچنین پستی را بازنشر کرد که در آن، شمار کشتهشدگان اعتراضات جاری به دست جمهوری اسلامی با تعداد قربانیان جنگ اوکراین مقایسه شده است. در این پست نوشته شده بود: «۴ روز در مقابل ۳ سال.» بنا بر گزارشهای منتشر شده تا کنون در جریان اعتراضات سراسری مردم ایران علیه نظام جمهوری اسلامی، مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین تراکتور، ریبین مرادی، بازیکن تیم نوجوانان سایپا و امیرمحمد کوهکن، دروازهبان و مربی فوتسال، توسط نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی کشته شدند.
در همین زمینه، علیرضا فغانی، داور برجسته بینالمللی فوتبال نیز در اعتراض به سرکوب گسترده معترضان در ایران، پستی مشابه را در شبکههای اجتماعی بازنشر کرد که تعداد کشتهشدگان در اعتراضات ایران را با قربانیان سه سال جنگ اوکراین مقایسه میکند.
در این تصویر نوشته شده: «جمهوری اسلامی دستکم ۱۲ هزار نفر را فقط در چهار روز کشته است. در سه سال جنگ روسیه با اوکراین ۱۴۵۰۰ نفر کشته شدند.»
به گفته نهادهای حقوق بشری در پی سرکوب گسترده اعتراضات مردمی در ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی تنها در دو شب ۱۸ و ۱۹ دی، هزاران معترض را به قتل رساندهاند.
لوکزامبورگ خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی شد
خاویر بتل، وزیر امور خارجه و تجارت لوکزامبورگو معاون نخستوزیر این کشور با انتشار پیامی در پلتفرم اکس حمایت کشورش از مردم معترض ایران را اعلام کرد.
او نوشت: «لوکزامبورگدر کنار مردم ایران ایستاده است و از پیشنهادهای مربوط به اعمال تحریمهای بیشتر اتحادیه اروپا علیه افرادی در ایران که در سرکوب خشونتبار معترضان مسالمتجو نقش دارند، حمایت میکند.»
افزون بر این وزیر امور خارجه لوکزامبورگ از پشتیبانی کشورش از قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی خبر داد. این کشور پیش از این با قرار دادن سپاه پاسداران در لیست سازمانهای تروریستی مخالفت کرده بود.
پس از سرکوب خشونتبار معترضان در ایران، بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا از قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی حمایت کردهاند، اما همچنان فرانسه، اسپانیا و ایتالیا با این موضوع مخالف هستند.
آلمان روابط تجاری خود با جمهوری اسلامی را بازبینی میکند
در پی اعلام تعرفههای تنبیهی از سوی ایالات متحده علیه شرکای تجاری جمهوری اسلامی، دولت فدرال آلمان قصد دارد روابط تجاری خود با تهران را مورد بازبینی قرار دهد.
اشتفان کورنلیوس، سخنگوی دولت، روز چهارشنبه در برلین گفت که بررسی خواهد شد “چه نوع کالاهایی در این مبادلات نقش دارند”. او افزود: «این بررسی همزمان با این پرسش انجام میشود که ما خود تا چه اندازه میتوانیم از طریق گسترش اقدامات تحریمی، فشار را افزایش دهیم.»
به گفته وزارت اقتصاد فدرال آلمان، حجم تجارت میان آلمان و ایران در سالهای اخیر بهشدت کاهش یافته است. سخنگوی این وزارتخانه اعلام کرد که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۵ میلیارد یورو بوده است.
او گفت: «با این میزان، ایران در میان شرکای تجاری در رتبه ۷۹، میان کویت و جزایر کیمن قرار دارد و در نتیجه در جایگاهی بسیار پایین است.» به گفته او، هنوز آمار مربوط به سال ۲۰۲۵ در دست نیست، اما میتوان انتظار داشت که این روند کاهشی ادامه یابد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به خشونتها علیه معترضان در ایران، از اعمال تعرفههای تنبیهی علیه تمامی شرکای تجاری این کشور خبر داده بود.
او اعلام کرد هر کشوری که با جمهوری اسلامی ایران داد و ستد داشته باشد، از این پس باید برای همه مبادلات خود با ایالات متحده، تعرفهای ۲۵ درصدی بپردازد.
دولت فدرال آلمان بنا بر اظهارات سخنگوی خود، روز چهارشنبه از ایران خواست “به این اعمال خشونت پایان دهد و روند گشایش را امکانپذیر کند.” کورنلیوس گفت دولت آلمان تحولات ایران را همچنان “با نگرانی شدید” دنبال میکند.
حزب سوسیالدموکرات آلمان خواستار اقدام دولت علیه قطع اینترنت در ایران شد
بر اساس گزارش نشریه آلمانی اشپیگل، فراکسیون پارلمانی حزب سوسیالدموکرات آلمان (SPD) دولت فدرال را موظف دانست که برای فراهم کردن دسترسی معترضان در ایران به اینترنت اقدام کند.
زیِمتیه مولر، نایبرئیس فراکسیون، و آدیس احمدوویچ، سخنگوی سیاست خارجی این حزب، در یک بیانیه که به منظور موضعگیری برای فراکسیون خود تهیه کردهاند، نوشتهاند: «از دولت فدرال خواسته میشود ابتکارهای دیپلماتیک و فنی را در پیش بگیرد که به شکستن محدودیت اینترنت در ایران کمک کند.»
در ادامه آمده است: «ما باید هر کاری انجام دهیم تا معترضان بتوانند مقاومت خود را سازماندهی کنند و با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.»
در همین حال، ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی، اخیراً سرویس اینترنت ماهوارهای خود، استارلینک، را بهصورت رایگان برای ایران فعال کرده است.
با این حال، تنها افرادی از این امکان بهرهمند میشوند که از پیش به گیرندههای ماهوارهای دسترسی داشته باشند؛ تجهیزاتی که در ایران بهشدت ممنوع هستند.
افزون بر این، رسانهها گزارش دادهاند که مقامهای ایرانی تا حدی موفق شدهاند دریافت اینترنت ماهوارهای را مختل کنند.
پیام همبستگی کارگران ترکیه با معترضان در ایران
کارگران در اعتصاب کارخانه پوشاک “شیک ماکاس” در شهر توکات ترکیه، به همراه اتحادیه کارگری “بیرتکسن” (BİRTEK-SEN)، با انتشار بیانیهای حمایت صریح خود را از کارگران و مردم معترض ایران اعلام کردند.
این کارگران که بیش از صد روز است در چارچوب یک اعتصاب علیه شرایط کار مبارزه میکنند، همزمان با صدمین روز اعتصاب خود بیانیهای منتشر کردند.
آنها در این بیانیه بهطور مشخص همبستگیشان را با مردم در ایران اعلام کردند که بنا بر این بیانیه، بیش از دو هفته است در برابر فقر، سرکوب و خشونت حکومتی ایستادگی میکنند.
کارگران اعتصابی “شیک ماکاس” در این بیانیه با اشاره به سرکوب خونین اعتراضات مردمی در ایران تأکید کردند که حکومت جمهوری اسلامی میکوشد از طریق کشتار معترضان و قطع دسترسی به اینترنت، مبارزات مردم و کارگران را پنهان و از دید افکار عمومی جهان دور نگه دارد. آنها تصریح کردند که این تلاشها نباید به خاموشی صدای مردم ایران بینجامد.
در متن بیانیه آمده است که رساندن صدای کارگران و مردم ایران به جهان، مسئولیتی است که بر دوش جنبش کارگری بینالمللی قرار دارد. کارگران ترکیهای تأکید کردند که وظیفه خود میدانند در برابر این سرکوب سکوت نکنند و صدای مقاومت زحمتکشان ایران را بازتاب دهند.
رویترز: جمهوری اسلامی ارتباطات خود با ایالات متحده را متوقف کرده است
بر اساس گزارش رویترز، یک مقام ارشد به خبرگزاری اعلام کرد که جمهوری اسلامی گفتوگوهای خود با واشنگتن را قطع کرده است.
به گفته این مقام، این اقدام واکنشی به تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در پی برخورد خشونتآمیز با معترضان در ایران بوده است.
این مقام همچنین افزود که ایران کشورهای همجوار را در جریان گذاشته است که در صورت حمله آمریکا، دست به حملات تلافیجویانه علیه پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه خواهد زد.
در همین حال در واکنش به ادامه خشونتها علیه معترضان به حکومت در ایران، هانا نویمان، رئیس هیأت روابط پارلمان اروپا با مردم ایران، خواستار اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی از اتحادیه اروپا شده است.
او در گفتوگو با رادیوی “دویچلندفونک” گفت این دیپلماتها بهطور هدفمند از امتیازات و مصونیتهای خود سوءاستفاده میکنند تا ایرانیان ساکن خارج از کشور را تحت فشار قرار دهند و مرعوب سازند.
این سیاستمدار حزب سبزها همزمان بار دیگر بر ضرورت گسترش تحریمها علیه حکومت تهران تأکید کرد و خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی شد.
رسانههای اسرائیلی: هواپیمای نتانیاهو از کشور خارج شده است
طبق گزارش رسانههای اسرائیلی در روز چهارشنبه ۲۴ دیماه (۱۴ ژانویه)، در پی افزایش تنشها میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده و نیز تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هواپیمایی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سفرهای خود از آن استفاده میکند، از کشور خارج شده است.
بر اساس دادههای سایت “فلایترادار”، هواپیمای اختصاصی نتانیاهو به نام “بال صهیون” از جنوب اسرائیل به مقصدی نامشخص به پرواز درآمده است.
در همین حال، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد خروج هواپیمای نتانیاهو “در چارچوب یک پرواز آموزشی برنامهریزیشده و معمول” انجام شده است.
در همین رابطه “کانال ۱۲” اسرائیل نیز گزارش داد این اقدام در چارچوب یک مانور و سنجش سناریوهای احتمالی صورت گرفته است.
هواپیمای بنیامین نتانیاهو بهطور مشابهی در نخستین روز از جنگ ۱۲روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل از این کشور خارج و طبق گزارش روزنامه “جروزالمپست”، به یونان منتقل شده بود.
جشنواره فیلم لوکارنو: ما در تصور آزادی برای ایرانیان، در کنار آنها ایستادهایم
جشنواره فیلم لوکارنو با انتشار پستی در شبکه اجتماعی اینستاگرام حمایت خود از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه حکومت جمهوری اسلامی را اعلام کرد.
در بیانیه جشنواره فیلم لوکارنو آمده است: «در حالی که ایرانیان امسال نیز با شجاعت بار دیگر در اعتراضهای گسترده به خیابانها آمدهاند، میخواهیم نگاهی بازگرداننده بیندازیم به برخی از بزرگترین فیلمهای ایرانی و برجستهترین هنرمندان ایرانی که در مجموع سهمی عظیم در شکلگیری و هویت لوکارنو در طول سالها داشتهاند.»
در متن بیانیه تاکید شده است که “سینمای ایران که خلاقیت و پویاییاش سالهاست در برابر سرکوب سختگیرانه دولتی ایستادگی کرده، نقشی تعیینکننده در جشنواره فیلم لوکارنو ایفا کرده است.”
جشنواره فیلم لوکارنو تاکید کرده است: «ما در کنار ایرانیان ایستادهایم؛ در تصور آزادی برای ایرانیان، و همزمان قدرت سینمای ایران را با یکدیگر گرامی میداریم.»
در بیانیه مذکور همچنین اشاره شده است: «چه جعفر پناهی باشد، که دو فیلم نخستش در لوکارنو به نمایش درآمدند، دومی جایزه پلنگ طلایی را از آن خود کرد، چه عباس کیارستمی، که در سال ۱۹۹۴ موضوع یک مرور جامع آثار حرفهای قرار گرفت و بعدها دریافتکنندهٔ پلنگ افتخاری ما شد، و چه گلشیفته فراهانی، که سال گذشته در میدان “پیازا گرانده” بر صحنه رفت و یکی از بهیادماندنیترین دفاعها از آزادی هنری و روح خلاقیت را در تاریخ معاصر ما رقم زد.»
در پایان پست اینستاگرامی جشنواره فیلم لوکارنو خاطرنشان شده است: «این، جشنِ زیبایی درخشانِ سینمای ایران است؛ سینمایی که در جشنواره فیلم لوکارنو کشف شد و به جهان معرفی گردید. سینمایی که زیبایی خود و استواریِ آبرومندانهاش را در برابر همه دشواریها و ناملایمات به جهان نشان داد. ما همه این زیبایی را مدیون ایران و هنرمندانش، و مردمش هستیم. سینمای ایران به ما آموخت چگونه نگاه کنیم، مشاهده کنیم، بیندیشیم و قاببندی کنیم؛ به ما آموخت چگونه نگاه خود را برگزینیم. اکنون، نباید این را از یاد ببریم.»
دولت آمریکا: رژیم جمهوری اسلامی به دلیل ترس و بزدلی برای مقابله با مردم به سلاح نیاز دارد
دولت ایالات متحده آمریکا با انتشار پیامی در شبکه اکس بار دیگر به کشتار مردم ایران توسط رژیم جمهوری اسلامی واکنش نشان داد.
در این پیام که به زبان فارسی منتشر شده، آمده است: «وقتی یک رژیم برای مقابله با مردم غیرمسلح به سلاح نیاز دارد، این قدرت نیست، ترس و بزدلی است.»
در ادامه این پیام ذکر شده است: «قدرت واقعی در معترضان غیرمسلح است که در مقابل آن وحشیگری میایستند.»
ساعتی بعد در پیامی دیگر در صفحه ایالات متحده به فارسی نوشته شده است که “ایالات متحده در کنار مردم ایران ایستاده است و همراه با آنها برای آزادی و دموکراسی فریاد میزند.”
بر اساس گزارشها، در طی روزهای گذشته در پی اعتراضات گسترده سراسری در کشور، هزاران شهروند معترض ایرانی توسط نیروهای جمهوری اسلامی به قتل رسیدهاند.
مولوی عبدالحمید: کشتار هزاران معترض فاجعهای هولناک و بیسابقه بود
مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهلسنت زاهدان با اتشار پیامی در شبکه اکس (توییتر سابق) سرکوب مرگبار مردم ایران از سوی حکومت جمهوری اسلامی در اعتراضات گسترده در این کشور را به شدت محکوم کرد.
او گفت: «کشتار هزاران معترض در تهران و دیگر شهرهای کشورمان طی چند روز، فاجعهای هولناک و بیسابقه بود.»
امام جمعه اهلسنت زاهدان تاکید کرد: «این رویداد تلخ، ملت ایران را در اندوه و خشم فرو برده و وجدان انسانهای آزادهی جهان را عمیقاً جریحهدار کرده است.»
این روحانی همچنین اشاره کرد که “بیتردید آمران و عاملان این جنایت، در این دنیا مسئول بوده و در آخرت نیز مستوجب عذاب الهی خواهند بود”.
مولوی عبدالحمید پیشتر روز جمعه ۱۹ دیماه (۹ ژانویه) در خطبههای نماز جمعه با اشاره به تداوم اعتراضات سراسری در ایران، هشدار داده بود که بیتوجهی به مطالبات مردم میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای کشور بههمراه داشته باشد.
او با یادآوری مواضع پیشین خود درباره ضرورت عبور مسالمتآمیز از بحرانهای کنونی، خطاب به سران جمهوری اسلامی تاکید کرد که راه برونرفت از وضعیت فعلی، تمکین به اراده عمومی و پذیرش تغییر از مسیرهای قانونی و مدنی از جمله صندوق رأی و برگزاری رفراندوم است.
به گفته مولوی عبدالحمید، گستردگی اعتراضات در شهرهای مختلف و مطالبه تغییر در ساختارهای حاکم، نشانه یک خواست عمیق و فراگیر در جامعه است و نمیتوان این تحولات را به “اعتراضات مقطعی یا محدود” تقلیل داد.
رویترز: به برخی نیروها توصیه شده پایگاه نظامی آمریکا در قطر را ترک کنند
سه دیپلمات روز چهارشنبه ۱۴ ژانویه (۲۴ دی) به خبرگزاری رویترز گفتند که در پی هشدارهای واشنگتن مبنی بر احتمال مداخله برای حفاظت از معترضان در ایران، به برخی از نیروهای مستقر در پایگاه هوایی العدید ارتش آمریکا در قطر توصیه شده که تا عصر چهارشنبه این پایگاه را ترک کنند.
یکی از این دیپلماتها به رویترز گفت: «این یک تغییر در وضعیت است و تخلیه اجباری محسوب نمیشود.» او افزود از دلیل خاصی که به این تغییر وضعیت منجر شده، اطلاعی ندارد.
سفارت ایالات متحده در دوحه و وزارت خارجه قطر به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخ ندادهاند.
العدید بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه به شمار میرود و حدود ده هزار نیرو در آن مستقر هستند.
یک مقام ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بود تهران به کشورهای منطقه از عربستان سعودی و امارات متحده عربی گرفته تا ترکیه هشدار داده، در صورت حمله نظامی آمریکا، پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها و در منطقه را هدف قرار خواهد داد. این مقام ایرانی افزوده بود جمهوری اسلامی از این کشورها خواسته تا مانع حمله واشنگتن به ایران شوند.
در روزهای اخیر شماری از مقامات جمهوری اسلامی از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در اظهاراتی شدید اللحن در واکنش به هشدارهای دونالد ترامپ، ایالات متحده را به انتقامجویی تهدید کرده بودند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل نیز بیش از یک هفته پیش از آنکه آمریکا حملات هوایی خود علیه ایران را آغاز کند، بخشی از نیروهای آمریکایی و خانوادههایشان از پایگاههای ایالات متحده در خاورمیانه تخلیه شده بودند. پس از حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، سپاه پاسداران به پایگاه العدید حمله موشکی کرده بود.
واکنش وزارت خارجه آمریکا به اعلام سه روز “عزای عمومی” در ایران
حساب کاربری وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی در اکس با اشاره به اعلام سه روز “عزای عمومی” در ایران برای مأموران امنیتی کشتهشده در جریان اعتراضات، نوشت: «تصور رژیم جمهوری اسلامی از عدالت، عزاداری برای سرکوبگران، گلوله برای مردم است.»
خبرگزاریهای حکومتی نظیر فارس و تسنیم روز چهارشنبه ۲۴ دی (۱۴ ژانویه) تصاویری از تشییع جنازه حدود صد نفر از مأموران سرکوبگر را مقابل دانشگاه تهران منتشر کردند و از آنها با عنوان “شهدای مقاومت ملی” نام بردند. در این روز همچنین در یک اقدام تبلیغاتی یک راهپیمایی حکومتی در محکومیت اعتراضات برگزار شد.
وزارت خارجه آمریکا در این پست با اشاره به سرکوب خونین اعتراضات در روزهای اخیر خطاب به مقامات جمهوری اسلامی نوشت: «شما نمیتوانید برای عاملان جنایت عزاداری کنید در حالیکه خون ایرانیان بیگناه را در خیابانها میریزید.»
با تداوم قطعی سراسری اینترنت در ایران و عدم دسترسی به منابع داخل کشور، امکان راستیآزمایی دقیق شمار بازداشتشدگان و کشتهشدگان اعتراضات وجود ندارد. با این حال گزارشها و برخی تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی حاکی از شمار بالای کشتهشدگان است. سازمان حقوق بشری هرانا تا کنون مرگ ۲ هزار ۴۰۳ معترض از جمله ۱۲ کودک را تأیید کرده است.
سازمانهای معتبر حقوق بشری فقط اجساد معترضانی را ثبت میکنند که هویتشان تأیید شده است؛ روندی که با توجه به قطعی چند روزه اینترنت، بسیار دشوار و زمانبر است.
شبکه خبری “سیبیاس” روز سهشنبه به استناد اظهارات دو منبع مطلع که یکی از آنها در ایران بود، گزارش کرده بود “دستکم ۱۲ هزار نفر” و “احتمالا تا ۲۰ هزار نفر” در اعتراضات کشته شدهاند.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 14, 2026 | Uncategorized
شیرین عبادی برنده نوبل صلح در گفتوگو با دویچهوله تصریح کرد که از ترامپ انتظار دارد جلوی کشتار مردم ایران را بگیرد. او گفت: «جلوگیری از کشتار مردم مستلزم جنگ نیست، ما میخواهیم از کشتار مردم جلوگیری شود.»با وصل شدن قطرهای ارتباطات در ایران ابعاد تازهای از کشتار معترضان توسط نیروهای حکومتی منتشر شده است. نهادهای حقوق بشری تا دو هزار کشته را تایید کردهاند.
شیرین عبادی حقوقدان و برنده نوبل صلح در گفتوگو با دویچهوله میگوید، “قطع کانالهای ارتباطی رژیم ایران از جمله صدا و سیما و نیز حذف فیزیک خامنهای و فرماندهان سپاه میتواند به مردم ایران کمک کند”.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچهوله: خانم عبادی، شاهزاده رضا پهلوی خطاب به مردم ایران گفتند: “کمک در راه است”. از پرزیدنت ترامپ هم خواستند که آنطور که وعده داده بود، از ملت ایران حمایت کند. شما هم به همراه شش نفر دیگر همین درخواست از دونالد ترامپ را مطرح کردید. الان، امشب (سهشنبه ۱۳ ژانویه) ما میدانیم که ترامپ با مشاورانش در این مورد تصمیم میگیرد. انتظار دارید چه نتیجهای از این اتاق تصمیمگیری او بیرون بیاید؟
شیرین عبادی: طبق آخرین توییت، آقای ترامپ گفته: “مردم ایران به مبارزه ادامه بدهید، کمک در راه است”. من نمیدانم چه کمکی میخواهد بکند، ولی آن چیزی که من و شش نفر دیگر در نظر داشتیم و میخواهیم، آن است که مانع کشتار مردم بشود.
من دو نمونه را ذکر میکنم تنها به عنوان نمونه و منحصر به این موارد نیست؛ یکی این که ارتباط صداوسیما را قطع بکند، دکلها را بزنند از طریق نویزهایی که میفرستند، همانطوری که رژیم ایران ارتباط مردم با همدیگر را قطع کرده، باید ارتباط رژیم را با سرکوبگران و مردم قطع بکنند و جلوی پروپاگاندای رژیم را بگیرند.
بیشتر بخوانید: هشدار ترامپ به تهران و انتشار آمار هولناک از شمار کشتهشدگان
مسئله دیگر این است که به صورت نقطهزن، رهبر و سران سپاه را از بین ببرد. قبلاً این اتفاقات در ایران زیاد افتاده، مثلاً اسماعیل هنیه وقتی که در ایران بود، کشته شد، اما کسی صدمه ندید، فقط یک اتاق را زدند. حالا همین کار را میتوانند با رهبر و سران سپاه بکنند. در حقیقت، جلوگیری از کشتار مردم مستلزم جنگ نیست، مستلزم کشتار بیشتر مردم نیست. ما میخواهیم از کشتار مردم جلوگیری شود.
نگران نیستید که این حملههای نقطهزن بتواند اوضاع را بدتر بکند؟ خب، ایران هم [این حملات] را بدون جواب نمیگذارد، طبعاً ایران هم پاسخ میدهد و جنگ، به کل منطقه کشیده میشود. نگران این موضوع نیستید؟
ببینید، الان یک جنگ شدید و نابرابر در داخل ایران در جریان است. وقتی که در کمتر از دو روز حداقل ۱۲ هزار نفر کشته میشوند، اسم این را شما چه میگذارید؟ میگذارید صلح؟ میگذارید آرامش؟ اسمش چه هست؟ جز جنگ اسم دیگری ندارد. اگر موشک هم میزدند، در دو روز این تعداد آدم کشته نمیشدند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
البته این رقم را ما نمیتوانیم مستقلا تأیید بکنیم؛ هنوز از طرف منابع مستقل تأیید نشده. قطعاً آمار قابل اعتناست و باید به آن توجه بشود اما دویچهوله نمیتواند این آمار را به طور مستقل تایید کند. سوالی که اینجا به خصوص از طرف غیرایرانیها مطرح میشود و حتی رسانههای غیرایرانی هم دیدهام که این را مطرح کردهاند، گفته میشود که آن چیزی که در فیلمهای تظاهرات دیده میشود، فرق میکند با آن چیزی که در جریان جنبش “زن، زندگی، آزادی” دیده شد، مثلاً تعداد زنهایی که دیده میشود، کمتر است، شعارهایی که داده میشود، کمتر روی حقوق مدنی و حقوق زنان است. به نظر شما هم اینطور است و فرق این خیزش با “خیزش مهسا” چه هست، به نظر شما؟
در فیلمها زنها هم حضور دارند. اگر شما اینها را مقایسه کنید، میبینید که “جنبش مهسا” به وسیله زنان شروع شد، اما حضور مردان هم چشمگیر بود، چنانکه دستگیریها در جنبش “زن، زندگی، آزادی” بیشتر از مردان بود، اعدامها بیشتر از مردان بود. بنابراین، از این جهت من تقریباً تفاوتی نمیبینم. اما تفاوت را در توحش حکومت میبینم. در جنبش “زن، زندگی، آزادی” به این اندازه خشونت را بالا نبرده بودند و به این اندازه نمیخواستند سرکوب بکنند. الان دیگر با تفنگ جنگی، با اسلحه جنگی آمدند بین مردم و دارند مردم را میکشند. بنابراین، واقعاً یک جنگ تمامعیار در ایران برپاست. مردم بدون دفاعاند؛ حداکثر اینکه یک چوب دستشان است، یا اینکه آتش روشن میکنند که گاز اشکآور کمتر تأثیر بکند و از آنطرف، اسلحه جنگی در کارشان است؛ با کلاشینکف میزنند، درو میکنند.
by Esmaeil Moradi | ژانویه 14, 2026 | Uncategorized
ترامپ هشدار داد اگر جمهوری اسلامی معترضان را اعدام کند، آمریکا “اقدام بسیار جدی” انجام خواهد داد. وزیر خارجه آلمان گفت رهبری حاکم در تهران دیگر هیچ مشروعیتی ندارد. شاهزاده رضا پهلوی از ارتش خواست به مردم بپیوندد.رئیسجمهور ایالات متحده هشدار داد اگر مقامهای جمهوری اسلامی تهدید به اعدام برخی معترضان را عملی کنند، آمریکا دست به “اقدامی بسیار جدی” خواهد زد.
دونالد ترامپ، در حاشیه سفر به دیترویت در مصاحبهای کوتاه با شبکه خبری “سیبیاس” به جزئیات بیشتر درباره اقدام احتمالی ایالات متحده اشارهای نکرد. او در پاسخ به پرسشی درمورد واکنش آمریکا به “احتمال به دار آویختهشدن برخی بازداشتیها” در سحرگاه چهارشنبه و اینکه آیا جمهوری اسلامی از “خط قرمز” عبور کرده گفت: «من در مورد اعدامها چیزی نشنیدهام، اما اگر اعدام کنند، خواهید دید چه میشود…ما اقدامی بسیار جدی انجام خواهیم داد.»
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
او در توضیح منظور خود از “اقدام بسیار جدی” تنها به این گفتن این بسنده کرد که به دنبال “پیروزی” است و برای نمونه به سرنوشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا، ابوبکر البغدادی در عراق، قاسم سلیمانی فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه و حمله به تأسیسات هستهای ایران اشاره کرد.
صفحه رسمی وزارت خارجه آمریکا به فارسی در شبکه اجتماعی اکس، روز سهشنبه ۱۳ ژانویه (۲۳ دی) از صدور حکم اعدام برای عرفان سلطانی، از بازداشتشدگان اعتراضات خبر داده و نوشته بود که حکم اعدام این جوان ۲۶ ساله “برای ۱۴ ژانویه صادر شده” است.
ترامپ شامگاه سهشنبه ۲۳ دی پس از بازگشت از منطقه دیترویت به واشنگتن، در رابطه با آمار متعدد منتشره در مورد شمار کشتهشدگان اعتراضات در ایران، گفت: «به نظر میرسد کشتار قابل توجه باشد، اما هنوز با قطعیت نمیدانیم.» او افزود پس از دریافت گزارشی درباره اعتراضات ایران اطلاعات بیشتری بهدست خواهد آورد و گفت: «بر اساس آن اقدام خواهیم کرد.»
بیشتر بخوانید: آیا آمریکا به لحاظ حقوق بینالملل حق حمله به جمهوری اسلامی را دارد؟
شبکه خبری “سیبیاس” روز سهشنبه به استناد اظهارات دو منبع مطلع که یکی از آنها در ایران بود، گزارش کرده بود “دستکم ۱۲ هزار نفر” و “احتمالا تا ۲۰ هزار نفر” در اعتراضات کشته شدهاند.
هشدار وزارت خارجه آمریکا به اتباع دو تابعیتی
صفحه فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا در اکس، با انتشار یک هشدار از شهروندان آمریکایی در ایران خواست تا این کشور را ترک کنند.
در این پیام از شهروندان دو تابعیتی ایرانی آمریکایی خواسته شده تا در صورت امن بودن، سفر خود از ایران به ارمنستان یا ترکیه از مسیر زمینی را در نظر بگیرند و این کشور را با گذرنامه ایرانی ترک کنند. در این پیام هشدار آمده است: «نشان دادن گذرنامه آمریکایی یا نشان دادن ارتباط با ایالات متحده میتواند دلیل کافی برای مقامات ایرانی برای بازداشت یک فرد باشد.»
وزارت خارجه ایالات متحده همچنین در پست جداگانهای خواستار آزادی زندانیان سیاسی در ایران شده و نوشت: «در حالی که ما خشونت شما علیه معترضان را افشا میکنیم، فکر نکنید زندانیان سیاسی که حتی پیش از این اعتراضها زندانی شدهاند را فراموش کردهایم: نرگس محمدی، سپیده قلیان، جواد علیکردی، پوران ناظمی، رضا خندان، مجید توکلی ، شریفه محمدی ،حسین رونقی، و بسیاری دیگر. ادامه بازداشت آنها همچنان یک نگرانی جدی است. ما از رژیم جمهوری اسلامی میخواهیم فوراً این زندانیان و تمامی زندانیان عقیدتی را آزاد کند.»
بیشتر بخوانید: “ثبت اسناد و شواهد جنایات جمهوری اسلامی؛ مهمترین اقدام کنونی”
به گزارش خبرگزاری حقوق بشری “هرانا” تا پایان روز هفدهم اعتراضات، بازداشت بیش از ۱۸ هزار نفر محرز شده و ۹۷ مورد اعتراف اجباری نیز از صداوسیما پخش شده است. برای مقایسه، بنا بر آخرین پژوهش جامع که توسط فعالان حقوق بشر و بر اساس گزارش دو گروه “عدالت برای ایران” و “فدراسیون بینالمللی حقوق بشر” تهیه شده است، در فاصله سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ حدود ۳۵۰ اعتراف اجباری از رسانههای دولتی پخش شده بود.
به گفته فعالان حقوق بشر این اعترافات به استناد شهادت بازداشتشدگان پیشین، اغلب پس از شکنجه روانی یا جسمی از بازداشتشدگان گرفته میشود و میتواند عواقب جدی، نظیر صدور حکم اعدام را به همراه داشته باشد.
اسکایلر تامپسون، از مسئولان مجموعه هرانا، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «این موارد نقض حقوق بشر روی هم انباشته میشوند و به نتایج وحشتناکی میانجامند. این الگویی است که رژیم بارها و بارها آن را اجرا کرده است.»
وزیر خارجه آلمان: رژیم ایران دیگر مشروعیت ندارد
وزیر امور خارجه آلمان که به واشنگتن سفر کرده، در مصاحبهای با برنامه “تاگس تمن” در شبکه اول تلویزیون این کشور با دفاع از اظهارات فردریش مرتس، صدراعظم آلمان گفت، “رهبری حاکم در تهران دیگر هیچ مشروعیتی ندارد”.
یوهان وادهفول تصریح کرد، وقتی یک “رژیم” تنها بتواند با توسل به زور سلاح، تظاهرات را سرکوب کند، روشن میشود که “به پایان راه رسیده است”. او ادامه داد، “اگر آمار کشتهشدگان حتی به طور تقریبی هم درست باشد، به روشنی آشکار میشود که رژیم واقعا دست به هر اقدامی میزند تا به هر شکل ممکن در قدرت باقی بماند. این رژیم با این کار هرگونه مشروعیت و حقانیت خود برای اداره کشور را از دست میدهد”.
وزیر خارجه آلمان با اشاره به سرکوب وحشیانه اعتراضات در ایران گفت که مدتهاست چنین شیوهای تا این حد ضدانسانی از سوی یک رژیم ندیده است. وادهفول افزود: «این فراتر از رذالت است. به همین دلیل ما تلاش میکنیم هر اقدامی که به هر شکل ممکن باشد، انجام دهیم تا جلوی این رژیم را بگیریم و با آن مقابله کنیم.»
او ابراز همبستگی با معترضان ایرانی را حداقل کار ممکن دانسته و تأکید کرد از نظر سیاسی، باید اقدامات بیشتری صورت گیرد.
وادهفول با اشاره به اعمال مجدد تحریمهای فلجکننده علیه ایران گفت، همچنین باید روند قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا با جدیت پیش برده شود و او در اینباره با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و دیگر همتایان اروپایی خود صحبت کرده است.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان روز سهشنبه (۱۳ ژانویه / ۲۳ دی) با اشاره به سرکوب خشن اعتراضات گفته بود که “فکر میکنم ما در حال حاضر شاهد روزها و هفتههای پایانی این رژیم هستیم”.
درخواست شاهزاده رضا پهلوی از ارتش
در همین حال شاهزاده رضا پهلوی روز سهشنبه با انتشار پیامی از معترضان خواست به مبارزه ادامه دهند و تأکید کرد: «نگذارید که این رژیم، شرایط را عادی جلوه دهد.»
او گفت: «بعد از این همه کشتار، یک دریا خون بین ما و این رژیم هست.» شاهزاده رضا پهلوی همچنین در این پیام مشخصا خطاب به پرسنل ارتش گفت: « شما ارتش ملی ایران هستید، نه ارتش جمهوری اسلامی. وظیفه دارید از جان هممیهنانتان حفاظت کنید.»
او به ارتشیها هشدار داد “فرصت زیادی برایتان باقی نمانده. هرچه زودتر به مردم بپیوندید”.
ارتش جمهوری اسلامی پیشتر در بیانیهای شدیداللحن، اعتراضات را “توطئه” آمریکا با “حمایت” اسرائیل و “گروههای تروریستی و معاند” خوانده و تأکید کرده بود در همراهی با سایر نیروهای مسلح، از “منافع ملی، زیرساختهای راهبری کشور و اموال عمومی با قدرت حراست و پاسداری” میکند.
کیهان کلهر: اشکهایتان را نگه دارید، امروز فقط فریاد میزنیم
در ادامه حمایت چهرههای سرشناس از معترضان، کیهان کلهر، موسیقیدان، نوازنده و آهنگساز مشهور، با انتشاری پستی در استوری اینستاگرام خود نوشت: «ایرانیان، هموطنان، اشکهایتان را نگه دارید برای لحظه گذر از دروازه آزادی.»
او با اشاره به حمایتهای گسترده ایرانیان خارج از کشور برای نشر اخبار اعتراضات و کشتار معترضان و همچنین جلب حمایت و توجه افکار عمومی جهان ادامه داد: «امروز فقط فریاد میزنیم. شما ایرانیان هجرتزده با همین فریادها سرعت واکنشهای سیاستمداران جهان را چند برابر کردید.»
کیهان کلهر پیشتر نیز با حمایت از اعتراضات سراسری در اینستاگرام خود نوشته بود: «نزدیک به چهار دهه است کمانچهام بر تابوت عزیزترین کسانم گریسته است. امروز از همه موسیقیدانان میخواهم که به من بپیوندند و صدای مردم ایران باشند.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
سازمان “نتبلاکس” روز چهارشنبه ۱۴ ژانویه در آخرین بهروز رسانی خود گزارش داد قطعی اینترنت در ایران از مرز ۱۳۲ ساعت گذشته است. نتبلاکس در پستی در اکس نوشت: «گزارشهای اولیه حاکی از هزاران کشته است. ابعاد واقعی کشتار به دلیل نبود دسترسی ارتباطی پنهان مانده است.»
