طبق گزارش “شفافیت بین‌الملل”، ایران با ماندن در جایگاه ۱۵۳ در بین ۱۸۲ کشور، هنوز یکی از پُرفسادترین کشورهای جهان محسوب می‌شود. آلمان در جایگاه بهتری قرار گرفته است. کم‌فسادترین کشور برای هشتمین بار پیاپی دانمارک است.بر اساس تازه‌ترین گزارش سازمان “شفافیت بین‌الملل”، که هر ساله معتبرترین شاخص جهانی فساد را ارائه می‌دهد، ایران با حفظ جایگاه پیشین خود، کماکان یکی از پُرفسادترین کشورهای جهان محسوب می‌شود.

گزارش سال ۲۰۲۶ این سازمان که امروز سه‌شنبه ۲۱ بهمن (۱۰ فوریه) منتشر شد، نشان می‌دهد که ایران امسال نیز بدون تغییر نسبت به سال گذشته، امتیاز ۲۳ از ۱۰۰ را کسب کرده و بدین ترتیب در بین ۱۸۲ کشور، رتبه ۱۵۳ را به خود اختصاص داده است.

در مقیاس سازمان “شفافیت بین‌الملل”، امتیاز صفر به معنای شدیدترین درجه فساد است و امتیاز ۱۰۰ فقدان کامل فساد را نشان می‌دهد.

سه کشور دیگری که در تازه‌ترین گزارش “شفافیت بین‌الملل”، بر اساس شاخص “ادراک فساد”، مشترکا در کنار ایران قرار گرفته‌اند، لبنان، کنگو و اسواتینی هستند.

صعود آلمان

رتبهآلمان در شاخص سالانه فساد در مقایسه جهانی بهبود یافته است. این کشور در رتبه‌بندی تازه منتشرشده این سازمان غیردولتی برای سال گذشته، از میان ۱۸۲ کشور بررسی‌شده، در جایگاه دهم قرار دارد؛ پنج پله بالاتر از سال ۲۰۲۵ میلادی. شفافیت بین‌الملل این وضعیت را “در نگاه نخست خوشایند” توصیف کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این خبر اما دلیلی برای “آسوده‌خاطر شدن” نیست، زیرا این صعود عمدتاً نتیجه سقوط کشورهایی مانند استرالیا، ایرلند یا اروگوئه است. افزون بر این، مقایسه ده‌ساله نشان می‌دهد که آلمان در مبارزه با فساد پسرفت داشته است. امتیاز آلمان از ۸۱ در سال ۲۰۱۶ به ۷۷ در سال گذشته کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۴ این عدد ۷۵ امتیاز بود.

الکساندرا هرتسوگ، رئیس شعبه آلمان در سازمان شفافیت بین‌الملل، می‌گوید حتی باید نگران تداوم روند نزولی برای این کشور بود؛ آن هم دقیقاً به دلیل کاهش بوروکراسی، زیرا تحت این عنوان، برخی ساز و کارهای مرکزی کنترل فساد نیز کنار گذاشته می‌شوند.

دانمارک در صدر، آمریکا در پایین‌ترین سطح تاریخی

کم‌فسادترین کشور در شاخص شفافیت بین‌الملل، برای هشتمین بار پیاپی، دانمارک است. پس از آن فنلاند، سنگاپور، نیوزیلند، نروژ، سوئد، سوئیس، لوکزامبورگ و هلند قرار دارند.

کشورهایی مانند بریتانیا و ایالات متحده در ده سال گذشته امتیازهای زیادی را در ارزیابی “شفافیت” از دست داده‌اند. بریتانیا با افت ۱۱ امتیازی به ۷۰ امتیاز رسیده و اکنون در رتبه ۲۰ قرار دارد. آمریکا نیز به نسبت سال ۲۰۱۶ ده امتیاز از دست داده و با ۶۴ امتیاز، در جایگاه ۲۹ جهانی، یعنی پایین‌ترین سطح تاریخی خود، قرار گرفته است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اوکراین که بارها به دلیل فساد به تیتر خبرها راه یافته بوده، به ۳۶ امتیاز رسیده و در رتبه ۱۰۵ قرار دارد. در انتهای جدول کشورهایی هستند که با فروپاشی نهادهای دولتی، جنگ و درگیری‌های نظامی دست به گریبان‌اند. در قعر فهرست سودان جنوبی است و پیش از آن سومالی، ونزوئلا، یمن، لیبی، اریتره و سودان قرار دارند.

گسترش “فزاینده” فساد در جهان

شفافیت بین‌الملل در گزارش تازه خود در مجموع به یک جمع‌بندی منفی رسیده است: «فساد در سراسر جهان رو به افزایش است.» ده سال پیش هنوز ۱۲ کشور بیش از ۸۰ امتیاز داشتند، اما امروز تنها پنج کشور چنین امتیازی دارند. میانگین جهانی نیز با ۴۲ امتیاز به پایین‌ترین سطح در بیش از ده سال اخیر رسیده است.

بیشتر بخوانید: سپاه پاسداران؛ دولت در سایه در تنگنایی فزاینده

رئیس شعبه آلمان در سازمان شفافیت بین‌الملل به‌ویژه رسیدن روند منفی فساد به دموکراسی‌های تثبیت‌شده، یعنی کشورهایی با ساختارهای نیرومند ضدفساد، را نگران‌کننده می‌داند و می‌گوید: «در کشورهایی که راست‌گرایان افراطی و احزاب پوپولیست به قدرت رسیده‌اند، ساز و کارهای حفاظتی علیه فساد معمولاً به‌طور گسترده تضعیف می‌شوند.»

در جاهایی که حاکمیت قانون تضعیف می‌شود و آزادی رسانه‌ها و جامعه مدنی محدود می‌گردد، فساد به دلیل فقدان نهادهای نظارتی به سرعت گسترش می‌یابد. هرتسوگ می‌گوید که این موضوع به‌ویژه در مجارستان به‌روشنی دیده می‌شود. این کشور در رتبه‌بندی جدید باز هم سقوط کرده و به پایین‌ترین امتیاز خود در اتحادیه اروپا (۴۰ امتیاز) رسیده است.

شاخص شفافیت بین‌الملل، شناخته‌شده‌ترین شاخص جهانی فساد است که هر ساله میزان “ادراک فساد” در سیاست و اداره عمومی را بر پایه برآورد و تشخیص کارشناسان و مدیران ارشد ارزیابی می‌کند.