حزب کارگران کردستان می‌گوید نیروهایش از خاک ترکیه عقب‌نشینی خواهند کرد و در مناطق کوهستانی اقلیم کردستان مستقر خواهند شد. این اقدام به عنوان بخشی از روند صلح توصیف شده که پس از انحلال رسمی این گروه در ماه مه آغاز شد.بر اساس گزارش رسانه‌های کردی روز یکشنبه ۲۶ اکتبر، حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) در مراسمی در کوهستان قندیل اعلام کرد که روند عقب‌نشینی نیروهای خود از ترکیه را آغاز کرده و این نیروها به مناطق کوهستانی اقلیم کردستان عراق فراخوانده می‌شوند.

گفتە شدە کە این عقب‌نشینی بر اساس تصمیمات کنگره دوازدهم پ‌ک‌ک در ماه مه سال جاری و تصمیمات عبدالله اوجالان، رهبر زندانی این حزب انجام می‌شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

در بیانیه‌ای که به دو زبان ترکی و کردی توسط دو تن از رهبران این حزب قرائت شد، آمده است: «علی‌رغم واکنش‌های ناکافی طرف مقابل [دولت ترکیه]، ما برای خنثی کردن تهدیداتی که کردها و ترکیه را در بر گرفته، گام‌های عملی جدیدی برمی‌داریم تا پایه‌های زندگی آزاد، دموکراتیک و برادرانه را برای قرن آینده بنا کنیم و فرآیند صلح و جامعه دموکراتیک به مرحله دوم منتقل شود.»

پ‌ک‌ک از دولت ترکیه خواست بدون تأخیر، اقدامات قانونی و حقوقی لازم را برای ایجاد “دوره گذار” فراهم کند تا مشارکت این گروه در سیاست دموکراتیک ممکن شود.

همچنین در این بیانیە آمده است: «گام‌های سیاسی و حقوقی که شروط کنگره دوازدهم بودند، باید بدون تأخیر اجرا شوند. در این چارچوب، حقوق گذار ویژه برای پ‌ک‌ک باید مبنا قرار گیرد و قوانین ادغام دموکراتیک و آزادی‌های لازم بی‌درنگ تصویب شوند.»

بیشتر بخوانید: خلع سلاح نمادین پ‌ک‌ک؛ آغاز صلح یا تکرار تاریخ؟

در این مراسم ۳۰ نفر از نیروهای پ‌ک‌ک که جزو اولین گروه‌های عقب‌نشینی‌کننده از خاک ترکیه بودند نیز حضور داشتند.

عبدالله اوجالان در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ در بیانیه‌ای تاریخی از پ‌ک‌ک خواست پس از بیش از چهار دهه مبارزه مسلحانه با دولت ترکیه، سلاح‌های خود را زمین بگذارد و این سازمان را منحل کند. پ‌ک‌ک چند روز بعد با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که از درخواست رهبر زندانی خود برای پایان مبارزه مسلحانه پیروی خواهد کرد. این حزب در ۱۲ مه ۲۰۲۵ کنگره‌ای برگزار کرد و رسماً از تصمیم خود برای پایان دادن به مبارزه مسلحانه و انحلال سازمانی پرده‌برداری کرد.

کنسرت تاریخی “کوما آمد” پس از ۳۰ سال

اگرچه دولت ترکیه هنوز اقدامات قانونی و حقوقی لازم را برای پیشبرد روند صلح انجام نداده، اما نشانه‌هایی از کاهش محدودیت‌های فرهنگی علیه کردها دیده می‌شود. در همین راستا، گروه موسیقی تبعیدی “کوما آمد” روز شنبه ۲۵ اکتبر، پس از ۳۰ سال در شهر دیاربکر، بزرگ‌ترین شهر کردنشین ترکیه کنسرتی تاریخی برگزار کرد.

بیشتر بخوانید: پیام تصویری اوجالان: مبارزه مسلحانه با دولت ترکیه پایان یافت

این کنسرت که با حضور بیش از صدهزار نفر از شهروندان کرد برگزار شد، توجهات بسیاری را به خود جلب کرد. اعضای این گروه که عمدتاً از هنرمندان برجسته کرد در تبعید در آلمان و فرانسه هستند با دعوت رسمی شهرداری دیاربکر به این شهر بازگشتند.

کنسرت با سخنرانی رهبران سیاسی احزاب حامی کردها همراه بود. پیام‌های ویدئویی از هنرمندانی مانند شوان پرور، خلیل غمگین، هوزان شمدین و گولستان پرور پخش شد. همچنین پیام‌هایی از صلاح‌الدین دمیرتاش، رئیس مشترک پیشین حزب دموکراتیک خلق‌ها (ه‌د‌پ)، و سلجوق مزراکلی، شهردار پیشین دیاربکر که در زندان به سر می‌برد قرائت شد.

قدم‌های عملی پ‌ک‌ک و هم‌زمان اقدامات محتاطانه دولت ترکیه برای حل یکی از بزرگ‌ترین مناقشه‌های نیم‌قرن اخیر این کشور، در حالی انجام می‌شود که تردیدهایی درباره پایداری این فرآیند وجود دارد.

تا کنون هیچ یک از انتظارات کردها از جملە آزادی هزاران زندانی سیاسی، اصلاح قانون اساسی، به رسمیت‌شناسی کردها و دیگر اقلیت‌ها و تضمین حق تدریس بە زبان مادری برآوردە نشدەاند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

همچنین حزب جمهوری‌خواه خلق، بزرگترین حزب اپوزیسیون ضمن حمایت از حل مسئله کردها و استقبال از مذاکرات صلح با پ‌ک‌ک، نسبت به نیت‌های واقعی رجب طیب اردوغان و حزب حاکم عدالت و توسعه (آک‌پارتی) ابراز تردید کرده و هشدار داده است که این فرآیند ممکن است به ابزاری برای تحکیم قدرت سیاسی اردوغان تبدیل شود. این حزب تأکید کرده که صلح پایدار تنها با احترام به اصول دموکراتیک، حقوق بشر و حاکمیت قانون محقق خواهد شد.

تحلیلگران معتقدند موفقیت این مذاکرات به اعتمادسازی متقابل، شفافیت در اقدامات دولت و تضمین مشارکت فراگیر همه گروه‌های سیاسی و اجتماعی بستگی دارد. در غیر این صورت، خطر بازگشت به چرخه خشونت و بی‌ثباتی همچنان باقی است.