با وجود آتش‌بس و توافق تبادل، اسرائیل قصد ندارد مروان برغوثی، از رهبران زندانی جنبش فتح را آزاد کند. حماس می‌گوید، بر آزادی او و چند چهره شناخته‌شده فلسطینی پافشاری می‌کند، اما تل‌آویو آنان را “تروریست” می‌داند.طبق فهرست منتشرشده برای آزادی حدود ۲۵۰ زندانی فلسطینی در وب‌سایت دولت اسرائیل، نام مروان برغوثی، از رهبران زندانی جنبش فتح در میان کسانی که قرار است آزاد شوند دیده نمی‌شود.

منابع اسرائیلی می‌گویند، این فهرست نهایی نیست، با این حال مقام‌ها آزادی چهره‌های شاخصی که حماس خواستار آزادی آنان بوده را رد کرده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

موسی ابومرزوق، عضو ارشد حماس گفته این گروه بر آزادی برغوثی و دیگر زندانیان مطرح فلسطینی تأکید دارد و با میانجی‌ها در تماس است.

اسرائیل برغوثی را “رهبر تروریستی” می‌خواند و او به‌ خاطر محکومیت در ارتباط با چند حمله مرگ‌بار، چندین حکم حبس ابد را می‌گذراند.

در تل‌آویو برخی کارشناسان می‌گویند، نگرانی دیگری نیز وجود دارد: این که برغوثی با وجود حمایت از مقاومت مسلحانه علیه اسرائيل، از راه‌حل دوکشوری دفاع کرده و می‌تواند چهره‌ای “وحدت‌ساز” در سیاست فلسطینیان باشد.

مفاد تبادل و بازتاب‌ها

بر پایه توافق آتش‌بس و عقب‌نشینی بخشی از نیروهای اسرائیلی، حماس تا دوشنبه ۱۳ اکتبر حدود ۲۰ گروگان زنده را آزاد می‌کند و اسرائیل حدود ۲۵۰ زندانی فلسطینی و نزدیک به ۱۷۰۰ نفری که بعد از جنگ غزه بازداشت‌ و بدون تفهیم اتهام نگه‌داری شده‌اند را رها می‌سازد.

این مبادله از دو سو حساسیت‌زا است: افکار عمومی اسرائیل بسیاری از آزادشدگان را عامل بمب‌گذاری‌ها و حملات مرگ‌بار می‌داند، در حالی‌ که بخش بزرگی از جامعه فلسطینی آنان را “زندانی سیاسی” یا “مبارز در برابر اشغال” می‌خواند.

چه کسانی آزاد می‌شوند؟

بخش عمده فهرست زندانیان فلسطینی که آزادی آن‌ها در ازای رهایی گروگان‌های اسرائيلی درخواست شده شامل برخی اعضای حماس و فتح است که در دهه ۲۰۰۰ در پی تیراندازی‌ها، بمب‌گذاری‌ها یا تلاش برای کشتار غیرنظامیان و نیروهای اسرائیلی محکوم شده‌اند.

بنا بر این فهرست، بیش از نیمی از آزادشدگان پس از آزادی به غزه منتقل می‌شوند یا به تبعید خارج از سرزمین‌های فلسطینی می‌روند.

از جمله چهره‌های مطرح موجود در این فهرست ایاد ابوالرُب، فرمانده جهاد اسلامی محکوم در پرونده بمب‌گذاری‌های انتحاری ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ و سمیر ابونَعمه، عضو جبنش فتح که از ۱۹۸۶ در زندان بوده هستنند. جوان‌ترین نفر نیز محمد ابو قتیش است که در ۲۰۲۲ در ۱۶ سالگی بازداشت و به‌خاطر تلاش برای حمله با سلاح سرد محکوم شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مروان برغوثی، رهبر مطرح جنبش فتح و از معدود چهره‌های اجماعی در سیاست فلسطینیان است که بسیاری او را جانشین بالقوه محمود عباس، رئيس تشکیلات خودگردان فلسطینی می‌دانند.

او در دهه‌های گذشته از رهبران اعتراض‌های دانشجویی و انتفاضه اول بود، مدتی به اردن تبعید شد و در دهه ۱۹۹۰ به کرانه باختری بازگشت. با آغاز انتفاضه دوم، اسرائیل او را به رهبری گروه‌های مسلح وابسته به فتح متهم کرد.

برغوثی در زندان نیز نقشی محوری و از جمله رهبری اعتصاب غذای گسترده زندانیان برای بهبود شرایط نگه‌داری را بر عهده داشته است.

محبوبیت او می‌تواند نهادهای فلسطینی را تقویت کند؛ موضوعی که برای دولت راست‌گرای اسرائیل و حتی برای رهبری تشکیلات خودگردان چالش‌آفرین تلقی می‌شود.