به گزارش واشنگتن‌پست، کاخ سفید در پی کشتار معترضان در ایران، در حال بررسی گزینه‌های نظامی علیه تهران است. تردیدها و محدودیت‌های عملیاتی و بیم از شعله‌ور شدن جنگی گسترده، تصمیم ترامپ را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.روزنامه واشنگتن‌پست، هم‌زمان با اعتراضات سراسری در ایران و کشتار معترضان توسط حکومت، با استناد به محافل نزدیک به دولت ترامپ و نیز بر پایه اطلاعات مقام‌های آمریکایی و اروپایی، به ارزیابی‌های مقام‌های ایالات متحده، تردیدهای حلقه پیرامونی او و گزینه‌های پیش روی کاخ سفید برای حمله احتمالی به جمهوری اسلامی پرداخته است.

حمایت علنی از معترضان و تهدید به اقدام

به نوشته واشنگتن‌پست، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، روز سه‌شنبه ۱۳ ژانویه (۲۳ دی)، هم‌زمان با تشکیل جلسه مقام‌های ارشد امنیتی آمریکا برای بررسی گزینه‌های نظامی، به طور علنی از معترضان ضدحکومتی در ایران حمایت کرد. او بامداد همان روز در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که “تمامی دیدارها” با مقام‌های ایرانی را لغو کرده و با این پیام نشان داد که به باور او، دوران مذاکره با تهران به سر رسیده است.

ترامپ در فضای مجازی خطاب به معترضان ایرانی نوشت: «کمک در راه است» و با افزودن عبارت «ایران را دوباره به عظمت برسانیم» به پستی از سناتور لیندسی گراهام، از حامیان مداخله نظامی در ایران، ارجاع داد. وقتی از او خواسته شد توضیح دهد این “کمک” به چه معناست، گفت: «باید خودتان بفهمید منظور چیست.» او بعدتر همین پیام را دوباره تکرار کرد.

گزینه‌های روی میز و تمرکز بر نهادهای سرکوب

شورای امنیت ملی آمریکا روز سه‌شنبه بدون حضور ترامپ تشکیل جلسه داد تا مجموعه‌ای از گزینه‌ها را برای رئیس‌جمهور آماده کند. به گزارش واشنگتن‌پست، این گزینه‌ها شامل حملات سایبری به زیرساخت‌های حکومت ایران، اقداماتی برای مقابله با مسدودسازی ارتباطات معترضان، تشدید فشار اقتصادی، و حمله به اهدافی مرتبط با نیروها و سازمان‌های امنیتی دخیل در سرکوب است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دو مقام اروپایی به این روزنامه گفته‌اند که دولت ترامپ از کشورهایشان خواسته است اطلاعات سرویس‌های اطلاعاتی درباره اهداف احتمالی در داخل ایران را در اختیار واشنگتن بگذارند. یکی از این مقام‌ها تصریح کرده است: «هیچ نشانه‌ای در دست نیست که پرزیدنت ترامپ قصد داشته باشد تأسیسات هسته‌ای را هدف قرار دهد. محتمل‌تر این است که او رهبران سازمان‌ها و نیروهایی را هدف بگیرد که مسئول و درگیر کشتار معترضان هستند.»

به نوشته واشنگتن‌پست، تمرکز رایزنی‌های کنونی بیشتر بر حمایت از فشار بر ساختارهای سرکوبگر جمهوری اسلامی و همسویی با خواست معترضان برای تغییر رژیم است تا ازسرگیری رویارویی مستقیم بر سر برنامه هسته‌ای.

بیم و تردید درباره تکرار سناریوهای فاجعه‌بار

واشنگتن‌پست تأکید می‌کند که برخلاف دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، که برخی مشاوران امنیت ملی او از سنت تهاجمی‌تر سیاست خارجی جمهوری‌خواهان می‌آمدند، بیشتر مشاوران کنونی او تمایل کمتری به مداخله نظامی در خاورمیانه دارند. به گفته دو منبع نزدیک به جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، او گرچه از بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران در ماه ژوئن حمایت کرده بود، اما نسبت به کشیده شدن آمریکا به یک درگیری عمیق‌تر در منطقه محتاط است.

افراد نزدیک به کاخ سفید به واشنگتن‌پست گفته‌اند که در محافل خصوصی، ترامپ مرددتر از لحن علنی‌اش به نظر می‌رسد. برخی او را نسبت به پیش از حملات ژوئن کم‌اشتیاق‌تر توصیف کرده‌اند و یکی از این منابع وضعیت تصمیم‌گیری را “شیر یا خط” خوانده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

استیو بنن، مشاور دیرینه ترامپ و از معدود چهره‌های جمهوری‌خواه مخالف حمله نظامی، نیز در برنامه اینترنتی خود گفته است: «مسئله ما اصلاً به عظمت رساندن دوباره ایران نیست. اگر اسرائیل و آمریکا آنجا مداخله کنند، مشکل فقط کش پیدا می‌کند.»

محدودیت‌های نظامی و نگرانی از واکنش تهران

به نوشته واشنگتن‌پست، پنتاگون به‌شدت نگران واکنش تلافی‌جویانه احتمالی ایران است. در هفته‌های منتهی به عملیات مربوط به بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا، بخشی از هواپیماها، ناوها و نیروهای عملیات ویژه آمریکا از فرماندهی مرکزی (سنتکام) که مسئول خاورمیانه است، به مأموریت‌های دیگر منتقل شدند.

ناو هواپیمابر “یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد” که در ژوئن برای پشتیبانی از اسرائیل به مدیترانه رفته بود، در ماه نوامبر به دستور پیت هگست، وزیر دفاع، به دریای کارائیب منتقل شد و هنوز در همان منطقه است. دو ناو دیگر آمریکا نیز در اقیانوس هند و آرام مستقرند و نشانه‌ای از اعزام آنها به خاورمیانه دیده نمی‌شود.

یکی از منابع آگاه به واشنگتن‌پست گفته است که ایالات متحده در حال حاضر «توان لازم را برای حمله تمام‌عیار و مستقیم در منطقه، بدون خطر واکنش تلافی‌جویانه، ندارد. ما مجبور شدیم بخش زیادی از توان خود را برای پشتیبانی از عملیات ونزوئلا از سنتکام خارج کنیم.»

با این حال، به نوشته این روزنامه، ناوشکن‌های مجهز به موشک‌های دوربرد و زیردریایی‌های دارای موشک بالستیک همچنان گزینه‌هایی در دسترس‌اند و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، پیش‌تر با اعزام بمب‌افکن‌های بی-۲ در عملیات “چکش نیمه‌شب” نشان داده که آماده استفاده از بسترهای غیرمنتظره برای حمله است.

دیپلماسی معلق و هشدار متحدان منطقه‌ای

واشنگتن‌پست به نقل از منابع خود می‌نویسد که دولت‌های حوزه خلیج فارس، از جمله عمان و قطر، از بیم آنکه فروپاشی حکومت ایران به جنگ داخلی یا شکل‌گیری دولتی شکست‌خورده و به‌شدت مسلح شبیه لیبی یا سوریه بینجامد، دولت ترامپ را به مذاکره ترغیب می‌کنند. هم‌زمان، مطالبات آمریکا و اسرائیل از تهران گسترش یافته و اکنون برچیدن برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی، به‌ویژه حزب‌الله لبنان، را نیز دربرمی‌گیرد.

منبعی دیگر به واشنگتن‌پست گفته است: «اگر همه گزینه‌ها مطرح باشد، ما همیشه آماده گفت‌وگوی مستقیم بوده‌ایم.»
اما به گفته او، در حال حاضر دولت بر مسیرهای دیگر اعمال فشار تمرکز دارد و در راستای مذاکرات “هیچ اتفاقی” رخ نداده است.

بیشتر بخوانید: حمایت ترامپ از اعتراضات ایران؛ دلگرمی یا بهانه‌ای برای سرکوب

یک مقام اروپایی نیز هشدار داده است که رهبران ایران با آگاهی از حساسیت ترامپ نسبت به واکنش پایگاه سیاسی‌اش “ماگا”، پیشنهاد مذاکره را برای خرید زمان مطرح می‌کنند. او افزوده است: «اگر پرزیدنت ترامپ از اعمال فشار عقب‌نشینی کند و به جای آن وارد مذاکره شود، در حالی که معترضان [در ایران] کشته و بازداشت می‌شوند، رژیم ممکن است نه‌تنها از این مقطع جان سالم به در ببرد، بلکه جسورتر هم بشود و با مصونیت و خشونت بیشتری عمل کند.»

اعتراضات سراسری در ایران اینک وارد سومین هفته خود شده و به‌رغم قطع گسترده اینترنت و اختلال شدید در ارتباطات، سازمان‌های حقوق بشری از صدها تا هزاران کشته در جریان سرکوب معترضان خبر داده‌اند.

واشنگتن‌پست در چنین شرایطی تأکید می‌کند که دولت ترامپ در لحظه‌ای تعیین‌کننده قرار گرفته است. از یک سو، اعتراضات سراسری در ایران و گزارش‌های مستند از کشتار معترضان، فشار سیاسی و اخلاقی برای واکنش را افزایش داده است، و از سوی دیگر، محدودیت‌های نظامی، خطر واکنش متقابل ایران، شکاف در میان متحدان و خاطره پرهزینه مداخلات پیشین در خاورمیانه، هر تصمیمی برای اقدام نظامی را به انتخابی پرخطر بدل کرده است.

این روزنامه می‌نویسد کاخ سفید اکنون میان تشدید فشار تا آستانه رویارویی نظامی و پرهیز از گشودن جبهه‌ای تازه در منطقه‌ای به‌شدت بی‌ثبات، در حال سنجش گزینه‌هایی است که پیامدهای آن می‌تواند نه فقط سرنوشت ایران، بلکه توازن قدرت و امنیت در کل خاورمیانه را دگرگون کند.