به موازات ادامه جنگ در ایران خبرهای نگران‌کننده‌ای از زندان‌های این کشور می‌رسد. گفته می‌شود که وضعیت مدیریت زندان اوین مختل شده و زندان فشافویه در اثر حمله به اطراف آن دارای وضعیت نامساعدی است.به موازات تشدید و ادامه جنگ در ایران گزارش‌هایی از وضعیت زندان‌های کشور منتشر شده که اوضاع این زندان‌ها وشرایط زندانیان را نامساعد توصیف می‌کنند.

بنا بر این گزارش‌ها، مدیریت زندان اوین دچار اختلال جدی شده و کارکنان با قفل کردن درها، برخی بندها را تخلیه کرده‌اند؛ وضعیتی که دسترسی زندانیان به فروشگاه زندان و اقلام ضروری را مختل کرده است.

حساب کاربری موسوم به “کمپین آزادی وریشه مردادی” در یک پیام در شبکه ایکس ضمن اشاره به این گزارش‌ها می‌‌نویسد که “دربند زنان و بند ۷ اوین، توزیع غذا متوقف شده و تنها مقدار محدودی نان در اختیار زندانیان قرار گرفته است”.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

همسر مصطفی محمدحسن، زندانی سیاسی، نیز روز ١١ اسفند خبر داد که زندان اوین با درهای بسته اکنون در دست نیروهای نوپو (نیروهای پیرو ولایت) است چون مسئولان زندان آنجا را ترک کرده‌اند.

او افزود که تهیه غذا برای زندانیان “بسیار سخت” شده است.

حمله به اطراف فشافویه

شبکه بی‌بی‌سی فارسی نیز از اطلاعاتی خبر داد که از “وضعیتی بحرانی” در زندان اوین و زندان تهران بزرگ (فشافویه) حکایت دارند.

این شبکه از قول “منابع مطلع” نوشت که “هم‌زمان با افزایش فضای امنیتی، صدای انفجار در محدوده این زندان‌ها شنیده شده و شرایط نگهداری زندانیان وخیم‌تر شده است.”

همین خبر از بروز “دستکم پنج انفجار شدید در نزدیکی زندان تهران بزرگ” حکایت دارد که در نتیجه آن به گفته یکی از شاهدان “شیشه‌ها شکسته و چند دیوار آسیب دیده‌اند. زندانیان بیرون ریخته‌اند و گارد زندان به‌شدت سرکوب کرده است. تیراندازی هم انجام شده و از وضعیت زخمی‌ها یا کشته‌ها اطلاعی در دست نیست.”

گفته می‌شود پادگان فشافویه در نزدیکی این زندان هدف حمله قرار گرفته است. پیش از این حملات نیز فشافویه به لحاظ امکانات برای زندانیان در شرایط وخیمی بوده است.

شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل نیز روز دوشنبه، ۱۱ اسفند، دریادداشتی در کانال تلگرامی خود نوشته است: «بسیار متاسفم که اسرائیل احتمالا خطایی را که در جنگ ۱۲ روزه انجام داده بود، با بمباران زندان تهران بزرگ تکرار کرده باشد. براساس برخی گزارش‌ها، اگرچه ساختمان اداری هدف قرار گرفته، اما بندهای عمومی آسیب دیده‌اند؛ زندانیان از بندها خارج شده‌اند و با سرکوب گسترده و وحشیانه‌ی گارد مواجه شده‌اند. این یعنی جان بی‌دفاع‌ترین‌ها وسط آتش و انتقام‌گیری سیاسی کمترین اهمیتی برای طرفین این جنگ ندارد.»

او از قول برخی منابع از تلاش‌هایی خبر داد که “در زندان قزلحصار برای اعدام زندانیان گفته‌اند که خوشبختانه تا این لحظه با حضور گسترده خانواده‌ها مقابل زندان ناکام مانده است. هم‌زمان خبرها از سرکوب شدید زندانیان و برخورد با خانواده‌ها گزارش می‌دهند.”

انتقال زندانیان از زندان دستگرد اصفهان

در پی انتشار گزارش‌هایی درباره انتقال گروهی از زندانیان سیاسی از زندان دستگرد اصفهان به مکانی نامعلوم، موجی از نگرانی در میان خانواده‌ها و فعالان حقوق بشر شکل گرفته است.

در همین حال “کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران” در بیانیه‌ای با اشاره به گزارش‌هایی درباره انتقال گروهی از زندانیان سیاسی از زندان دستگرد اصفهان به مکانی نامعلوم در از “موجی از نگرانی در میان خانواده‌ها و فعالان حقوق بشر” خببر داد.

این انتقال روز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ و با چندین دستگاه اتوبوس انجام شده و بدون اطلاع قبلی به خانواده‌ها و وکلای زندانیان صورت گرفته است.

در بیانیه این کمیته آمده است: «انتقال این زندانیان بدون اطلاع‌به خانواده‌ها و وکلای آن‌ها صورت گرفته و همین موضوع نگرانی‌ها درباره وضعیت جسمی و امنیت جانی آن‌ها را افزایش داده است.»

در همین حال علاوه بر شیرین عبادی، برخی فعالان مدنی دیگر هم احتمال نسبت به تاثیر درگیری نظامی بر وضعیت زندان‌ها و انتقال احتمالی زندانیان سیاسی به مراکز نظامی هشدار داده‌اند.. در بیانیه کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران هم گفته می‌شود که ممکن است “رژیم با انقتال زندانیان سیاسی به مراکز نظامی سپاه از آنها به‌عنوان سپر انسانی استفاده کند”.

ضرورت آزادی زندانیان سیاسی

آتنا دائمی، زندانی سیاسی سابق و فعال حقوق بشر، نیز روز دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به وضعیت زندانیان در شرایط جنگی هشدار داد و نوشته است: «در شرایط کنونی زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان، بی‌پناه‌ترین‌ها در ایران هستند.»

به نوشته این فعال حقوق بشر “از یک سو این خطر وجود دارد که زندانیان هدف انتقام‌جوییِ بازماندگان جمهوری اسلامی قرار گیرند و از سوی دیگر ممکن است زندان‌ها همچون جنگ پیشین (جنگ ۱۲ رروزه) هدف‌حملات اسرائیل و آمریکا قرار گیرند”. او خواهان ان شده است که “زندانیان سیاسی و عقیدتی باید بدون هیچ قید و شرطی آزاد شوند”.

اوایل تیرماه امسال در گرماگرم جنگ ایران و اسرائیل رسانه‌های ایران اعلام کردند که با ریزپرنده یا عملیات انفجاری به زندان اوین حمله شده است. بخش‌های نگهبانی، اداری و دادسرای اوین، بند نسوان، ساختمان بهداری و کتابخانه بند چهار در این حمله آسیب دیدند یک هفته پس از حمله، سخنگوی قوه قضائیه ایران ادعا کرد دست‌کم ۷۱ نفر در این حمله کشته شده‌اند و کارمندان اداری، سربازان وظیفه، زندانیان و خانواده زندانیان که برای ملاقات یا پیگیری قضائی به زندان مراجعه کرده، در میان کشته شدگان هستند. انتقال زندانیان از اوینبه نقاطی نامعلوم موجی از نگرانی برانگیخت.

پیشتر بنیاد نرگس محمدی با انتشار “فراخوان اقدام فوری برای حفاظت از جان زندانیان در شرایط جنگی” اعلام کرد آزادی زندانیان سیاسی یا دست‌کم اعطای مرخصی موقت به آنان در شرایط جنگی، حق آنان است.

“جان هزاران زنندانی در معرض خطر است”

این بنیاد در بیانیه‌ای که روز یکشنبه منتشر کرد، با ابراز نگرانی عمیق نسبت به وضعیت زندانیان سیاسی و معترضان بازداشت‌شده پس از ۹ اسفند و آغاز حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل، تأکید کرد جان هزاران زندانی در معرض خطر قرار گرفته است.

در این بیانیه آمده است: «گزارش وقوع انفجارها در محدوده محله اوین تهران و نزدیک زندان اوین و نیز در حوالی زنجان و نزدیک زندان این شهر، نگرانی‌های عمیقی برانگیخته است؛ چرا که این حملات نظامی جان هزاران زندانی را در معرض خطری جدی قرار می‌دهد.»

بنیاد محمدی همچنین به گزارش‌هایی درباره بحران در زندان اوین اشاره کرده که بر اساس آن، مدیریت زندان دچار اختلال شده، توزیع غذا در برخی بندها متوقف شده و دسترسی زندانیان به فروشگاه زندان و خدمات پزشکی محدود شده است. گزارش‌های مشابهی نیز درباره زندان‌های قزل‌حصار کرج و لاکان رشت منتشر شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این بنیاد با ارسال درخواست فوری به سازمان ملل متحد، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و پزشکان بدون مرز، خواستار ورود فوری نهادهای بین‌المللی برای راستی‌آزمایی وضعیت زندانیان و اجرای پروتکل‌های حفاظتی شد و تأکید کرد زندان‌ها و بازداشتگاه‌ها بر اساس حقوق بین‌الملل “اماکن غیرنظامی حفاظت‌شده” محسوب می‌شوند و هدف قرار دادن آن‌ها مصداق جنایت جنگی است.

بنیاد نرگس در پایان بر آزادی فوری و بی‌قیدوشرط نرگس محمدی و تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی تأکید کرد و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای حفاظت از جان زندانیان شد.